Η Ομάδα Σπουδαστών Τυποτρόπιον του Τμήματος Γραφιστικής της Σχολής Καλλιτεχνικών Σπουδών του ΑΤΕΙ Αθήνας, με πρωτοβουλία και εποπτεία του καθηγητή εφαρμογών Γιώργου Δ. Ματθιόπουλου, η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων και το Μουσείο Τυπογραφίας Χανίων, έχουν ξεκινήσει μία συνεργασία με εθελοντικές ομάδες Εκπαιδευτικών και Μαθητών Λυκείων όλης της Κρήτης κατά το σχολικό έτος 2016-2017 κα
ι τη δημιουργία Περιφερειακού Δικτύου, στο πλαίσιο υλοποίησης Πολιτιστικών Προγραμμάτων Σχολικών Δραστηριοτήτων με στόχο την ανάδειξη της Πρώιμης Ελληνικής Τυπογραφικής Τέχνης και Καλλιγραφίας σε συνδυασμό με έργα της Κρητικής Λογοτεχνίας μέσα από τη σύγχρονη τέχνη του δρόμου.
Σκοπός του εκπαιδευτικού αυτού προγράμματος είναι οι μαθητές της Κρήτης να γνωρίσουν τη βυζαντινή γραφή μέσα από την απαράμιλλη ελληνική γραμματοσειρά Grecs du roi, που φιλοτέχνησε ο επιφανής κρητικός καλλιγράφος Άγγελος Βεργίκιος και χάραξε ο Claude Garamont για την αποκλειστική χρήση του βασιλικού τυπογραφείου της Γαλλίας τον 16ο αιώνα στην έκδοση κειμένων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Την ίδια περίπου περίοδο στην Κρήτη εμφανίζεται η πρώτη μεταβυζαντινή ποιητική ἀνθηση με τον Ερωτόκριτο του Β. Κορνάρου και την Ερωφίλη του Γ. Χορτάτση, η οποία σηματοδοτεί τις απαρχές της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η άμεση όσμωση των δύο αυτών κορυφαίων κρητικών επιτευγμάτων, της καλλιγραφίας και της θεατρικής ποίησης, δεν επιτεύχθηκε εκδοτικά τότε για μια σειρά από ιστορικές συγκυρίες. Αυτή την εναλλακτική επαναγραφή της Ιστορίας προτείνουμε να επιχειρηθεί σήμερα με σύγχρονο όχημα την τέχνη του δρόμου.
Ιστορική Αναδρομή
Η παρουσία του ανθρώπου, χαρακτηρίζεται από τον αγώνα για επιβίωση, αλλά βασικότερα από την ανάγκη για πρόοδο. Η διασφαλισμένη ζωή ειδικότερα, είναι εκείνη που πυροδοτεί το έμφυτο αίσθημα της δημιουργίας το οποίο καλύπτει κάθε δραστηριότητα. Έτσι, η ζωή βελτιώνεται, γίνεται ποιοτικότερη και διαρκώς εξελίσσεται. Ποικίλες επινοήσεις το βεβαιώνουν, ενώ μια από αυτές, η τυπογραφία, ξεχωρίζει, καθώς αποτελεί το εφαλτήριο για την διάδοση της γνώσης, της καλλιτεχνικής δημιουργίας και έμπνευσης. Κυρίως όμως ξεχωρίζει για το ότι άνοιξε το πεδίο της καλλιέργειας και της σκέψης σε ευρύτερη κλίμακα, αφήνοντας ανοιχτή την πόρτα προς μια ζωή αναβαθμισμένη. Σε μια ιστορική αναδρομή για την τυπογραφία, συναντάται αναπόφευκτα το όνομα του Ιωάννη Γουτεμβέργιου, ο οποίος τυπώνει με κινητά σε μέταλλο τυπογραφικά στοιχεία του Άλδου Μανούτιου που καταγράφει την αρχαία ελληνική γραμματεία και του Άγγελου Βεργίκιου, να καινοτομεί και να δημιουργεί δημοφιλείς γραμματοσειρές, σπουδαίας καλλιτεχνικής αξίας.
Επακόλουθο, σχεδόν φυσικό θα μπορούσε να ειπωθεί, της διάδοσης του γραπτού λόγου είναι η αναγέννηση της λογοτεχνίας, μέσω της ποίησης και του θεάτρου, με βασικούς εκπροσώπους τον Γεώργιο Χορτάτση και τον Βιτσέντζο Κορνάρο, οι οποίοι αφομοιώνουν γόνιμα τις ευρωπαϊκές επιδράσεις και τις προσαρμόζουν στα νεοελληνικά δεδομένα. Η Ερωφίλη και ο Ερωτόκριτος ανέδειξαν την πηγαία ποιητική έκφραση των Κρητικών και παρέμειναν δημοφιλή ως σήμερα.
Χαρακτηριστικό της δημιουργικότητας είναι ότι συμβαδίζει με το παρόν και προαναγγέλλει το μέλλον. Η τέχνη του δρόμου (street art) δεν θα μπορούσε επομένως να μην αναφερθεί, ως ένα πεδίο σχετικά νέο, με πολλές τεχνικές και διαβαθμίσεις. Η δημιουργία όμως δεν πρέπει δουλικά να ακολουθεί τις βασικές φόρμες, οφείλει να αναζητεί την έμπνευση σε αυθεντικά μονοπάτια, να στοχάζεται πάνω στην ιστορία και ενσυνείδητα να εμπνέεται από αυτή.
