25/09/2019
Είδαμε το B&E Goulandris Foundation / Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή και... ναι. Μας άρεσε πολύ!
https://bit.ly/2mDRdc2
Το άρθρο διαβάζεται κι εδώ, στα ελληνικά.
Για κάθε φιλότεχνο Αθηναίο, υπάρχει μόνο μια ημερομηνία που έχει σημασία αυτή την εποχή: είναι η 2η Οκτωβρίου, ημέρα κατά την οποία το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή θα ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό. Το ολοκαίνουργιο μουσείο, ένα υπερσύγχρονο κτήριο που έχει κατασκευαστεί ειδικά για να στεγάσει την συλλογή τέχνης του εφοπλιστικού ζευγαριού, βρίσκεται στην οδό Ερατοσθένους στο Παγκράτι, στην καρδιά της Αθήνας.
Το ταξίδι, βέβαια, για την εναρκτήρια μέρα ήταν αρκετά μακρύ για το Ίδρυμα και τους ανθρώπους του. Οι αρχικές συζητήσεις έγιναν το 1973, όταν ο Βασίλης και ο Ελίζα προσκάλεσαν τον Κινέζο-Αμερικανό αρχιτέκτονα I.M.Pei (ο οποίος θα γίνει παγκοσμίως γνωστός κάποια χρόνια αργότερα για το σχεδιασμό της Πυραμίδας του Λούβρου) για να συζητήσουν τη δημιουργία ενός νέου "σπιτιού" για τη συλλογή τους. Το 1992, το σχέδιο για την ανέγερση του νέου μουσείου στο οικόπεδο δίπλα στο Βυζαντινό Μουσείο ματαιώθηκε λόγω της ανακάλυψης ενός πολύ σημαντικού αρχαιολογικού ευρήματος: του Λυκείου του Αριστοτέλη.
Μετά την ακύρωση του σχεδίου, εξετάστηκαν δύο άλλες τοποθεσίες (στις οδούς Ρηγίλλης και Ριζάρη) που στη συνέχεια απορρίφθηκαν για διάφορους λόγους. Τελικά, το ίδρυμα αγόρασε το νεοκλασικό κτίριο στην Ερατοσθένους και ανέθεσε στην εταιρεία Vikelas & Co να το ανακατασκευάσει σύμφωνα με τις ανάγκες ενός σύγχρονου μουσείου. Το κτίριο που προέκυψε καλύπτει συνολική έκταση 7.250 τ.μ. σε 11 ορόφους (πέντε από αυτούς, υπόγεια) και εκτός από τους εκθεσιακούς χώρους φιλοξενεί επίσης ένα κατάστημα δώρων, ένα καφέ-εστιατόριο, μια βιβλιοθήκη τέχνης, εργαστήρια για παιδιά και ένα εντυπωσιακό αμφιθέατρο 190 θέσεων.
Στόχος του Ιδρύματος είναι να γίνει μια "φωτεινή ρωγμή" στην καθημερινή ζωή της Αθήνας, σύμφωνα με τον διευθυντή του Ιδρύματος, Κυριάκο Κουτσομάλλη, "ένα φιλικό, ανοιχτό εργαστήριο ανταλλαγής ιδεών για την τέχνη". Η Φλερέτ Καραδόντη, η πρόεδρος του Ιδρύματος και ο κ. Κουτσομάλλης θεωρούν ότι είναι υπεύθυνοι για τη διατήρηση των ιδανικών του Βασιλη και της Ελίζας για την ανάγκη διατήρησης στενής και κριτικής σχέσης με την τέχνη μέσω εμπειρίας και μελέτης.
