Folklore and Cultural Heritage Foundation, Pune

25/01/2026

12/12/2025

12/12/2025

महाराष्ट्राची लावणी: एक सर्वांगीण कलाप्रकार
लता लंका पाचेगावकर—महाराष्ट्राच्या लोककलेचा आत्मा जपणारी, मेहनत, जिद्द आणि प्रामाणिक कलाध्यास यांचे प्रतीक असलेली एक समर्थ तमाशागायिका! परंपरेला आधुनिकतेची सांगड घालत, प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करणाऱ्या लता ताईंचा आवाज आजही गावोगाव घुमतो. त्यांच्या सादरीकरणात लावणीची नजाकत, वेशभूषेतील सोज्वळता,नृत्यातील लयबद्धता आणि अभिनयातील भावसंपन्नता यांचा अप्रतिम मिलाप दिसतो.त्यांचे "लता लंका पाचेगावकर तमाशा मंडळ" आज महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकप्रिय आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध असे मंडळ म्हणून ओळखले जाते. ग्रामीण सांस्कृतिक परंपरांचा वारसा जपत, नव्या पिढीपर्यंत तमाशा ही अस्सल लोककला पोहोचवण्याचे मोलाचे काम हे मंडळ करत आहे. दर्जेदार लावण्या, फड, प्रहसन आणि भावगीतांपासून ते सामाजिक संदेश देणाऱ्या कलाकृतींपर्यंत या मंडळाचे प्रत्येक सादरीकरण हे प्रेक्षकांसाठी उत्साह,मनोरंजन आणि कलात्मकतेचा अनोखा मेळ घडवते. लता ताईंचे नेतृत्व, त्यांच्या टीमची निष्ठा आणि प्रेक्षकांशी असलेली घट्ट नाळ यामुळे हे मंडळ महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख अधिक उजळवत आहे.गावकऱ्यांच्या उत्सवांपासून मोठ्या जत्रांपर्यंत,त्यांच्या कार्यक्रमांना प्रचंड प्रतिसाद मिळतो.तमाशा या कसदार कलाप्रकाराची परंपरा टिकवून ठेवत, त्यात नवे प्रयोग करण्याचे धाडस लता ताई सातत्याने करीत आहेत.
त्यांच्या कार्यामुळे अनेक तरुण कलाकारांना व्यासपीठ मिळाले आहे आणि लोककला क्षेत्रात नवी उमेद निर्माण झाली आहे. लताताईंच्या आवाजातील झिंग, नृत्यातील लय आणि त्यांच्या मंडळाची टीमवर्क ही तमाशा विश्वाची खरी शान आहे!
©® डॉ.सुनीता धर्मराव, पुणे

#लोककला #महाराष्ट्राचीशान #लावणीसम्राज्ञी

14/10/2025

womens

14/10/2025

"स्वतःसाठी नव्हे, तर सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करणे हेच खरे पुण्य."

