05/07/2025
भोजपुरी कला यात्रा, सर्जना परिवार के ओर से रथ जतरा के पुरा भईला प भगवान जगन्नाथ बहिन सुभद्रा आ श्री बलभद्र जी के किरिपा सकल जहान प बरसत रहो।
𑂦𑂷𑂔𑂣𑂳𑂩𑂲 𑂍𑂪𑂰 𑂨𑂰𑂞𑂹𑂩𑂰, 𑂮𑂩𑂹𑂔𑂢𑂰 𑂣𑂩𑂱𑂫𑂰𑂩 𑂍𑂵 𑂋𑂩 𑂮𑂵 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂣𑂳𑂩𑂰 𑂦𑂆𑂪𑂰 𑂣 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂥𑂯𑂱𑂢 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰 𑂄 𑂬𑂹𑂩𑂲 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂍𑂱𑂩𑂱𑂣𑂰 𑂮𑂍𑂪 𑂔𑂯𑂰𑂢 𑂣 𑂥𑂩𑂮𑂞 𑂩𑂯𑂷।
आज भगवान जगन्नाथ के रथ जतरा पूरा भईल। एह 9 दिन के जतरा के पीछे कईगो लोक विधी-विधान आ इतिहास बा। जवना के जानल जाव।
सबसे पहिले जतरा सुरू होखे के 15 दिन पहिले चलल जाव जब भगवान बेमार होले।
भगवान के बेमारी (अनासर):
भगवान जगन्नाथ रथ जतरा से 15 दिन पहिले बीमार पड़ जाले। जेठ के पूर्णिमा के दिन 108 घईला पानी से नहईला के बाद उ बेमार पर जाले, जवना के बाद उ 15 दिन खातिर एकांत में रहेले, एकरा के 'अनासर' कहल जाला। एह घरी उ कोई के दर्शन ना देवे ले। एह समय भगवान के खिचड़ी, हलुक खाएक, जड़ी-बूटि आ काढ़ा दिहल जाला।
एगो कथा के ई बा कि भगवान जगन्नाथ के आपन भगत माधव दास एक बेर बहुते बेमार पर गईले तब भगवान के उनकर दुख ना देखल गईल । आ उनकर बेमारी के अपना प ले लेले। तब उ 15 दिन तेले उ बेमार पड़ गईले, तब से इ परंपरा चलल आवता। एह घरी मंदिर के कपाट बंद रहेला। 15 दिन बाद भगवान ठीक होके रथजतरा खातिर तैयार हो जाले।
रथ जतरा (रथयात्रा)
आषाढ़ महिना के शुक्ल पक्ष के दुतिया तिथि के भगवान जगन्नाथ, बहिन सुभद्रा आ श्री बलभद्र जी के रथ जतरा के बड़ी धूमधाम से निकलेला।
देवी लक्ष्मी के जतरा (हेरा पंचमी):
देवी लक्ष्मी जी के जतरा (हेरा पंचमी) रथ जतरा के पांचवा दिन मनावल जाला, एह दिन देवी लक्ष्मी भगवान जगन्नाथ से मिले खातिर गुंडिचा मंदिर जाली आ भगवान के ओरहन देली। एकरा के हेरा पंचमी के नाव से जानल जाला।
लवटे के जतरा (बहुदा यात्रा) :
लवटे के जतरा (बहुदा यात्रा) के साथे खतम होला। भगवान जगन्नाथ, बलभद्र आ सुभद्रा जी के रथ आषाढ़ के अंजोरिया दसमी के मुख्य मंदिर में लवटे के उत्सव हऽ।