Αλλά ποιοι ήταν αυτοί οι τόσο αξιόλογοι άνθρωποι; Ο Βασίλης Γουλανδρής (1913-1994), ιδιοκτήτης πλοίου από την Άνδρο και η Ελίζα Καραδόντη (1917-2000), μια εκπληκτικά όμορφη Αθηναία, ήταν δύο λάτρεις της τέχνης που κατάφεραν να δημιουργήσουν μια συλλογή σύγχρονης τέχνης αξίας 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε μια περίοδο σχεδόν πενήντα ετών με σκοπό να εκτεθεί κάποια μέρα σε ένα μουσείο. Το 1979 ίδρυσαν το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο, το οποίο σταδιακά έγινε ένα σημαντικός πόλος τέχνης. Η κατασκευή ενός μουσείου στην Αθήνα ήταν πάντα στο μυαλό τους ως επέκταση του Μουσείου της Άνδρου, καθώς πίστευαν ότι η συλλογή τους πρέπει να αποτελέσει αφετηρία για μια γενική συζήτηση για την τέχνη και τον πολιτισμό.
Η συλλογή
Το αξιοσημείωτο γεγονός για τη συλλογή του Βασίλη και της Ελίζας Γουλανδρή είναι το εύρος της! Αν και τα έργα τέχνης συλλέχθηκαν και αγοράστηκαν σύμφωνα με τα γούστα και τα πρότυπα δύο ενθουσιωδών φιλοτέχνων, εν τούτοις καλύπτουν μια μεγάλη ποικιλία τάσεων και σχολών φτάνοντας ένα εντυπωσιακό επίπεδο εκπροσώπησης για την τέχνη μεταξύ του 1880 και του 1980. Η λίστα των καλλιτεχνών που έργα τους απαρτίζουν την συλλογή είναι σχεδόν εξωπραγματική: Paul Cézanne, Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Claude Monet, Edgar Degas, Pablo Picasso, Henri de Toulouse-Lautrec, Pierre Bonnard, Georges Braque, Joan Miró, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Fernand Léger, Jackson Po***ck, Francis Bacon, Alberto Giacometti, Marc Chagall, Jean Hélion, Hans Arp, Ben Nicholson, Barbara Hepworth, César, Jean Tinguely, Niki de Saint Phalle, Friedensreich Hundertwasser, Balthus, Victor Brauner και Giorgio de Chirico όπως και σημαντικοί έλληνες καλλιτέχνες όπως Γιώργος Μπουζιάνης, Γιάννης Τσαρούχης, Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Γιάννης Μόραλης και Μιχάλης Τόμπος.
Όσοι επισκεφθούν τους τέσσερις ορόφους των εκθέσεων, θα εκπλαγούν όχι μόνο από τους σημαντικούς καλλιτέχνες που εκπροσωπούνται στη συλλογή, αλλά και από την ποιότητα των ίδιων των έργων τέχνης. Θα δουν έναν εντυπωσιακό Cézanne (La Campagne d'Auvers-sur-Oise), μια από τις πρώτες υπαίθριες συνθέσεις του, ένα επιβλητικό Picasso (Femme nue aux bras levés), ένα γυναικείο γυμνό ζωγραφισμένο την ίδια περίοδο με το Les Demoiselles d'Avignon, και μερικά έργα του Van Gogh συμπεριλαμβανομένου του συναισθηματικά φορτισμένου Nature morte à la cafetière, ζωγραφισμένο στην Arles, που απεικονίζει τα μοναδικά του αντικείμενα εκείνη την χρονική στιγμή και το La Cueillette des olives, έναν πίνακα για τον οποίο ο Van Gogh ήταν πολύ περήφανος.
Εξαιρετικά έξυπνη η επιλογή της τοποθέτησης του πορτραίτου της Ελίζας (με τον Βασίλη να ίπταται προστατευτικά από πάνω της) από τον Marc Chagall, στην είσοδο του Μουσείου. Με αυτόν τον τρόπο φαίνεται σαν το ζευγάρι, ως οικοδεσπότες, να μας καλωσορίζει στη συλλογή τους. Σύμφωνα με την Φλερέτ Καραδόντη, η έκφραση στην οποία πίστευαν οι ιδρυτές του Μουσείου ήταν "Αγαπώ και ανακαλύπτω την τέχνη" και αυτό περιγράφει με ακρίβεια τη σχέση που το Ίδρυμα επιδιώκει να οικοδομήσει μεταξύ της τέχνης και του θεατή.
Stories of Art
