27/05/2026
Μια αξέχαστη βραδιά στη Λαογραφική Στέγη Σαλαμίνας
Χτες το βράδυ, η Λαογραφική Στέγη Σαλαμίνας μετατράπηκε σε ένα ζωντανό, παλλόμενο κύτταρο μνήμης και τέχνης, χαρίζοντας στους παρευρισκόμενους στιγμές κυριολεκτικά ανεπανάληπτες. Ήταν μια βραδιά όπου ο χρόνος σταμάτησε, το παρόν συναντήθηκε με το παρελθόν και η ψυχή του ρεμπέτικου και λαϊκού μας τραγουδιού πλημμύρισε τον χώρο. Τιμήθηκε ένα από τα λαμπρότερα και πιο συγκινητικά αστέρια της ελληνικής μουσικής, η θρυλική Μαρίκα Νίνου, το κορίτσι με την αρμένικη καταγωγή και το πραγματικό όνομα Βανουί Αταμιάν.
Η χθεσινή εκδήλωση κατάφερε να αποδώσει φόρο τιμής όχι απλώς σε μια σπουδαία τραγουδίστρια, αλλά σε ένα αληθινό σύμβολο. Η Νίνου, ένα παιδί γεννημένο μέσα στη δίνη της προσφυγιάς που κατέφθασε στην Ελλάδα από τη Μικρά Ασία, κουβαλούσε στη φωνή της όλο τον πόνο, το πάθος, τους καημούς και την περηφάνια ενός ολόκληρου λαού. Έφυγε από κοντά μας τόσο νωρίς, μόλις στα 35 της χρόνια. Κι όμως, το αποτύπωμά της ήταν τόσο ανεξίτηλο και η πορεία της τόσο φλογερή, που ένιωθε κανείς χτες πως σε αυτά τα λίγα χρόνια πρόλαβε να ζήσει όχι μία, αλλά δύο γεμάτες ζωές. Η δύναμη της ψυχής της φώτισε κάθε γωνιά της αίθουσας.
Το βάρος και τη χαρά να ζωντανέψουν αυτή τη συγκλονιστική πορεία ανέλαβαν τέσσερις εξαιρετικοί καλλιτέχνες, οι οποίοι κατέθεσαν την ψυχή τους επί σκηνής σε μια άρτια μουσικο-θεατρική παράσταση. Η Κατερίνα Τσιρίδου, με τη φωνή και τον μπαγλαμά της, μετέφερε αυτούσιο το συναίσθημα και το «μέταλλο» της εποχής, συγκλονίζοντας το κοινό. Ο Τάσος Κακλαμάνης, με τις δεξιοτεχνικές πενιές του στο μπουζούκι, κράτησε τον αυθεντικό ρυθμό που έκανε τις καρδιές να χτυπούν δυνατά. Ο Δημήτρης Σταματέλος, στα κρουστά, έδωσε τον απαραίτητο παλμό και τη ζωντάνια που απαιτούσαν τα μεγάλα ρεμπέτικα τραγούδια. Ο Νίκος Πρωτόπαπας, με την κιθάρα και τη φωνή του, συμπλήρωσε ιδανικά την παρέα, «δένοντας» αρμονικά το μουσικό και αφηγηματικό αποτέλεσμα.
Η Κατερίνα Τσιρίδου διαθέτει εκείνο το σπάνιο «μέταλλο» που ξυπνάει αμέσως μνήμες από τα παλιά γραμμόφωνα και τα καπνισμένα πάλκα, διατηρώντας ταυτόχρονα μια συγκλονιστική, ολοζώντανη ορμή στο παρόν. Είναι μια φωνή βαθιά δωρική, αυθεντική και αβίαστη, γεμάτη από εκείνες τις ανεπαίσθητες, φωνητικές ρωγμές που σε καθηλώνουν από το πρώτο κιόλας άκουσμα. Η ερμηνεία της ισορροπεί με μια μοναδική, αρχοντική μαεστρία ανάμεσα στον βουβό πόνο και τον εκρηκτικό δυναμισμό. Δεν προσπαθεί ποτέ να μιμηθεί το παρελθόν. Αντίθετα, μετουσιώνει το συναίσθημά τους μέσα από το δικό της, μοναδικό ηχόχρωμα. Η Τσιρίδου είναι μια γνήσια ερμηνεύτρια που κρατάει άσβεστη τη φλόγα του καλού, ανόθευτου ρεμπέτικου τραγουδιού, μαγεύοντας και δονώντας την ψυχή του ακροατή με κάθε της ανάσα.
