Listasafn HÍ

02/03/2026

Við vekjum athygli á þessu nýja verki í safneigninni 🤩

Á dögunum festi Listasafn Háskóla Íslands kaup á verkinu Þjóðbúningur - Í tilefni ellefu hundruð ára frá landnámi Íslands og fullveldisdagsins 1. desember 1974 (2025) eftir Rúrí. Verkið byggir á gjörningi Rúrí sem framinn var í Háskólabíó og bar titilinn Tillaga um breytingu á íslenska þjóðbúningnum til að laga hann að nútíma þjóðfélagsháttum (1974). Um er að ræða bleksprautuprent á bómullarpappír og er verkið 1466 x 1000mm að stærð, í svörtum tréramma.

Nemendur og starfsfólk háskólans geta borið verkið augum í matsal á Háskólatorgi en þar hefur verkið fengið verðugan sess enda er gjörningurinn hluti af merkri sögu skólans.

11/02/2026

👇🏻

07/01/2026

Nemendur frá Luther College í Iowa Bandaríkjunum heimsóttu í dag Listasafn Háskóla Íslands og fræddust um safnið og sérstöðu þess. Safnið á sér engan hefðbundinn sýningarsal, líkt og flest önnur söfn, heldur leitast frekar við að fræða og miðla úr safneigninni með því að leyfa fjölbreyttum listaverkum að flæða um háskólasvæðið, samtvinnast hinu hefðbundna háskólalífi og efla um leið tengsl lista og rannsókna í akademísku umhverfi.

20/03/2024

Nú stendur yfir sýningin Ljáðu mér vængi í Loftskeytastöðinni við Suðurgötu. Listasafn Háskóla Íslands kemur þar að sérstakri listasýningu á listaverkum sem endurspegla áherslur og gildi Vigdísar Finnbogadóttur í starfi hennar sem forseti Íslands og velgjörðarsendiherra UNESCO.

Textaverk eru meginstef sýningarinnar en sjá má verk eftir innlenda og erlenda listamenn á borð við Guðjón Ketilsson, Birgi Andrésson, Kristínu Jónsdóttur frá Munkaþverá, Daníel Magnússon, Gjörningaklúbbinn, Kristin Hrafnsson og Roni Horn. Með listaverkunum er leitast við að varpa ljósi á það hvernig orðin og tungumál halda heiminum saman og hversu viðkvæm þau eru fyrir breytingum.

Sýningin stendur til 15. apríl og er opin frá miðvikudögum til laugardaga frá kl. 13-17. Fyrst um sinn verður ókeypis inn á hana. Við hvetjum alla til að láta þessa sýningu ekki framhjá sér fara.

15/03/2024

Við vekjum athygli á opnun sýningarinnar Ljáðu mér vængi í Loftskeytastöðinni í dag. Listasafn Háskóla Íslands kemur þar að sérstakri listasýningu þar sem valin hafa verið listaverk sem endurspegla áherslur og gildi Vigdísar Finnbogadóttur í starfi hennar sem forseti Íslands. Sýningin verður opin alla helgina milli 12 og 16 og mikið um að vera.

07/03/2024

Ferill Jóhönnu Kristínar Yngvadóttur á sér fáar hliðstæður í íslenskri listasögu. Hann spannaði einungis tæpan áratug en hún lést 37 ára að aldri. Í viðtölum sagðist hún alltaf vera að mála sjálfa sig og að það hafi tekið hana tíma að safna kjarki í að byrja að mála. Þrátt fyrir ungan aldur náði hún að þróa sinn eigin stíl og vakti mikla athygli sem listamaður en verk hennar eru jafnan dökk og drungaleg en einnig kraftmikil.

„Ég hélt að birtan á göngunum yrði nægjanleg, en svo var ekki. Börnin á spítalanum voru hrædd við þessar dimmu og draugalegu myndir,“ segir Jóhanna um sýningu sína á göngum Landspítalans í viðtali við Þjóðviljann árið 1984. Verk Jóhönnu, Mjólkurkona, má nú sjá á sýningunni List-míla tvö í Odda.

15/02/2024

Guðmunda Andrésdóttir var ein fárra kvenna í hópi brautryðjenda abstrakt listarinnar á Íslandi og var trú abstrakt listinni allt sitt líf. Hún er jafnan talin með frumlegri íslenskum listamönnum síðustu aldar og arfleiddi Listasafni Háskóla Íslands 76 málverk eftir sig.

Samhliða myndlistinni starfaði Guðmunda við skrifstofustörf en stundum fékk hún listamannalaun sem gaf henni tækifæri til að helga sig listinni í ákveðinn tíma. Í viðtali við Morgunblaðið árið 1972 lýsir hún hversu mikil áhrif styrkir hafa á afköst en þá var hún að opna sýningu í Þjóðminjasafninu til að „kvitta fyrir styrkinn“.

