Ragnheiður – ný íslensk ópera
eftir Gunnar Þórðarson og Friðrik Erlingsson
Óperan ‘Ragnheiður’ verður frumflutt í konsertformi í Skálholtskirkju á þrennum tónleikum, dagana 16., 17. Hljómsveitarstjóri er finninn Petri Sakari, en hann er íslendingum vel kunnur fyrir frábær störf sem aðalstjórnandi Sinfóníuhljómsveitar Íslands árin 1988-1993 og aftur frá 1996-1998.
Óperan byggir á ástar- og örlaga
sögu Ragnheiðar Brynjólfsdóttur í Skálholti, en saga hennar hefur snert dýpri streng í þjóðarsálinni en flestir atburðir úr Íslandssögunni. Óperan er síðrómantískt verk, melódískt og við alþýðuskap, en hún tekur um 2,5 klst í flutningi.
Það er glæsilegur hópur einsöngvara sem flytur verkið, ásamt Kammerkór Suðurlands og 50 manna sinfóníuhljómsveit, en söngvararnir eru:
Þóra Einarsdóttir; Ragnheiður Brynjólfsdóttir,
Eyjólfur Eyjólfsson; Daði Halldórsson,
Viðar Gunnarsson; Brynjólfur Sveinsson, biskup í Skálholti,
Jóhann Smári Sævarsson; séra Sigurður, dómkirkjuprestur í Skálholti,
Guðrún Ólafsdóttir; Ingibjörg vinnukona í Skálholti og ástkona séra Sigurðar,
Alina Dubik; Helga Magnúsdóttir í Bræðratungu, frænka biskups,
Bergþór Pálsson; séra Hallgrímur Pétursson, prestur og sálmaskáld,
Jóhann Kristinsson; séra Torfi Jónsson, prófastur og frændi biskups,
Björn Ingiberg Jónsson; Þórður Þorláksson, síðar biskup í Skálholti. Ragnheiður Brynjólfsdóttir (1641-1663) var aðeins 19 ára gömul þegar hún var neydd til að sverja sig opinberlega ‘hreina af öllum karlmönnum’ eftir að orðrómur um ástarsamband hennar við Daða Halldórsson, einkakennara hennar og biskupsþjón, náði eyrum föður hennar, Brynjólfs biskups. Biskup hefði aldrei leyft hjónaband þeirra, því stéttamunurinn var of mikill. Þess vegna héldu þau ástarsambandi sínu leyndu. En nákvæmlega 9 mánuðum eftir eiðtökuna eignast Ragnheiður barn þeirra Daða. Ragnheiði var gert að yfirgefa barn sitt aðeins 2 mánaða gamalt og standa opinbera aflausn synda sinna í Skálholtskirkju fyrir þetta skírlífisbrot. Hún sá hvorki Daða né barnið framar því hún lést einu ári síðar, tæplega 22 ára gömul. Við útför hennar var sálmur séra Hallgríms Péturssonar, “Um dauðans óvissa tíma” (eða, “Allt einsog blómstrið eina”) flutt í fyrsta sinn yfir moldum Íslendings og æ síðan við útför flestra Íslendinga.
