23/06/2026
കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിലും കാർഷിക ചരിത്രത്തിലും 'നിള' എന്ന ഭാരതപ്പുഴയ്ക്ക് സമാനതകളില്ലാത്ത സ്ഥാനമാണുള്ളത്. നിളയെ ഇത്രമേൽ ജലസമൃദ്ധമാക്കുന്നതിൽ അതിന്റെ പോഷകനദികൾ വഹിക്കുന്ന പങ്ക് ചെറുതല്ല. ഭാരതപ്പുഴയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദിയായ ഗായത്രിപ്പുഴ, പാലക്കാട് ജില്ലയുടെ തെക്കൻ മേഖലകളുടെ ജീവനാഡിയാണ്. ആനമലയുടെ വന്യതയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച്, കാർഷിക ഗ്രാമങ്ങളായ കൊല്ലങ്കോട്, നെന്മാറ, ആലത്തൂർ എന്നിവടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി നിളയിൽ ലയിക്കുന്ന ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും, കാർഷികവും, സാംസ്കാരികവുമായ സവിശേഷതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സമഗ്ര അവലോകനമാണ് ഈ ഉപന്യാസം.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളും പ്രയാണവും
തമിഴ്നാട്ടിലെ കൽപ്പാറയ്ക്കടുത്തുള്ള ആനമല മലനിരകളിൽ നിന്നാണ് ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ ഉത്ഭവം. മലയിടുക്കുകളിൽ നിന്ന് ഒലിച്ചിറങ്ങുന്ന കാട്ടരുവികൾ ചേർന്നൊഴുകി, തമിഴ്നാട് അതിർത്തി കടന്ന് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കൊല്ലങ്കോട് വഴിയാണ് ഈ നദി കേരളത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
• നീളം: ഏകദേശം 84 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഈ നദി ഒഴുകുന്നത്.
• പ്രയാണ വഴി: കൊല്ലങ്കോട്, നെന്മാറ, വടക്കഞ്ചേരി, ആലത്തൂർ, തൃപ്പാലൂർ, പഴമ്പാലക്കോട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി ഒടുവിൽ തൃശൂർ-പാലക്കാട് അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള മായന്നൂരിൽ (കൂട്ടക്കടവ്) വെച്ച് ഗായത്രിപ്പുഴ ഭാരതപ്പുഴയുമായി സംഗമിക്കുന്നു.
• ഭൂപ്രകൃതി: പാറക്കെട്ടുകളും കുന്നിൻചെരിവുകളും നിറഞ്ഞ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, വിസ്തൃതമായ സമതലങ്ങളിലേക്കും വയലുകളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ഈ നദിയുടെ ഘടന.
ജലസമൃദ്ധിയേകുന്ന അഞ്ച് ഉപ-പോഷകനദികൾ
ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ തടത്തെ എപ്പോഴും സജീവമായി നിലനിർത്തുന്നത് മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന അഞ്ച് പ്രധാന ഉപ-പോഷകനദികളാണ് (Tributaries):
1. മംഗലം നദി: വടക്കഞ്ചേരി, കിഴക്കഞ്ചേരി മേഖലകളിലൂടെ ഒഴുകി ഗായത്രിപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു.
2. അയലൂർപ്പുഴ: നെന്മാറ, അയലൂർ മേഖലകളുടെ കാർഷിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് പ്രധാന ആശ്രയം.
3. വണ്ടാഴിപ്പുഴ: നെല്ലിയാമ്പതി മലനിരകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന കൈവഴി.
4. ചുള്ളിയാർ: മുതലമട മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന തോട്.
5. മീങ്കാരപ്പുഴ: തമിഴ്നാട് അതിർത്തിയോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന പ്രദേശം.
പാലക്കാടിന്റെ നെല്ലറ കാക്കുന്ന ജലസേചന പദ്ധതികൾ
കേരളത്തിന്റെ നെല്ലറയായ പാലക്കാടിനെ ഹരിതാഭമായി നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഗായത്രിപ്പുഴയിലെ ജലസേചന പദ്ധതികൾക്ക് നിർണായക പങ്കുണ്ട്. ഈ നദിയിലും അതിന്റെ കൈവഴികളിലുമായി നാല് പ്രധാന ഡാമുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു:
• പോത്തുണ്ടി ഡാം: ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ പോഷകനദിയായ മീങ്കാരപ്പള്ളത്തിന്റെ കൈവഴിയായ ആയിലൂർപ്പുഴയിലാണ് ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ മൺഡാം (Earth Dam) നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കോൺക്രീറ്റ് ഇല്ലാതെ മണ്ണും കാട്ടുകല്ലും ചേർത്തുവെച്ച് നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ അപൂർവ്വമായ ഒന്നാണിത്. നെന്മാറ, ആലത്തൂർ മേഖലകളിലെ ആയിരക്കണക്കിന് ഹെക്ടർ പാടശേഖരങ്ങളിലേക്ക് വെള്ളമെത്തിക്കുന്നത് പോത്തുണ്ടിയാണ്.
