17/05/2023
چەند ڕاسپاردە و ڕێنمایییەکی گرنگ بۆ
خۆئامادەکردنی قوتابیان بۆ تاقیکردنەوەکانی خولی دووەم
نووسین: مامۆستا محەمەدساڵح پێندرۆیی (جگەرسۆز)
بەناوی خوای مەزن و دلۆڤان
چەند ڕاسپاردە و ڕێنمایییەكی گرنگ بۆ قوتابییە خۆشەویستەكانمان، بۆ ئەوەی لە خولی دووەم دەربچن و ئەنجامێكی باش بەدەستبهێنن:
1.پێویستە قوتابی پێش هەموو شتێك، پشت بە خوای مەزن ببەستێت، چونكە خوای مەزن لە قورئانی پیرۆزدا دەفەرمێ: وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ.
2.پێویستە قوتابی لە ڕووی جەستەیی و دەروونی و هزرییەوە خۆی یەكلایی بكاتەوە بۆ سەعی و كۆششكردن.
3.پێویستە قوتابی لە ماڵەوە شوێنێكی ئارام و گونجاوی هەبێت بۆ سەعی و كۆششكردن، چونكە جەنجاڵی و ژاوەژاو هۆكارێكە بۆ پەكخستنی خوێندنەوەیەكی ئامانجدار.
4.پێویستە قوتابی پلانێكی تۆكمە و زانستیی هەبێت بۆ سەعی و كۆششكردن، كە ڕۆژانە بزانێت چی و چۆن و كەی و لە كوێ دەخوێنێتەوە.
5.پێویستە قوتابی لە ڕۆژانی سەعیكردن، گشت ئامێرە ئەلیكترۆنییەكان وەلاوە بنێنێت، چونكە ئەو ئامێرانە، هۆكارێكی سەرەكین بۆ سەرقاڵی و دووركەوتنەوە لە كەشوهەوای خوێندنەوە.
6.پێویستە ئەو ماوە دیاریكراوەی كە لەبەردەستی قوتابیدایە بقۆزێتەوە و كەمتر بچنە دەرەوە بۆ میوانداری و گەشت و سەیران و كات بەسەربردن.
7.پێویستە قوتابی ئەولەویەت بەو دەرسانە بدات كە كەمترین نمرەی لێ بەدەست هێناوە، چونكە ئەو جۆرە دەرسانە سەعی و كۆششێكی زیاتریان دەوێت.
8.ئەگەر قوتابی لە دەرسێك یان هەندێك دەرس ئاستێكی لاوازی هەبێت و بۆی ساغبێتەوە كە ناتوانێ نمرەی پێویست بەدەست بهێنێت، ئەوا پێویستە داوای هاوكاری لە دایكوباوك و كەسوكاری بكات، بۆ ئەوەی فریای بكەون و مامۆستای تایبەتی بۆ دابین بكەن، جا چ مامۆستایەكە بە شێوەیەكی خۆبەخشانە دەرسی پێ بڵێتەوە، یان بەرانبەر بە وەرگرتنی بڕێك پارە ئەو كارە بكات، تاكوو لەسەر دەرسێك یان دوو دەرس پەكی نەكەوێت و ساڵێكی خوێندنی لێ نەڕوات.
9.پێویستە قوتابی لەكاتی سەعی و كۆششكردن، ئەولەویەت بە دەرسە گرنگترینەكان بدات، ئینجا گرنگەكان و ئەوانی دیكە.
10.پێویستە شوێنی خوێندنەوەی قوتابی دوور بێت لە دیمەنی بریقەدار و سەرنجڕاكێش، هەروەها دوور بێت لە ڕێگای گشتی ئۆتۆمبێل و هاتووچۆی خەڵك و ڕێبوار و نەچێتە پاركە گشتییەكان و شوێنە تاریكەكان.
11.پێویستە قوتابی سوود لە كاتی بەیانیان وەربگرێت، چونكە زانایان پێیان وایە باشترین كات بۆ خوێندنەوە و سەعیكردن، كاتی بەیانیانە.
12.پێویستە قوتابی دوای نیو كاتژمێر سەعیكردن، (5-10) خولەك پشوو بە مێشك و جەستەی بدات، یاخود یەك كاتژمێر سەعیكردن، (10-15) خولەك پشوو بدات، بەڵام نابێ لەكاتی پشوو، خۆی بە ئامێرە ئەلیكترۆنییەكانەوە سەرقاڵ بكات، چونكە دەبێتە هۆی ماندووبوونی مێشك و هزری.
13.پێویستە قوتابی لەكاتی سەعی و كۆششكردن، خۆی لە داڵغە و هزرپەرتی بپارێزێت، بەڵكوو هەموو هزر و هۆشی لای كتێبەكە بێت، بۆ ئەوەی زانیارییەكان لە ناو مێشكیدا بمێننەوە و بە ئاسانی لەبیری نەكات.
14.پێویستە قوتابی لەكاتی سەعی و كۆششكردن، برسی نەبێت، بۆ ئەوەی تووشی هزرپەرتی نەبێت و خەیاڵی نەڕوات و كاریگەرییەكی نەرێنی لەسەر مێشكی بەجێ نەهێڵێت.
15.پێویستە قوتابی ڕۆژانە لەكاتی كۆششكردن، ئەو خۆراكە وزەبەخشانە بخوات كە سوودبەخشن بۆ جەستە و مێشك، هەروەها خۆی لە خۆراك و خواردنەوە زیانبەخشەكان بەدوور بگرێت.