भगवान के साजावे के उत्सव (सुना बेशा):
भगवान जगन्नाथ के रथ जतरा से लवटला के बाद इ उत्सव मनावल जाला। आषाढ़ के अंजोरिया एकादशी के दिन भगवान जगन्नाथ, बलभद्र आ देवी सुभद्रा के सोना के गहना से सजावल जाला। भगवान के ब्रह्मांड के शासक के रूप में महिमा, दिव्य रूप आ शक्ति के प्रतीक हऽ सुना बेशा।
सुना बेशा के इतिहास:
सुना बेशा के परंपरा राजा कपिलेंद्र देव (1435-1466 ई.) के समय से शुरू भईल रहन। राजा दक्षिण भारत में एगो विजयी अभियान से लवटला के बाद, भगवान जगन्नाथ के ओडिशा के शासक के रूप में मनले आ उहे सोना के गहना से सजाने के परंपरा शुरू कईले।
भगवान जगन्नाथ के भगत लोगन खातिर एगो महत्वपूर्ण उत्सव हऽ, जब भगवान जगन्नाथ, बहिन सुभद्रा आ श्री बलभद्र जी के दिव्य रूप के दर्शन कके उनकर आशीर्वाद पावे मौका मिलेला।
एह बीच जेकर दर्शन बहुते जरूरी बा उ हनुमान जी बाड़े।
भगवान जगन्नाथ के उत्पत्ति आ उनकर जतरा के जिकिर के बीच में हनुमान जी के जिकिर बहुते जरूरी बा। हनुमान जी जेकरा के बंदी हनुमान कहल जाला।
उनकर कथा बा कि भगवान विष्णु हनुमान जी के जगन्नाथ पुरी के रक्षा करें के जिम्मेदारी देले। तब समुन्दर के तट प हनुमान जी रक्षक के रूप में खड़ा रहले। बाकी हनुमान जी आपन स्वामी के दर्शन खातिर जब-जब नगर में घुसस त पीछे-पीछे समुन्दरो घुसें लागे तब नगर में तबाही मच जाए। हनुमान जी के इ हरकत से भगवान तंग आके उनका के बेड़ी में बांध दिहले। तब हनुमान जी भगवान के गोहरावे लगले, तब भगवान जगन्नाथ जी कहले तोहरा से भेंट करे हमही आवत रहम। तबसे समुन्दर तट प हनुमान जी बेड़ी में बंधाईल बाड़े। अईसन मनता बा कि जगन्नाथ जी के दर्शन से पहिले हनुमान जी दर्शन जरूरी हऽ ना त जगन्नाथ जी दर्शन के पुन अधुरा रहेला।
भगवान जगन्नाथ मंदिर के संस्थापक मालवा के राजा इंद्रद्युम्न आ महारानी गुंडिचा के बिशेष आभार ।
जय जगन्नाथ
जय देवि सुभद्रा
जय बलभद्र जी
जय श्री हनुमान