• മംഗലം ഡാം: മംഗലം നദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഡാം വടക്കഞ്ചേരി, ആലത്തൂർ ഭാഗങ്ങളിലെ പ്രധാന ജലസേചന സ്രോതസ്സാണ്. വന്യമൃഗങ്ങളും നിബിഡ വനങ്ങളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ഒരു ടൂറിസം കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്.
• മീങ്കാര - ചുള്ളിയാർ ഡാമുകൾ: ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ ഉപ-പോഷകനദികളിൽ മുതലമട ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ഡാമുകൾ ചിറ്റൂർ, മുതലമട മേഖലകളിലെ തെങ്ങിൻതോപ്പുകൾക്കും നെൽവയലുകൾക്കും കുടിവെള്ളത്തിനും വലിയ തോതിൽ പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.
സാംസ്കാരികവും ചരിത്രപരവുമായ പ്രാധാന്യം
കേവലം ഒരു ജലസ്രോതസ്സ് എന്നതിനപ്പുറം വലിയൊരു സാംസ്കാരിക പൈതൃകം ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങൾക്കുണ്ട്.
• ഉത്സവങ്ങളും കലകളും: പ്രസിദ്ധമായ നെന്മാറ-വല്ലങ്ങി വേല, കൊള്ളങ്കോട് കാച്ചാംകുറിശ്ശി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളോട് ചേർന്ന സംസ്കൃതിയുടെ ഭാഗമാണ്.
• നെയ്ത്തുഗ്രാമങ്ങൾ: കേരളത്തിന്റെ കാഞ്ചീപുരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുത്താമ്പുള്ളി, ഗായത്രിപ്പുഴ ഭാരതപ്പുഴയോട് ചേരുന്ന തിരുവില്വാമലയ്ക്ക് അടുത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ നദീതടങ്ങളിലെ ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥ പാരമ്പര്യ നെയ്ത്തുകാർക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം ഒരുക്കിയിരുന്നു.
• ആലത്തൂർ സിദ്ധാശ്രമം: സ്വാമി ബ്രഹ്മാനന്ദ ശിവയോഗി സ്ഥാപിച്ച ആലത്തൂർ സിദ്ധാശ്രമം ഈ നദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ നവോത്ഥാനത്തിന് ഗായത്രിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങൾ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നദി നേരിടുന്ന ഇന്നത്തെ വെല്ലുവിളികൾ
മറ്റ് പല കേരളീയ നദികളെയും പോലെ ഗായത്രിപ്പുഴയും ഇന്ന് കടുത്ത വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുണ്ട്.
• മണലൂറ്റും കൈയേറ്റവും: മുൻകാലങ്ങളിൽ നടന്ന അനിയന്ത്രിതമായ മണലൂറ്റ് നദിയുടെ ആഴം കൂട്ടുകയും ജലസംഭരണ ശേഷി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തീരങ്ങൾ കൈയേറുന്നതും നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.
• മലിനീകരണം: നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാസകീടനാശിനികളും കലർന്ന് നദിയിലെ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം കുറയുന്നുണ്ട്.
• വേനൽക്കാലത്തെ വറൾച്ച: ജലസേചന പദ്ധതികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, വനനശീകരണവും ആഗോളതാപനവും കാരണം വേനൽക്കാലത്ത് നദി പൂർണ്ണമായും വറ്റിവരളുന്ന അവസ്ഥ പലപ്പോഴും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
ഉപസംഹാരം
പാലക്കാടൻ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഹൃദയമിടിപ്പാണ് ഗായത്രിപ്പുഴ. കാർഷിക സമൃദ്ധിയും തനത് സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങളും നിലനിർത്താൻ ഈ നദിയുടെ സംരക്ഷണം അനിവാര്യമാണ്. നദീതട സംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ ഊർജ്ജിതമാക്കിക്കൊണ്ടും, മാലിന്യമുക്തമാക്കിക്കൊണ്ടും മാത്രമേ വരുംതലമുറയ്ക്കായി ഈ പുണ്യനദിയെ നമുക്ക് കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കൂ. നിളയുടെ അസ്തിത്വം നിലനിർത്താൻ ഗായത്രിപ്പുഴ ഒഴുകിയേ തീരൂ എന്ന തിരിച്ചറിവ് ഓരോ മലയാളിയിലും ഉണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട്.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
കൂടുതൽ പാലക്കാടൻ വാർത്തകളും വിശേഷങ്ങളും, തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും മൊബൈലിൽ ലഭിക്കാൻ ട്രോൾ ആലത്തൂർ വാട്സപ്പ്, ഫേസ്ബുക് ഗ്രൂപ്പുകളിൽ അംഗമാകൂ🙏🏾👍🏽
Whatsapp Group Link : https://chat.whatsapp.com/CX5flt3A2sX8jKWaF2nXTO?mode=gi_t
Facebook group Link : https://www.facebook.com/share/g/1BPeKCG2Hh/?mibextid=wwXIfr
page : https://www.facebook.com/share/18XgP7pNGb/?mibextid=wwXIfr
Instagram : https://www.instagram.com/voice_of_alathur?igsh=bmhqYzNuNXBwd25k&utm_source=qr
