19/06/2026
🔵 Μερικές σκέψεις για τον δημόσιο λόγο στα κοινωνικά δίκτυα, την ελευθερία της έκφρασης και την ψυχολογική ευθύνη που έχουμε όλοι όταν σχολιάζουμε δημόσια.
🔹️Ελευθερία λόγου στα κοινωνικά δίκτυα: πίσω από κάθε σχόλιο υπάρχει άνθρωπος
Η ελευθερία του λόγου είναι πολύτιμη. Μας επιτρέπει να εκφράζουμε άποψη, να διαφωνούμε, να ασκούμε κριτική και να συμμετέχουμε στον δημόσιο διάλογο.
Όμως έχει σημασία όχι μόνο να μιλάμε ελεύθερα, αλλά και πώς μιλάμε, ειδικά όταν τα λόγια μας απευθύνονται δημόσια σε συγκεκριμένους ανθρώπους.
Στα κοινωνικά δίκτυα η επικοινωνία είναι άμεση, γρήγορη και συχνά γίνεται πίσω από μια οθόνη, με αίσθηση απόστασης ή ανωνυμίας. Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει περιγράψει αυτό το φαινόμενο ως online disinhibition effect, δηλαδή την τάση ορισμένων ανθρώπων να εκφράζονται στο διαδίκτυο πιο έντονα, παρορμητικά ή λιγότερο συγκρατημένα απ’ ό,τι θα έκαναν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία (Suler, 2004).
Άλλο είναι η κριτική σε μια άποψη, μια πράξη ή μια δημόσια συμπεριφορά, και άλλο ο επαναλαμβανόμενος, απαξιωτικός ή ονομαστικά στοχευμένος σχολιασμός ενός ανθρώπου.
Όταν ένα πρόσωπο κατονομάζεται, ειρωνεύεται, απαξιώνεται ή δέχεται επαναλαμβανόμενα δημόσια σχόλια, η εμπειρία αυτή μπορεί να βιωθεί ως κοινωνική έκθεση, ψυχολογική πίεση και πίεση στην αυτοεικόνα του.
Στη σχετική βιβλιογραφία ιδίως για τον κυβερνοεκφοβισμό σε νεότερους πληθυσμούς, αλλά και για την online παρενόχληση σε ενήλικες έχει συσχετίσει παρόμοιες μορφές επαναλαμβανόμενης ή επιθετικής διαδικτυακής έκθεσης με αυξημένη ψυχική δυσφορία, άγχος, καταθλιπτικά συμπτώματα, αίσθημα απειλής και επιβάρυνση της αυτοεκτίμησης (Kowalski et al., 2014; Kwan et al., 2020; Stevens et al., 2021).
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σχόλιο προκαλεί ψυχική βλάβη ή ότι κάθε διαφωνία αποτελεί στοχοποίηση. Η κριτική είναι θεμιτή και απαραίτητη. Η διαφωνία είναι μέρος του δημόσιου διαλόγου.
Το ζητούμενο δεν είναι να μη μιλάμε, αλλά να μη μετατρέπουμε τον δημόσιο λόγο σε προσωπική αποδόμηση.
Πριν σχολιάσουμε δημόσια, αξίζει να αναρωτηθούμε:
Σχολιάζω μια πράξη ή αποδομώ έναν άνθρωπο;
Συμβάλλω σε διάλογο ή σε μαζική στοχοποίηση;
Θα χρησιμοποιούσα την ίδια γλώσσα αν ο άνθρωπος ήταν μπροστά μου;
Η ελευθερία του λόγου δεν χάνει την αξία της όταν συνοδεύεται από σεβασμό. Αντίθετα, γίνεται πιο ώριμη, πιο ανθρώπινη και πιο υπεύθυνη.
Πίσω από κάθε προφίλ υπάρχει άνθρωπος.
Το παρόν κείμενο έχει ψυχοεκπαιδευτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελεί νομική γνωμοδότηση, διάγνωση ή αξιολόγηση συγκεκριμένου προσώπου ή περιστατικού.
Konstantinos Zoumpiadis - Psychologist
#Ψυχολογία #ΨυχικήΥγεία #Ψυχοεκπαίδευση #ΚοινωνικάΔίκτυα #ΔημόσιοςΛόγος #ΨηφιακήΕυθύνη #Σεβασμός