Κύριο αντικείμενο έρευνας του Βιβλιοδετείου αποτελεί η τεχνική της "Στάχωσης". Η Στάχωση είναι η μεσαιωνική ελληνική λέξη για τον όρο βιβλιοδεσία και περιγράφει μια τεχνική, η οποία δημιούργησε την πρώτη ολοκληρωμένη μορφή βιβλίου στην Ιστορία. Πρόκειται για τη μετάβαση από τον παπύρινο κύλινδρο του αρχαίου κόσμου στον χριστιανικό κώδικα, πρόγονο της σημερινής εικόνας του βιβλίου. Tα περγαμηνά Βυζαντινά χειρόγραφα με τη μικρογράμματη καλλιγραφική ελληνική γραφή, που είναι δεμένα σε τετράδια με τη χαρακτηριστική αλυσιδωτή ραφή και τη λεία ράχη. Τη Στάχωση, με τα περίτεχνα κεντητά εξογκωμένα κεφαλάρια που συνδέουν τις ξύλινες πινακίδες - εξώφυλλα με το σώμα του βιβλίου, δημιουργώντας ένα ανθεκτικό στον χρόνο αντικείμενο γνώσης και αισθητικής, ντυμένο με δέρμα και διακοσμημένο με γεωμετρικά σχήματα και μεταλλικά στοιχεία. Αυτόν τον τρόπο βιβλιοδέτησης, ο οποίος στον Δυτικό Κόσμο την περίοδο του Ουμανισμού ήταν γνωστός ως «alla greca», δηλαδή ελληνικός.
Το βιβλίο, παρά το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι αποτελεί προ'ι'όν πολιτισμού αναντικατάστατο και μοναδικό, δυστυχώς έχει χάσει μέρος από τη γοητεία του. Η ποιότητα της κατασκευής του έχει αλλοιωθεί σημαντικά και σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται ότι έχει απωλέσει τη φυσική του μορφή. Αυτή τη μορφή θέλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή, στο πλαίσιο της σύγχρονης, ταχύτατα εξελισσόμενης πραγματικότητας.
Στον όροφο της GALLERY13, επί της οδού Μητροπολίτου Αγαθαγγέλλου 13 στη Δράμα, στεγάζεται το Καλλιτεχνικό Βιβλιοδετείο της πόλης. Στόχος του η ανάδειξη της Ιστορίας της Τέχνης του Βιβλίου και ιδιαίτερα της Βυζαντινής μεσαιωνικής ραφής, της χαρακτηριστικής “Σταχώσεως”.
Δημήτρης Γούδας
