24/09/2026
გურამ ოდიშარია - 75
💥 ლიტერატურული ფესტივალი "ქუჯი" დაბადების დღეს ულოცავს მწერალ გურამ ოდიშარიას 🎂🍷
მირიანე (გურამ) ოდიშარია - პოეტი, მწერალი, დრამატურგი, საზოგადო მოღვაწე, ათზე მეტი ეროვნული და საერთაშორისო პრემიის ლაურეატი. საქართველოს კულტურის მინისტრი 2012-2014 წლებში.
დაიბადა 1951 წლის 24 სექტემბერს ქ. სოხუმში. 1975 წელს დაამთავრა სოხუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოხუმის რადიომაუწყებლობის კორესპონდენტად, აფხაზეთის საოლქო გაზეთის კორესპონდენტად, აფხაზეთის მწერალთა კავშირის ლიტერატურულ კონსულტანტად, ჟურნალ „რიწის" მთავარ რედაქტორად (1987-1994 წწ.), გამომცემლობა „მერანის" აფხაზეთის ფილიალის დირექტორად.
1969 წელს დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსი.
2012 წლის 21 ოქტომბრიდან 7 ნოემბრამდე იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2012-2014 წლებში — საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრი. 2014 წელს, როგორც მინისტრმა, ბერლინში ხელი მოაწერა დოკუმენტს, რომლის მიხედვითაც 2018 წელს საქართველო გახდა ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის „საპატიო სტუმარი".
აფხაზეთში მიმდინარე ომის (1992-1993 წწ.) შემდეგ ცხოვრობს და მოღვაწეობს თბილისში. 1993 წლის ოქტომბრის დასაწყისში, ომის დასრულებისას, მან გადაიარა საკენ-ჭუბერის უღელტეხილი, სადაც ასობით ადამიანი დაიღუპა. ის დღეები მან აღწერა თავის ცნობილ ნაწარმოებში „დევნილთა უღელტეხილი".
როგორც კონფლიქტოლოგი 60-ზე მეტი ქართულ-აფხაზური, ქართულ-ოსური, კავკასიური და საერთაშორისო კონფერენციებისა თუ შეხვდრების მონაწილეა.
გურამ ოდიშარიას პირველი ლექსები და ნახატები ჯერ კიდევ მისი სკოლაში სწავლისას იბეჭდებოდა. იგი 10 პოეტური წიგნის ავტორია. ცნობილია მისი რომანები: „შავი ზღვის ოკეანე“ (2000), „სოხუმში დაბრუნება“ (1995) და „პრეზიდენტის კატა“ (2007; აღნიშნული რომანი მსოფლიოს 15 ენაზე ითარგმნა), ასევე მისი პიესა „ზღვა, რომელიც შორია“, რომელიც დადგა რეჟისორმა თემურ ჩხეიძემ. მისი ნაწარმოები თარგმნილია ინგლისურ, რუსულ, უკრაინულ, აფხაზურ, თურქულ, სომხურ და იტალიურ ენებზე.
აფხაზეთში წარმართული შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ, თბილისში ცხოვრებისას, მან მოთხრობების, პუბლიცისტური წერილების რამდენიმე კრებული და 5 რომანი გამოსცა.
გურამ ოდიშარიას ახალი რომანი „შენთან უშენოდ“ 2019 წელს გამოიცა.
მინიჭებული აქვს: საქართველოს სახელმწიფო პრემია, ილია ჭავჭავაძის სახელობის პრემია, გამომცემლობა „ლომისის” პრემია, საქართველოს თეატრალური საზოგადოების პრემია,
გიორგი შარვაშიძის სახელობის პრემია.
ასევე, დაჯილდოებულია ჩეხოვის ოქროს მედლითა და ჟურნალისტთა საერთაშორისო ასოციაციის პრემიით „ოქროს ფრთა“. ალექსანდრე დოვჟენკოს სახელობის მედალი გადაეცა 2016 წელს.