Το πιο μαγικό στοιχείο της βραδιάς ήταν η άμεση, αυθόρμητη συμμετοχή του κόσμου. Η ατμόσφαιρα ακροβατούσε διαρκώς, με μια υπέροχη ισορροπία, ανάμεσα στη βαθιά, βουβή συγκίνηση και το πηγαίο, εκρηκτικό κέφι. Κάθε φορά που η ορχήστρα ξεκινούσε μια από τις μεγάλες, διαχρονικές επιτυχίες της Νίνου, το κοινό μεταμορφωνόταν σε μια τεράστια, παθιασμένη χορωδία. Όλοι μαζί τραγούδησαν τα πάθη του έρωτα, δάκρυσαν μαθαίνοντας τις άγνωστες πτυχές της ζωής της, και αμέσως μετά γλέντησαν με την ψυχή τους, γιορτάζοντας τη σπουδαία καλλιτεχνική της κληρονομιά. Ήταν μια απόλυτη μέθεξη· ο κόσμος δεν παρακολουθούσε απλώς, αλλά συμμετείχε ολόψυχα, τιμώντας με τον πιο ζωντανό τρόπο την προσφυγοπούλα που κατέκτησε για πάντα το πάλκο και τις καρδιές μας.
Χωρίς πρόβα, χωρίς καμία επιτήδευση, πήγασε απευθείας από την εσωτερική ανάγκη κάποιων θεατών να εκφράσουν το μεράκι, τον καημό και τη δόνηση που τους ξύπνησε η μουσική και η φωνή της Κατερίνας Τσιρίδου. Το ζεϊμπέκικο του Γιάννη Κάραλη, του Ηλία Δρίβα, της Ρούλας Μπούτση αλλά και ο κουλουριώτικος χασάπικος του Γιώργου Ζέρβα, του Θοδωρή Γεωργιάδη και της Αγγελικής Δρίβα (μαθητές χορευτικών τμημάτων της ΛΣΣ), ήταν μια συνομιλία με τη Νίνου, στην ελεύθερη εκείνη ψυχή.
Πριν τελειώσει η παράσταση υπήρξε μία στιγμή που καθήλωσε το κοινό, φέρνοντας συγκίνηση. Ήταν η στιγμή που πήρε το μικρόφωνο ο Αρίς ο Αρμένης (Αρίς Κεβορκιάν), παλιός συνεργάτης της Καίτης Γκρέυ, του Καζαντζίδη, του Τσιτσάνη. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του, η παρουσία του και η ερμηνεία του ένα πραγματικό μάθημα ψυχής. Η φωνή του δεν πρόδωσε ούτε στιγμή τα χρόνια του. Αντίθετα, έκρυβε μέσα της όλη τη φλόγα, την εμπειρία και το ανόθευτο πάθος μιας ολόκληρης, ένδοξης εποχής, αποδεικνύοντας περίτρανα πως ο αληθινός καλλιτέχνης δεν γερνάει ποτέ. Η παρουσία του Άρη δεν ήταν απλώς μια μουσική παρέμβαση, αλλά ένα δώρο προς το κοινό της Σαλαμίνας. Μας χάρισε δύο τραγούδια-φυλακτά, ενώνοντας μοναδικά το χθες με το σήμερα, και κέρδισε δικαιωματικά τον απέραντο θαυμασμό και το πιο ζεστό, παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού που υποκλίθηκε στο μεγαλείο του.
Η χθεσινή παράσταση δεν ήταν απλά μια αναδρομή· απέδειξε πως οι άνθρωποι που τραγουδούν με τόσο φως και τόσο πόνο δεν πεθαίνουν ποτέ. Η Μαρίκα Νίνου ήταν χτες εκεί, ολοζώντανη, και χάρισε άλλη μια μαγική βραδιά.