𑂄𑂔 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂣𑂴𑂩𑂰 𑂦𑂆𑂪। 𑂉𑂯 9 𑂠𑂱𑂢 𑂍𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂣𑂲𑂓𑂵 𑂍𑂆𑂏𑂷 𑂪𑂷𑂍 𑂫𑂱𑂡𑂲-𑂫𑂱𑂡𑂰𑂢 𑂄 𑂅𑂞𑂱𑂯𑂰𑂮 𑂥𑂰। 𑂔𑂫𑂢𑂰 𑂍𑂵 𑂔𑂰𑂢𑂪 𑂔𑂰𑂫।
𑂮𑂥𑂮𑂵 𑂣𑂯𑂱𑂪𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂮𑂳𑂩𑂴 𑂯𑂷𑂎𑂵 𑂍𑂵 15 𑂠𑂱𑂢 𑂣𑂯𑂱𑂪𑂵 𑂒𑂪𑂪 𑂔𑂰𑂫 𑂔𑂥 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩 𑂯𑂷𑂪𑂵।
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩𑂲 (𑂃𑂢𑂰𑂮𑂩):
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂮𑂵 15 𑂠𑂱𑂢 𑂣𑂯𑂱𑂪𑂵 𑂥𑂲𑂧𑂰𑂩 𑂣𑂙़ 𑂔𑂰𑂪𑂵। 𑂔𑂵𑂘 𑂍𑂵 𑂣𑂴𑂩𑂹𑂝𑂱𑂧𑂰 𑂍𑂵 𑂠𑂱𑂢 108 𑂐𑂆𑂪𑂰 𑂣𑂰𑂢𑂲 𑂮𑂵 𑂢𑂯𑂆𑂪𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂰𑂠 𑂇 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩 𑂣𑂩 𑂔𑂰𑂪𑂵, 𑂔𑂫𑂢𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂰𑂠 𑂇 15 𑂠𑂱𑂢 𑂎𑂰𑂞𑂱𑂩 𑂉𑂍𑂰𑂁𑂞 𑂧𑂵𑂁 𑂩𑂯𑂵𑂪𑂵, 𑂉𑂍𑂩𑂰 𑂍𑂵 '𑂃𑂢𑂰𑂮𑂩' 𑂍𑂯𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰। 𑂉𑂯 𑂐𑂩𑂲 𑂇 𑂍𑂷𑂆 𑂍𑂵 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂢𑂰 𑂠𑂵𑂫𑂵 𑂪𑂵। 𑂉𑂯 𑂮𑂧𑂨 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂎𑂱𑂒𑂙़𑂲, 𑂯𑂪𑂳𑂍 𑂎𑂰𑂉𑂍, 𑂔𑂙़𑂲-𑂥𑂴𑂗𑂱 𑂄 𑂍𑂰𑂛़𑂰 𑂠𑂱𑂯𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰।
𑂉𑂏𑂷 𑂍𑂟𑂰 𑂍𑂵 𑂆 𑂥𑂰 𑂍𑂱 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂄𑂣𑂢 𑂦𑂏𑂞 𑂧𑂰𑂡𑂫 𑂠𑂰𑂮 𑂉𑂍 𑂥𑂵𑂩 𑂥𑂯𑂳𑂞𑂵 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩 𑂣𑂩 𑂏𑂆𑂪𑂵 𑂞𑂥 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂇𑂢𑂍𑂩 𑂠𑂳𑂎 𑂢𑂰 𑂠𑂵𑂎𑂪 𑂏𑂆𑂪 । 𑂄 𑂇𑂢𑂍𑂩 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩𑂲 𑂍𑂵 𑂃𑂣𑂢𑂰 𑂣 𑂪𑂵 𑂪𑂵𑂪𑂵। 𑂞𑂥 𑂇 15 𑂠𑂱𑂢 𑂞𑂵𑂪𑂵 𑂇 𑂥𑂵𑂧𑂰𑂩 𑂣𑂙़ 𑂏𑂆𑂪𑂵, 𑂞𑂥 𑂮𑂵 𑂅 𑂣𑂩𑂁𑂣𑂩𑂰 𑂒𑂪𑂪 𑂄𑂫𑂞𑂰। 𑂉𑂯 𑂐𑂩𑂲 𑂧𑂁𑂠𑂱𑂩 𑂍𑂵 𑂍𑂣𑂰𑂗 𑂥𑂁𑂠 𑂩𑂯𑂵𑂪𑂰। 15 𑂠𑂱𑂢 𑂥𑂰𑂠 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂘𑂲𑂍 𑂯𑂷𑂍𑂵 𑂩𑂟𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂎𑂰𑂞𑂱𑂩 𑂞𑂶𑂨𑂰𑂩 𑂯𑂷 𑂔𑂰𑂪𑂵।
𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 (𑂩𑂟𑂨𑂰𑂞𑂹𑂩𑂰)