„Jú, auðvitað er allt annað að geta byrjað kl 9 á morgnana að mála og mega halda áfram að mála allan daginn, heldur en að fara á skrifstofuna að morgninum, vinna þar til kl 5 og ætla að mála eftir það […] Það er ekki nema eðlilegt að afköstin verði allt önnur og meiri […] Ég hefði nú eiginlega þurft að fara í frí eftir þetta. En auðvitað tekur við að vinna fyrir sér. Ekki eingöngu fyrir uppihaldi heldur þurfa myndlistarmenn líka að eyða svo miklu í efni, sem er óhemjulega dýrt hér. Og aldrei á maður sölu vísa á myndunum.“

31/01/2024

Listin var mikið pólitískt hitamál um miðja síðustu öld þegar íslenskir listamenn fóru að færa sig frá landslagshefðinni sem hafði verið ríkjandi lengi og alþjóðlegri straumar urðu meira áberandi. Fólk var ýmist með eða á móti þessari þróun og tjáðu sig fjálglega í blöðum. Fremstur þar í flokki var Jónas Jónsson frá Hriflu sem þá var formaður Menntamálaráðs. Í greinarflokki sínum í Tímanum kallaði Jónas listamenn á borð við Jóhann Briem og Þorvald Skúlason lánleysingja og klessumálara. Máli sínu til stuðnings brá hann á það ráð að halda sýningu á verkum fimm „klessumálara“ fyrst í Alþingishúsinu og svo í verslunarglugga Gefjunar við Aðalstræti. Síðar var önnur sýning sett upp í verslunargluggann til þess að sýna almenningi hvernig góð list ætti að vera. Jónas kallaði sýninguna sögulegan viðburð þar sem þetta væri fyrsta tilraun sem gerð væri hér á landi til að sýna hnignun samtíðarlistarinnar.

„Því betur sem menn kynna sér þessa hrörnun því þakklátari verða menn hinum snjöllu afburðamönnum íslenskrar myndlistar. Verk þeirra verða enn dýrmætari í augum þjóðarinnar, þegar menn vita, að til eru hér á landi menn, sem vilja gera hið sama við myndlist Íslendinga, eins og þeir bögubósar, sem ætla sér að gera íslenska ljóðlist að rímlausum samsetningi,“ (Tíminn, 9. Apríl 1942).

Listasafn Háskóla Íslands varðveitir með stolti þó nokkur verk eftir þessa svokölluðu „klessumálara“ síðustu aldar.

24/01/2024

Listasafn Háskóla Íslands hlaut styrk frá Safnaráði upp á 2.500.000 kr. fyrir rannsóknarverkefnið Þorvaldur Skúlason í tímaröð.

Í verkefni þessu verður unnið að heildarskrá yfir verk Þorvalds Skúlasonar sem byggð er á safneign Listasafns Háskóla Íslands, safneign annarra safna og verka í eigu almennings eins og kostur er. Einnig verður gerð list- og menningarsöguleg greining á verkum Þorvalds og listferli auk þess sem unnin verður greining í samhengi við hans eigin skrif um myndlist.

Listasafnið varðveitir eitt heildstæðasta yfirlit yfir feril Þorvalds sem til er og varpar mikilvægu ljósi á hann sem listamann. Einn lykilþáttur þessa rannsóknarverkefnis er að gera list Þorvalds aðgengilega almenningi en til verður gagnagrunnur sem nýtist meðal annars til að undirbúa yfirgripsmikla sýningu á verkum Þorvalds sem hefur ekki verið gert í áratugi. Eins mun verkefnið renna stoðum undir frekari rannsóknir og útgáfu.

Verkefnið verður unnið í samstarfi við listfræði, Hugvísindasvið Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands en Æsa Sigurjónsdóttir dósent í listfræði mun hafa faglega umsjón með verkefninu.

19/01/2024

Á List-mílu tvö fáum við að sjá aðra hlið á Þorvaldi Skúlasyni en þar er sjónum beint að mannamyndum hans og sjálfsmyndum. Þetta verk af Halldóri Laxness málaði Þorvaldur árið 1943 og er til sýnis á rektorsgangi í aðalbyggingu Háskóla Íslands. Þetta var verk var hluti af stofngjöf Ingibjargar Guðmundsdóttur og Sverris Sigurðssonar árið 1980 til Listasafns Háskóla Íslands.

Gaman er að geta þess að Þorvaldur gerði einnig kápumyndir fyrir nokkrar af bókum Halldórs og má þar helst nefna Íslandsklukku, Hið ljósa man og Eld í Kaupinhafn sem komu út um svipað leyti eða á árunum 1943-1946. Greina má hvernig kápumyndirnar fylgja stílbreytingum í málverkum Þorvalds á þessum árum.

27/12/2023

Valtýr Pétursson var einn af frumkvöðlum óhlutbundinnar listar á Íslandi. Valtýr var einnig virtur myndlistargagnrýnandi og skrifaði listrýni í Morgunblaðið í áratugi á sama tíma og hann var afkastamikill listmálari. Segja má að framlag hans til íslenskrar listasögu sé því bæði mikið og ómetanlegt. Á sýningunni List-míla tvö má sjá verk eftir hann og eru þau til sýnis á annarri hæð í Veröld - húsi Vigdísar.