Awaaday

27/03/2025

EBS seenaa sobaa dubartii Birtukaan Tamasgeen jedhee dhiheesse kan dhiheesse ta'e jedhee itti yaadeeti jedhu hayyoonni siyaasaa fi miidiyaa.

Hayyoonni siyaasaa fi miidiyaa OMN'f yaada kennan, seenaan dogoggoraa kun ta'e jedhee bocamee fi qindeeffamee akka dhihaate himan.

Hayyoonni siyaasaa yaada isaanii kennan, abbaan qabeenyummaa EBS kan dhalataa Eertiraati jedhan.

Waldhibdee Eertiraan amma Itoophiyaa waliin qabduu fi humnoota Itoophiyaa keessaa mootummaa Eertiraa waliin hidhata qaban yaadachuun barbaachisaa dha jedhu.

Yoo xiqqaate Diraamaa kana keessatti mootummaan Eertiraa akkasumas humnoonni Itoophiyaa keessaa mootummaa Eertiraa waliin hidhata qaban harka qabuu jedhan.

Humnoota sadiitu gamtaan diraamaa kana qindeesse kan jedhan hayyoonni siyaasaa, battala qophiin sun darbe irraa jalqabee duulli jibbiinsaa miidiyaalee fi marsaalee hawaasaatiin uummata Oromoo, dhaabbilee Oromoo akkasumas mootummaa irratti adeemsifamuu jalqabuu himan.

Warri kun mootummaan kun akka mootummaa Oromoo ta'eetti odeeffannoo dogoggoraa bocuun jumlaan duula jabaa uummata Oromootti bananii jedhan.

Ogeeyyiin miidiyaa gama isaatiin sagantaan sun ta'e jedhee qindaa'e EBS dogoggorfamee miti jedhu.

Maaliif jennaan sagantaa akka kana ofeeggannoo gaafatuu mitii sagantaan kamumtuu yeroo qophaa'uuf jedhu jalqaba dhimmi isaa cimsee qoaratama, kun amala mana miidiyaati jedhan.

Qopheessaan sagantaa yaada dhiheessee irratti maryatamee erga bilchaatee booddee gara qophicha qopheessuutti seenama kan jedhan ogeeyyiin miidiyaa, hanga dhumaatti waanti hin malle akka qilleensa irra hin oolle gulaalaan hordoffii taasisee akka sirreessu himan.

Qophiin EBS'n darbe garuu hanga sagantaa sana seenseshinaalaayiz gochuutti diraamaan dabaalamuu eeranii, dabalataan yuunivarsiitiin dubartiin sun itti baradhe jette hin dubbifamne, dhaabbilee fayyaa irraa hin mirkaneeffanne, qaamolee nageenyaa fi haqaas irratti hin dubbifne, ta'e jedhamee dhiifamee jedhu.

Kun kan agarsiisu EBS dogoggorfamee otoo hin taane ta'e jedhee hojjachuu isaa akka ta'e ogeeyyiin miidiyaa ibsu.

16/02/2025

Namni kuni bifaan Ministira Muummee Abiy fakkaata, maqaan abbaasaanillee walfakkaata.
Maqaan nama kanaa Ayizaak Ahimad Hasan jedhama.
'Namoonni MM Itoophiyaatu Puuntilaand keessa adeemaa jira na se'u' jedhe. Wal fakkeenyi kun na miidhemoo na fayyade jedha?
👇👇
https://bbc.in/3X4e9Q7

14/06/2024

ዳያስፖራው በሕጋዊ መንገድ ከሚልከው ገንዘብ በየዓመቱ በአማካይ ከ4 እስከ 5 ቢሊዮን ዶላር እየተገኘ ነው - ክቡር አቶ በላይነህ አቅናው የኢትዮጵያ ዳያስፖራ አገልግሎት ም/ዋና ዳይሬክተር