✨️***
შენ წვიმდი, წვიმდი და შენს ტოტებზე ისხდნენ ჩიტები და
მდინარებდნენ შენშენ წვიმდი, წვიმდი და შენს ტოტებზე ისხდნენ ჩიტები და
მდინარებდნენ შენი ტალღები, დიოდა ჩვენი საუბრების
ლურჯი ხანძარი დიუნების მწყურვალებაზე.
შენ წვიმდი, წვიმდი, შენ გვესტუმრე ზღვის ქაფიდან და მინდვრის ყელიდან, როგორც შრიალი ოაზისების.
უთავებელი იყო ჰაერი და ნაპირებზე იწვა ზაფხული, მზეობდა პალმა.
ზღვა თენდებოდა.
ვინ მოგვიძღვნა ზღვის უნებლიე სიმღერები?
სახენათელო, შენ იყავი ერთ-ერთი მოწმე იმ ზაფხულის და
იმ გათენების.
✨️* * *
ჯარისკაცების ხილვა ათასჯერ მობრუნებაა შენკენ, გოგონავ. ყავასთან ერთად მზერით ფრთხილად გსვამდი,
გოგონავ...
მოაშრიალებ უჟამობას, წურავ მზერას, შენი თითებით დამთბარ სივრცეში თავს ვერ იტყუებს სისხლი, გოგონავ...
შორს, კი, შორს ისევ − ლურჯი ქალაქის ცისფერი ტბები ანათებენ
სევდის გედებით. თქვენ იცოცხლეთ, ხსოვნის ტაძრებო.
ტბების სულნათ სინათლეებად.
თქვენ იფხიზლეთ, ხსოვნის ტაძრებო, ჩაძირული სიმღერებით.
ამოისუნთქა მოგონებამ სინათლე ზღვების, ამომშრალია
სიცარიელე.
და თოლიების მაქმანები იჭერენ ივნისს.
ხოლო იქ, ქართა შეხვედრებთან, ჯერაც მღერის ორი ნიჟარა −
დაფერფლილიც და უჩინარიც.
✨️* * *
შენი სიცილის შადრევნებმა დაამსხვრიეს ცის უხილავი ბურთულები და იღვრებოდნენ და იღვრებოდნენ ლურჯი
დღეები და შრიალებდნენ ლურჯი პალმები და იღვიძებდა ზღვისფერი ქვიშა.
სად იყო ცა, ან სად იყო ქვიშა,
ან საით უნდა გაგვეხედა, რომ დაგვენახა მზე ყველგანმყოფი.
შენი სიცილის შადრევნებმა დაამსხვრიეს სხეული ჩემი და აი,
უკვე ბალახში ბრწყინავს, და აი, უკვე ზღვის ფსკერზე
წვება, დასდევს თოლია და ათამაშებს პატარა ბიჭი ჩემი
სხეულის ლურჯ ნამსხვრევებს.
შენი სიცილი აგრძელებდა ქვიშას და ზაფხულს და უსასრულოდ
მაღალი პალმა უსასრულოდ მაღალი ცისკენ მილივლივებდა
მდინარესავით.
და სილურჯეში იცრიცებოდა დრო და ქრებოდა.
არ არსებობდა დრო, იმიტომ, რომ არსებობდნენ შენი თვალები.
✨️* * *
და დაფრინავდნენ შენი ღიმილის ფრინველები და წკრიალებდა ზღვის ზედაპირზე სასახლე წვიმის. იქ მსახურობდნენ დელფინები და ულურჯესი თოლიები.
ბავშვს ვკითხეთ თუ რა ფერი ჰქონდა მზეს. მან გვიპასუხა:
ლურჯი.
და ულურჯესი თოლიები და ულურჯესი დელფინები მსახურობდნენ წვიმის სასახლეს და ულურჯესი იდგა გნიასი
სინათლის ტევრში.
და ულურჯესი თოლიები ქსოვდნენ და ქსოვდნენ ზღვის ძაფებისგან შენი მზერის გზას.