𑂄𑂭𑂰𑂛़ 𑂧𑂯𑂱𑂢𑂰 𑂍𑂵 𑂬𑂳𑂍𑂹𑂪 𑂣𑂍𑂹𑂭 𑂍𑂵 𑂠𑂳𑂞𑂱𑂨𑂰 𑂞𑂱𑂟𑂱 𑂍𑂵 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟, 𑂥𑂯𑂱𑂢 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰 𑂄 𑂬𑂹𑂩𑂲 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂙़𑂲 𑂡𑂴𑂧𑂡𑂰𑂧 𑂮𑂵 𑂢𑂱𑂍𑂪𑂵𑂪𑂰।
𑂠𑂵𑂫𑂲 𑂪𑂍𑂹𑂭𑂹𑂧𑂲 𑂍𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 (𑂯𑂵𑂩𑂰 𑂣𑂁𑂒𑂧𑂲):
𑂠𑂵𑂫𑂲 𑂪𑂍𑂹𑂭𑂹𑂧𑂲 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 (𑂯𑂵𑂩𑂰 𑂣𑂁𑂒𑂧𑂲) 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂣𑂰𑂁𑂒𑂫𑂰 𑂠𑂱𑂢 𑂧𑂢𑂰𑂫𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰, 𑂉𑂯 𑂠𑂱𑂢 𑂠𑂵𑂫𑂲 𑂪𑂍𑂹𑂭𑂹𑂧𑂲 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂮𑂵 𑂧𑂱𑂪𑂵 𑂎𑂰𑂞𑂱𑂩 𑂏𑂳𑂁𑂙𑂱𑂒𑂰 𑂧𑂁𑂠𑂱𑂩 𑂔𑂰𑂪𑂲 𑂄 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂋𑂩𑂯𑂢 𑂠𑂵𑂪𑂲। 𑂉𑂍𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂯𑂵𑂩𑂰 𑂣𑂁𑂒𑂧𑂲 𑂍𑂵 𑂢𑂰𑂫 𑂮𑂵 𑂔𑂰𑂢𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰।
𑂪𑂫𑂗𑂵 𑂍𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 (𑂥𑂯𑂳𑂠𑂰 𑂨𑂰𑂞𑂹𑂩𑂰) :
𑂪𑂫𑂗𑂵 𑂍𑂵 𑂔𑂞𑂩𑂰 (𑂥𑂯𑂳𑂠𑂰 𑂨𑂰𑂞𑂹𑂩𑂰) 𑂍𑂵 𑂮𑂰𑂟𑂵 𑂎𑂞𑂧 𑂯𑂷𑂪𑂰। 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟, 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂄 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂩𑂟 𑂄𑂭𑂰𑂛़ 𑂍𑂵 𑂃𑂁𑂔𑂷𑂩𑂱𑂨𑂰 𑂠𑂮𑂧𑂲 𑂍𑂵 𑂧𑂳𑂎𑂹𑂨 𑂧𑂁𑂠𑂱𑂩 𑂧𑂵𑂁 𑂪𑂫𑂗𑂵 𑂍𑂵 𑂇𑂞𑂹𑂮𑂫 𑂯ऽ।
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂮𑂰𑂔𑂰𑂫𑂵 𑂍𑂵 𑂇𑂞𑂹𑂮𑂫 (𑂮𑂳𑂢𑂰 𑂥𑂵𑂬𑂰):
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂩𑂟 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂮𑂵 𑂪𑂫𑂗𑂪𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂰𑂠 𑂅 𑂇𑂞𑂹𑂮𑂫 𑂧𑂢𑂰𑂫𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰। 𑂄𑂭𑂰𑂛़ 𑂍𑂵 𑂃𑂁𑂔𑂷𑂩𑂱𑂨𑂰 𑂉𑂍𑂰𑂠𑂬𑂲 𑂍𑂵 𑂠𑂱𑂢 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟, 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂄 𑂠𑂵𑂫𑂲 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂮𑂷𑂢𑂰 𑂍𑂵 𑂏𑂯𑂢𑂰 𑂮𑂵 𑂮𑂔𑂰𑂫𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰। 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂥𑂹𑂩𑂯𑂹𑂧𑂰𑂁𑂙 𑂍𑂵 𑂬𑂰𑂮𑂍 𑂍𑂵 𑂩𑂴𑂣 𑂧𑂵𑂁 𑂧𑂯𑂱𑂧𑂰, 𑂠𑂱𑂫𑂹𑂨 𑂩𑂴𑂣 𑂄 𑂬𑂍𑂹𑂞𑂱 𑂍𑂵 𑂣𑂹𑂩𑂞𑂲𑂍 𑂯ऽ 𑂮𑂳𑂢𑂰 𑂥𑂵𑂬𑂰।