ይህ የተገለጸው ክቡር ም/ዋና ዳይሬክተሩ ከኢዜአ ጋር ባደረጉት ቆይታ ነው።

በወቅቱም ክቡር ም/ዋና ዳይሬክተሩ ዳያስፖራው ለሀገራዊ ጥሪዎችና የልማት ስራዎች እያደረገ ያለው ተሳትፎ እያደገ መምጣቱን ገልጸዋል።

በውጭ ሀገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያውያን በሕጋዊ መንገድ ወደ ሀገር ቤት የሚልኩት የውጭ ምንዛሬ የተሻለ እድገት ማሳየቱን አንስተዋል። ባለፉት 5 የለውጥ ዓመታትም በየዓመቱ በአማካይ ዳያስፖራው ከ4 እስከ 5 ቢሊዮን ዶላር እየላከ እንደሆነ አመልክተዋል።

ከዳያስፖራው እየተገኘ ያለው ገቢ ከለውጡ በፊት ከሚገኘው የውጭ ምንዛሬ አንጻር ከፍተኛ እድገት ያለው መሆኑን ጠቅሰው፣ እድገቱ የዳያስፖራውን ተሳትፎ ለማሳደግ በተከናወኑ የማሻሻያ ስራዎች የተገኘ ነው ብለዋል።

ዳያስፖራው በሕጋዊ መንገድ የሚልከውን የገንዘብ መጠን ለማሳደግ ገንዘብ የሚላክባቸውን አማራጮች ቀልጣፋ ማድረግን ጨምሮ የተለያዩ የአሰራር ስርዓቶችን በመዘርጋት ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በትብብር እየተሰራ መሆኑንም አብራርተዋል።

በሌላ በኩል በ2016 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ስምንት ወራት 1 ሺህ 745 የዳያስፖራ አባላት በሀገር ውስጥ ባንኮች የውጭ ምንዛሬ የሂሳብ ቁጥሮችን በመክፈት ከ2 ነጥብ 2 ሚሊዮን ዶላር በላይ ተቀማጭ ማድረጋቸውን ጠቁመዋል።

ዳያስፖራው በኢትዮጵያ ያለውን የኢንቨስትመንት ድርሻ ለማሳደግ በበጀት ዓመቱ 9 ወራት 17 ቢሊዮን ብር ካፒታል ላስመዘገቡ 210 የዳያስፖራ ፕሮጀክቶች በክልሎች መሬት እንዲያገኙ መደረጉን አመልክተዋል።

ከፕሮጀክቶቹ መካከል 21ዱ ወደ ስራ ገብተው ለ1 ሺህ ዜጎች የስራ እድል መፍጠራቸውን ተናግረዋል።

በዘጠኝ ወራቱ ለታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ፣ ከስጦታና ልዩ ልዩ ፕሮግራሞች፣ ለገበታ ለሀገር ፕሮጀክት እንዲሁም ለልዩ ልዩ በጎ አድራጎት ስራዎች ከዳያስፖራው ከ17 ሚሊዮን ዶላር በላይ በጥሬ ገንዘብና በአይነት ድጋፍ ማሰባሰብ መቻሉን ገልጸዋል።

የዳያስፖራው ማህበረሰብ ልዩነት ሳይገድበው በሀገሩ ሁለንተናዊ ጉዳዮች ላይ ተሳትፎ እያደረገ መሆኑንም ክቡር ም/ዋና ዳይሬክተሩ አመልክተዋል።

መንግስት የዳያስፖራውን ተሳትፎ ለማሳደግና ምቹ ሁኔታዎችን ለመፍጠር ከክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች እንዲሁም ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በትብብር እየሰራ መሆኑን ጠቅሰዋል።

በተጨማሪም ዳያስፖራው በሀገራዊ ጥሪዎችና የልማት ስራዎች ላይ የሚያደርገውን ተሳትፎ አጠናክሮ እንዲቀጥልም ጥሪ ማቅረባቸውን ኢዜአ ዘግቧል።