იქ ირწეოდა ზღვა
და აფრებიც.
და თოლიებიც.
და ფრინველივით ფრთებდაწურული ჩქარობდა მზერა…
შემდეგ დნებოდა ზღვის ბაგეებზე შენი სხეული,
ფრთხილად დნებოდა ზღვის ბაგეებზე შენი სხეული.
და შენ იყავი ზღვა.
ლურჯი დრო არარსებული დროა.
განა კვდებიან ჩვენი თვალები, მხოლოდ კაცთა ვიცით სიკვდილი.
✨️* * *
არა, ეს თვალები კი არ არის −
ჭრილობებია
ზღვის მარილით განბანილი.
არა, ეს მზერა კი არ არის −
ვედრებაა
უენო და დაჩოქილი.
არა, ეს დუმილი კი არ არის
ქვითინია
სიჩუმესთან, როგორ დედასთან.
არა, ეს სიტყვები კი არ არის −
ბაგეა შენი −
დაღლილი ჩიტი.
✨️* * *
შორს, შორს წავიდა ჩემი მეგობარი,
სიჩუმის ეჟვანი შეიბა ყელზე… და დღესაც მიხმობს.
როგორ უნდა გასცეს ბაგემ ეს ამბავი,
როგორ უნდა წეროს ხელმა ამაზე,
როდესაც ჩემი ბავშვის სიცილით იწყება
ჩემი ყოველი დილა.
✨️* * *
უფალო, გამაყოლე ეს ქარი
უფალო, გამაყოლე ეს ქარი,
ზღვის ქარი, სველი ქარი, უფალო, ზღვის,
და ეს დღეც, ეს მწვანე დღეც
გამაყოლე,
და სარკმელში მომწყვდეული
ზღვის კუთხეც შორი _
ლურჯი, ლურჯზე ლურჯი,
ანგელოზის თვალივით კამკამა.
სულ ვუცქირო მინდა მათ, ვუცქირო
და ვესაუბრო
ისე, ვით მათთან ვსაუბრობდი,
რომლებსაც მთელი ჩემი სიცოცხლე
ვიგროვებდი გულში ნელ-ნელა…
ნუ დაიზარებ, უფალო, გამაყოლე
ზღვის ქარი, სველი ქარი, უფალო, ზღვის.
✨️* * *
ღამის ორი საათი.
სოხუმი.
შუაღამე. წვიმა.
მთვლემარე გემი.
ტუჩებზე მარილის გემო _
ამბორი ზღვის.
უკაკუნებენ შენი ფეხსაცმლები
სულშეწუხებულ ქვაფენილს.
არვინ გადმოგძახებს
მეორე ქუჩიდან მენავესავით:
„როგორა ხარ?“ ან
„როგორ მიდის შენი საქმეები?“
უკაცრიელი სანაპირო.
ზღვის დუმილი ბრძნული.
სიცივე. პალმების ქარი.
მიყვარხარ.
ადგილშეცვლილი სახლები.
უპატრონო ძაღლი ცრემლივით
მოედინება ქუჩის ღაწვებზე
დაბრმავებული ლამპიონები. ფანჯრები.
მიყვარხარ.
ნეტავ მალე გამოჩნდებოდეს
მშობლიური სახლი. ნეტავ.
გამოიქცევა ბალახი ლეკვივით.
აგილოკავს ფეხსაცმელს.
და თუ მონატრებამ მუხლები მოგკვეთა,
ხელისგულებსაც აგილოკავს იგი.
სახესაც.
✨️* * *
არა, ეს თვალები კი არ არის −
ჭრილობებია
ზღვის მარილით განბანილი.
არა, ეს მზერა კი არ არის −
ვედრებაა
უენო და დაჩოქილი.
არა, ეს დუმილი კი არ არის −
ქვითინია
სიჩუმესთან, როგორ დედასთან.
არა, ეს სიტყვები კი არ არის −
ბაგეა შენი −
დაღლილი ჩიტი.