𑂮𑂳𑂢𑂰 𑂥𑂵𑂬𑂰 𑂍𑂵 𑂅𑂞𑂱𑂯𑂰𑂮:
𑂮𑂳𑂢𑂰 𑂥𑂵𑂬𑂰 𑂍𑂵 𑂣𑂩𑂁𑂣𑂩𑂰 𑂩𑂰𑂔𑂰 𑂍𑂣𑂱𑂪𑂵𑂁𑂠𑂹𑂩 𑂠𑂵𑂫 (1435-1466 𑂆.) 𑂍𑂵 𑂮𑂧𑂨 𑂮𑂵 𑂬𑂳𑂩𑂴 𑂦𑂆𑂪 𑂩𑂯𑂢। 𑂩𑂰𑂔𑂰 𑂠𑂍𑂹𑂭𑂱𑂝 𑂦𑂰𑂩𑂞 𑂧𑂵𑂁 𑂉𑂏𑂷 𑂫𑂱𑂔𑂨𑂲 𑂃𑂦𑂱𑂨𑂰𑂢 𑂮𑂵 𑂪𑂫𑂗𑂪𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂰𑂠, 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂋𑂙𑂱𑂬𑂰 𑂍𑂵 𑂬𑂰𑂮𑂍 𑂍𑂵 𑂩𑂴𑂣 𑂧𑂵𑂁 𑂧𑂢𑂪𑂵 𑂄 𑂇𑂯𑂵 𑂮𑂷𑂢𑂰 𑂍𑂵 𑂏𑂯𑂢𑂰 𑂮𑂵 𑂮𑂔𑂰𑂢𑂵 𑂍𑂵 𑂣𑂩𑂁𑂣𑂩𑂰 𑂬𑂳𑂩𑂴 𑂍𑂆𑂪𑂵।
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂦𑂏𑂞 𑂪𑂷𑂏𑂢 𑂎𑂰𑂞𑂱𑂩 𑂉𑂏𑂷 𑂧𑂯𑂞𑂹𑂫𑂣𑂴𑂩𑂹𑂝 𑂇𑂞𑂹𑂮𑂫 𑂯ऽ, 𑂔𑂥 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟, 𑂥𑂯𑂱𑂢 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰 𑂄 𑂬𑂹𑂩𑂲 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂠𑂱𑂫𑂹𑂨 𑂩𑂴𑂣 𑂍𑂵 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂍𑂍𑂵 𑂇𑂢𑂍𑂩 𑂄𑂬𑂲𑂩𑂹𑂫𑂰𑂠 𑂣𑂰𑂫𑂵 𑂧𑂸𑂍𑂰 𑂧𑂱𑂪𑂵𑂪𑂰।
𑂉𑂯 𑂥𑂲𑂒 𑂔𑂵𑂍𑂩 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂥𑂯𑂳𑂞𑂵 𑂔𑂩𑂴𑂩𑂲 𑂥𑂰 𑂇 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂥𑂰𑂙़𑂵।
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂍𑂵 𑂇𑂞𑂹𑂣𑂞𑂹𑂞𑂱 𑂄 𑂇𑂢𑂍𑂩 𑂔𑂞𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂔𑂱𑂍𑂱𑂩 𑂍𑂵 𑂥𑂲𑂒 𑂧𑂵𑂁 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂔𑂱𑂍𑂱𑂩 𑂥𑂯𑂳𑂞𑂵 𑂔𑂩𑂴𑂩𑂲 𑂥𑂰। 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂔𑂵𑂍𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂁𑂠𑂲 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂍𑂯𑂪 𑂔𑂰𑂪𑂰।
𑂇𑂢𑂍𑂩 𑂍𑂟𑂰 𑂥𑂰 𑂍𑂱 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂫𑂱𑂭𑂹𑂝𑂳 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂣𑂳𑂩𑂲 𑂍𑂵 𑂩𑂍𑂹𑂭𑂰 𑂍𑂩𑂵𑂁 𑂍𑂵 𑂔𑂱𑂧𑂹𑂧𑂵𑂠𑂰𑂩𑂲 𑂠𑂵𑂪𑂵। 𑂞𑂥 𑂮𑂧𑂳𑂢𑂹𑂠𑂩 𑂍𑂵 𑂞𑂗 𑂣 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂩𑂍𑂹𑂭𑂍 𑂍𑂵 𑂩𑂴𑂣 𑂧𑂵𑂁 𑂎𑂙़𑂰 𑂩𑂯𑂪𑂵। 𑂥𑂰𑂍𑂲 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂄𑂣𑂢 𑂮𑂹𑂫𑂰𑂧𑂲 𑂍𑂵 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂎𑂰𑂞𑂱𑂩 𑂔𑂥-𑂔𑂥 𑂢𑂏𑂩 𑂧𑂵𑂁 𑂐𑂳𑂮𑂮 𑂞 𑂣𑂲𑂓𑂵-𑂣𑂲𑂓𑂵 𑂮𑂧𑂳𑂢𑂹𑂠𑂩𑂷 𑂐𑂳𑂮𑂵𑂁 𑂪𑂰𑂏𑂵 𑂞𑂥 𑂢𑂏𑂩 𑂧𑂵𑂁 𑂞𑂥𑂰𑂯𑂲 𑂧𑂒 𑂔𑂰𑂉। 