भूतानच्या डोंगराळ प्रदेशात दिसणारे हे शुभ्र किंवा रंगीबेरंगी झेंडे फक्त सौंदर्यासाठी नसतात, तर ते भूतानी लोकांच्या आध्यात्मिक संस्कृतीचे प्रतीक असतात. हे झेंडे "प्रेयर फ्लॅग्स" म्हणून ओळखले जातात. बौद्ध परंपरेनुसार, या झेंड्यांवर लिहिलेल्या प्रार्थना आणि मंत्र वाऱ्यासोबत सर्व दिशांना पसरतात, ज्यामुळे शांतता, समृद्धी आणि सद्भावना सर्वत्र पोहोचते, असा त्यांचा विश्वास आहे.
प्रत्येक रंगाचा अर्थ विशिष्ट असतो जसे की निळा म्हणजे आकाश, पांढरा म्हणजे वारा, लाल म्हणजे अग्नी, हिरवा म्हणजे जल आणि पिवळा म्हणजे पृथ्वी. या पाच घटकांमधील संतुलन राखणे हेच जीवनाचे सार मानले जाते. त्यामुळे हे झेंडे निसर्गाशी एकरूप होऊन भूतानी जीवनतत्त्वाचा संदेश देतात“प्रार्थना आणि निसर्ग यांचं नातं अखंड आहे.”
व्हाइट व्हर्टिकल फ्लॅग्स हे उंच बांबूच्या काठ्यांवर लावले जातात, प्रामुख्याने मृत आत्म्यांच्या शांतीसाठी आणि त्यांच्या पुनर्जन्मासाठी प्रार्थनाच्या स्वरूपात ते डोंगरावर लावलेले दिसतात.रंग बिरंगी झेंडे हे प्रामुख्याने पाच रंगांमध्ये असतात आणि वाऱ्यासोबत प्रार्थना चारही दिशांना नेण्याचे प्रतीक मानले जाते.
या झेंड्यांवर बुद्ध, मंत्र, प्रार्थना आणि शुभचिन्हे छापलेली असतात. वाऱ्याची झुळूक जशी वाहते, तशी या झेंड्यांवरील प्रार्थना विश्वभर पसरते, असा विश्वास आहे. त्यामागची धारणा अशी की केवळ "स्वतःसाठी नव्हे, तर सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करणे हेच खरे पुण्य."
©® डॉ.सुनीता कुलभूषण धर्मराव, पुणे

29/09/2025

शंखनाद म्हणजे शंख वाजवणे आणि त्यातून निघणारा नाद. हा नाद कोणत्याही शुभकार्याची सुरुवात, युद्धाची घोषणा किंवा एखाद्या मोठ्या व महत्त्वाच्या कार्यारंभाचे प्रतीक मानला जातो. हिंदू धर्मात शंखनाद अत्यंत पवित्र व मंगलकारक मानला जातो, कारण तो सकारात्मक ऊर्जा निर्माण करतो, वातावरण शुद्ध करतो आणि नकारात्मक शक्तीचा नाश करतो.
नवरात्रीच्या पावन पर्वावर जयेश मुरकुटे सोशल फाऊंडेशन आणि स्त्री फाऊंडेशन पुणे यांच्या वतीने आयोजित महाभोंडला व दांडिया या कार्यक्रमात केसरी नाद पथक यांनी अप्रतिम शंखनाद करून कार्यक्रमाची सुंदर सकारात्मक सुरूवात केली.
त्याची एक झलक...
धन्यवाद मा.प्राची सिद्दीकी
मा.जयेश मुरकुटे
आणि अर्थातच केसरी नाद पथकांतील सर्वं मानकरी 🙏






#केसरीनादपथक
#शंखनाद #शुभकार्य #आध्यात्मिकता #भारतीयसंस्कृती #सकारात्मकऊर्जा

27/09/2025

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! शिवपाईक योगेश चिकटगावकर, Paraji Satkar, Sukhada Khandge, Nitien Arvindrao Mahajan, Chandrakant Pednekar

22/09/2025

आजपासून नवरात्र सुरू झाले.
नऊ दिवस देवीच्या विविध रूपांची आराधना केली जाते.
भारत हा विविध प्रांतात , विविध भाषेत नटलेला असला तरी परंपरा, रूढी, भक्ती,पुजा-अर्चा या मध्ये मात्र कुठेही अडसर येत नाही. हजारो वर्षोंपासून असलेली आपली संस्कृती म्हणूनचं आपले अस्तित्व टिकवून आहे.
सौ. उमा पाटील एक उमदे व्यक्तिमत्त्व... विविध कलांचा छंद... आज तिने गायिलेले कन्नड भाषेतील देवीचे गाणे खास देवीच्या भक्तांसाठी... आवडले तर लाईक करा आणि शेअर करा. 🙏

18/09/2025

Big shout out to my newest top fans! 💎 Ronit Epstein Sluszny

Drop a comment to welcome them to our community,