14/06/2024

የማጅራት ገትር መንስዔ እና ምልክት

አዲስ አበባ፣ ሰኔ 6፣ 2016 (ኤፍ ቢ ሲ) አንጎል በልብስ መሳይ ሽፋን የተሸፈነ ነው፤ ሽፋኑ (Meninges) አንጎልን ሸፍኖ ከልዩ ልዩ ባዕድ ነገሮች ይጠብቃል፤ ወጪና ገቢ ምልልሶች በምጥጥን እንዲከወኑና ጤናማ ዑደት እንዲኖራቸው ያግዛል።

የአንጎል ሽፋን ብግነት ደግሞ ማጅራት ገትር ህመም ይባላል፡፡

ህመሙ በልዩ ልዩ ህመም አምጪ ተህዋሲያንና ባዕድ ነገሮች የሚፈጠር አደገኛና አጣዳፊ ሲሆን÷ በተለይ በባክቴሪያ የሚመጣው ማጅራት ገትር በቶሎ ካልታከመ ህይወትን ሊነጥቅ የሚችል ከባድ ህመም ነው።

በማጅራት ገትር በተለየ ሁኔታ ተጠቂ የሚሆኑት የማህበረሰብ ክፍሎች ህፃናት፣ አዛውንቶች፣ የካንሰር ታማሚዎች፣ የኤችአይቪ/ኤድስ ታማሚዎች፣ የአካል ንቅለ ተከላ ያካሔዱ፣ ኬሞቴራፒ የወሰዱ፣ ለብዙ ጊዜ እስቴሮይድ የሚወስዱ፣ የምግብ እጥረት፣ በተፈጥሮ የበሽታ የመከላከል ድክመት ያለባቸውና ክትባት ያልወሰዱ ሰዎች ናቸው።

ይህ እንዳለ ሆኖ ግን ማንም ሰው ከማጅራት ገትር ተጋላጭነት ነፃ አይደለም።

ማጅራት ገትርን መከላከል ይቻላል፤ ከመከላከል አልፎ በበቂ እና አስተማማኝ ህክምና መፈወስ የሚቻል ሲሆን÷ በሽታውን አስቀድሞ ለመከላከል በሚሰጥ ክትባት አማካኝነት ይህንን ገዳይ ህመም የሚያመጡ ዋና ጀርሞችን ማክሸፍ ተችሏል።

በዚህም ልጆችን በማስከተብ ገዳይ የሆነውን ማጅራት ገትር መከላከል እንደሚቻል ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ያገኘነው መረጃ ያመላክታል፡፡

እንዲሁም ጉንፋን፣ የጆሮ ኢንፌክሽን፣ የቶንሲል ኢንፌክሽን፣ የሳንባ ኢንፌክሽን፣ እንዲሁም የጭንቅላት ቅል ምት ህመሞች ካጋጠሙ ይህንን በማስታከክ ማጅራት ገትር ሊከሰት ስለሚችል ህመሞቹን በቶሎ ማከም አሊያም እንዳይፈጠሩ ማድረግ ይገባል።

ማጅራት ገትር በህፃናት ላይ ሲከሰት በአዳጊ አንጎላቸው ላይ መስተጓጎልን በመፍጠር ልጆችን ለልዩ ልዩ የአንጎል ህመሞች ይዳርጋል።

በዚህም ለስትሮክ፣ ለአንጎል ንዝረት፣ ለመስማት ችግር፣ ለንቃተ ህሊና መድከም፣ የአስተሳሰብ እና ትምህርት አቀባበል ችግሮች፣ ለአይነ ስውርነት ይዳርጋል፡፡

ከፍተኛ ትኩሳት፣ ማንቀጥቀጥ፣ የንቃት መውረድ፣ አንገትን ማጠፍ አለመቻል/መገተር፣ እራስ ምታት ከነዚህ ውስጥ ሁለቱ ካሉ የማጅራት ገትር ህመም ምልክቶች በመሆናቸው በፍጥነት ሐኪም ማማከር ይገባል።

23/05/2024