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂅 𑂯𑂩𑂍𑂞 𑂮𑂵 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂞𑂁𑂏 𑂄𑂍𑂵 𑂇𑂢𑂍𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂵𑂙़𑂲 𑂧𑂵𑂁 𑂥𑂰𑂁𑂡 𑂠𑂱𑂯𑂪𑂵। 𑂞𑂥 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂍𑂵 𑂏𑂷𑂯𑂩𑂰𑂫𑂵 𑂪𑂏𑂪𑂵, 𑂞𑂥 𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂔𑂲 𑂍𑂯𑂪𑂵 𑂞𑂷𑂯𑂩𑂰 𑂮𑂵 𑂦𑂵𑂁𑂗 𑂍𑂩𑂵 𑂯𑂧𑂯𑂲 𑂄𑂫𑂞 𑂩𑂯𑂧। 𑂞𑂥𑂮𑂵 𑂮𑂧𑂳𑂢𑂹𑂠𑂩 𑂞𑂗 𑂣 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂥𑂵𑂙़𑂲 𑂧𑂵𑂁 𑂥𑂁𑂡𑂰𑂆𑂪 𑂥𑂰𑂙़𑂵। 𑂃𑂆𑂮𑂢 𑂧𑂢𑂞𑂰 𑂥𑂰 𑂍𑂱 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂔𑂲 𑂍𑂵 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂮𑂵 𑂣𑂯𑂱𑂪𑂵 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢 𑂔𑂲 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂔𑂩𑂴𑂩𑂲 𑂯ऽ 𑂢𑂰 𑂞 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂔𑂲 𑂠𑂩𑂹𑂬𑂢 𑂍𑂵 𑂣𑂳𑂢 𑂃𑂡𑂳𑂩𑂰 𑂩𑂯𑂵𑂪𑂰।
𑂦𑂏𑂫𑂰𑂢 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟 𑂧𑂁𑂠𑂱𑂩 𑂍𑂵 𑂮𑂁𑂮𑂹𑂟𑂰𑂣𑂍 𑂧𑂰𑂪𑂫𑂰 𑂍𑂵 𑂩𑂰𑂔𑂰 𑂅𑂁𑂠𑂹𑂩𑂠𑂹𑂨𑂳𑂧𑂹𑂢 𑂄 𑂧𑂯𑂰𑂩𑂰𑂢𑂲 𑂏𑂳𑂁𑂙𑂱𑂒𑂰 𑂍𑂵 𑂥𑂱𑂬𑂵𑂭 𑂄𑂦𑂰𑂩।
𑂔𑂨 𑂔𑂏𑂢𑂹𑂢𑂰𑂟
𑂔𑂨 𑂠𑂵𑂫𑂱 𑂮𑂳𑂦𑂠𑂹𑂩𑂰
𑂔𑂨 𑂥𑂪𑂦𑂠𑂹𑂩 𑂔𑂲
𑂔𑂨 𑂬𑂹𑂩𑂲 𑂯𑂢𑂳𑂧𑂰𑂢
Information & Public Relations Department, Government of udisa
CMODepartment of Art, Culture & Youth, Gov. Of udisa
CMO udisa
Information & Public Relations Department, Government of Jharkhand
CMODepartment of Art, Culture & Youth, Gov. Of Jharkhand
CMO Jharkhand
Information & Public Relations Department, Government of Bihar
CMO Bihar
Department of Art, Culture & Youth, Gov. Of Bihar
Information & Public Relations Department, Government of Uttar Pradesh
CMO Uttar Pradesh
Department of Art, Culture & Youth, Gov. Of Uttar Pradesh
Department of Art, Culture & Youth, Gov. Of india
#भोजपुरीकलायात्रा
#भोजपुरीचित्रकला
#पिड़ियकला
#कोहबरकला
#लोककला