16.پێویستە قوتابی گەشبین بێت و قەت وا بیرنەكاتەوە كە دەرناچێت، چونكە بیركردنەوەی نەرێنی، بە زیان بە سەریدا دەشكێتەوە و ئەنجامێكی خراپی دەبێت، چونكە مرۆڤ چی بچێنێت، ئەوە دەدوورێتەوە.
17.پێویستە قوتابی شەوانە زۆر بخەوێت، بۆ ئەوەی بتوانێ بەیانی زوو لە خەو هەڵبستێ و جەستەیەكی چوست و چالاك و مێشكێكی ئارام و دەروونێكی ئاسوودەی هەبێت.
18.پێویستە قوتابی لەكات و ساتی خۆیدا، خشتەی تاقیكردنەوەی خولی دووەم لە قوتابخانەكەی وەربگرێت و بشزانێت چ ڕۆژێك و لە چ كاتێك تاقیكردنەوەی هەیە، بۆ ئەوەی بە هەڵەدا نەچێت.
19.پێویستە قوتابی پێش ئەوەی بچێت بۆ تاقیكردنەوە ژەمی بەیانی یان نیوەڕۆ بخوات، چونكە وەڵامدانەوە بە سكی برسی، دەرەنجامێكی خراپی هەیە.
20.پێویستە لە ڕۆژانی تاقیكردنەوە، قوتابی لەکات و ساتی خۆیدا لە قوتابخانە ئامادە بێت و دوانەكەوێت، چونكە دواكەوتن دەبێتە هۆی بێبەشبوونی لە تاقیكردنەوەكەدا، بەتایبەتی ئەگەر ماوەیەكی زۆر بەسەر كاتی دەستپێكردنی تاقیكردنەوەكەدا تێپەڕیبێت.
21.پێویستە قوتابی هەموو پێداویستییەکانی تاقیکردنەوە لەگەڵ خۆی ببات بۆ هۆڵی تاقیكردنەوە، بۆ ئەوەی تووشی شڵەژان نەبێت.
22.پێویستە لە ڕۆژانی تاقیكردنەوە، قوتابی پابەندی یاسا و ڕێسا و ڕێنمایییەكانی وەزارەتی پەروەردە و قوتابخانەكەی بێت.
23.کاتێ قوتابی چوو بۆ هۆڵی تاقیکردنەوە، پێویستە تووشی ترس و دڵەڕاوکێ نەبێت، چونكە ترس و دڵەڕاوكێ هۆكارێكە بۆ بیرچوونەوە و شڵەژانی دەروونی.
24.کاتێ قوتابی پرسیارەکانی وەرگرت، پێویستە پێش هەموو شتێک ناوی خۆیان و پۆلەکەی بنووسێت.
25.پێویستە قوتابی پێش وەڵامدانەوەی هیچ پرسیارێک، هەموو پرسیارەکان بە دیقەت و وردی بیخوێنێتەوە، تاكوو بەرچاوی ڕوون بێت و بزانێت چی هاتووە و چی دەكات.
26.پێویستە قوتابی سەرەتا ئەو پرسیارانە وەڵام بداتەوە، کە دڵنیایە لە ڕاستی و دروستی وەڵامەکەیان، ئینجا بچێتە سەر وەڵامی پرسیارەکانی دیکە.
27.پێویستە قوتابی لەکاتی وەڵامدانەوەی پرسیارەكان، بەقووڵی بیر بکاتەوە و خۆی لە داڵغەلێدان و هزرپەرتی بپارێزێت.
28.پێویستە قوتابی بزانێت كە (2) كاتژمێر كاتی لەبەردەستە، بۆیە نابێ بە پەڵەپرۆزێ وەڵام بداتەوە، یان زوو بچێتە دەرەوە، بەڵکوو دەبێ سوود لەکاتەکەی وەربگرێت.
29.کاتێک قوتابی وەڵامی هەموو پرسیارێکی دایەوە، دەبێ دووبارە گشت پرسیار و وەڵامەکان بخوێنێتەوە، نەوەک شتێکی بیرچووبێتەوە، یان بە هەڵە وەڵامی دابێتەوە.
30.لەکاتی تاقیکرنەوە، نابێ قوتابی بە هیچ جۆرێک پەنا بۆ گزی و قۆپییەكردن ببات و ئاوڕ بۆ ئەملا و ئەولا بداتەوە، چونكە هەم كارێكی ناڕاستە و نایاسایییە، هەمیش بێ سوودە، دووریش نییە بە هۆی قۆپیەوە یەك ساڵی تەواو لە كیسی بڕوات و ڕەنج بەخەسار ببێت و پەنجەی پەشێمانی بگەزێت!
31.دەبێ قوتابی هەوڵبدات وەڵامەکان بە خەتێکی خۆش و جوان بنووسێت، کە مامۆستا بتوانێ بە ئاسانی بیخوێنێتەوە و لێی تێبگات.
32.نابێت قوتابی هیچ پرسیارێک بەبێ وەڵام بەجێ بهێڵێت، تەنانەت ئەگەر وەڵامەکەیشی نەزانی، چونکە ڕادەستكردنی دەفتەری سپی، نیشانەی تەسلیبوونە، هەروەها دەبێ قوتابی ئەو ڕاستییە بزانێ، كە مامۆستا ناتوانێ هیچ نمرەیەکی پێ ببەخشێت كە دەفتەرەكەی سپی بێت و هیچی لێ نەنووسراوبێت، بۆیە پێویست بۆ هەر پرسیارێک وەڵامێک بنووسێت، تەنانەت ئەگەر هەڵە و كەموكوڕیشی تێدابێت!
لەكۆتایی دا، هیوای سەركەوتن بۆ گشت قوتابیان دەخوازم.
