Fractievaneenseconde

12/06/2026

Fractie van een seconde op de Wereldbeker!

04/06/2026

18 december passeren Stef Vanlee en Michael Ghysels Hechtel-Eksel. Wees welkom, we kijken er alvast naar uit!

02/06/2026

Verkeer begint in het hoofd, niet op de weg!

We onderstrepen graag dat menselijk gedrag een cruciale rol speelt in het verkeer. Wie zich in het verkeer begeeft, doet dat nooit louter rationeel. Samen met de inzichten die we door de jaren heen hebben opgebouwd binnen 'Fractie van een seconde', vertrekken we vanuit één duidelijke vaststelling: verkeersveiligheid begint bij hoe mensen denken, kijken en reageren in dat ene beslissende moment.

We kijken met onze ogen, maar we zien met onze hersenen. Wat we waarnemen is maar een klein deel van het geheel; het grootste deel wordt ingevuld door ervaring, gewoontes en verwachting. In het verkeer betekent dat dat we vaak niet bewust “zien”, maar handelen op basis van automatisme en interpretatie. Dat maakt ons efficiënt, maar ook kwetsbaar.

Net daarom hebben we 'Fractie van een seconde' gemaakt: om deelnemers in het verkeer aan te zetten tot zelfreflectie. De voorstelling toont hoe snel beslissingen genomen worden, hoe klein een inschattingsfout kan zijn en hoe groot de gevolgen daarvan soms zijn. Niet om met de vinger te wijzen, maar om bewustzijn te creëren over ons eigen gedrag.

We programmeren onszelf voortdurend in het verkeer. Dat zorgt ervoor dat we tegelijk kunnen rijden, fietsen of stappen én ondertussen andere handelingen uitvoeren. Maar precies die automatisering zorgt er ook voor dat we signalen missen of risico’s te laat inschatten.

Verkeersveiligheid kan daarom nooit alleen een verhaal zijn van regels, borden en sancties. Natuurlijk zijn die noodzakelijk en helder: ze vormen het kader dat ons allemaal beschermt. Maar ze werken pas echt als we begrijpen hoe mensen zich gedragen binnen dat kader.

De regels zijn er, en ze zijn er met een reden. Ze volgen is geen formaliteit, maar een verantwoordelijkheid tegenover jezelf én tegenover anderen.

Met 'Fractie van een seconde' willen we dat besef versterken: dat één fractie van een seconde het verschil kan maken, en dat die fractie altijd begint in ons hoofd.

atv Antwerpse Televisie Departement Mobiliteit en Openbare Werken Vlaamse Stichting Verkeerskunde Vias institute Rondpunt vzw

18/05/2026

Stef Vanlee was te horen in De Ochtend op Radio 1 . Dit kan je hier herbeluisteren:

Spoedverpleegkundige Stef Vanlee na dodelijk ongeval met tieners in Brasschaat: "Schuldige aanwijzen niet aan de orde" | VRT NWS Nieuws

"De grens tussen verantwoordelijkheid en kwetsbaarheid is heel dun." Dat zegt Stef Vanlee, acteur en spoedverpleegkundige, na het dodelijke ongeval met tieners in Brasschaat. Na de stroom aan negatieve reacties op sociale media pleit hij voor meer mildheid en geeft hij een duidelijke boodschap mee:....

17/05/2026

Het ongeval dat zich in de nacht van 15 mei 2026 in Brasschaat afspeelde, waarbij vijf jongeren van amper 14, 16 en 17 jaar betrokken waren en één jong leven verloren ging, raakt mij dieper dan woorden kunnen vatten. Niet alleen omdat opnieuw families en vrienden achterblijven met ondraaglijk verdriet, maar ook omdat we met “Fractie van een seconde” amper enkele maanden geleden — op 20 en 21 januari — net daar in Brasschaat stonden met onze voorstelling om jongeren bewust te maken van de gevolgen van risicogedrag in het verkeer. Dat maakt dit drama bijzonder confronterend. Alsof de realiteit onze boodschap opnieuw op een meedogenloze manier bevestigt.

Met “Fractie van een seconde” proberen we jongeren te raken waar cijfers, boetes en campagnes vaak tekortschieten: emotioneel. Want sensibiliseren is vandaag moeilijker dan ooit. Niet omdat jongeren slecht zijn, maar omdat hun puberbrein hen anders doet denken. Jongeren voelen zich vaak onaantastbaar. “Het zal mij niet overkomen” is geen bewuste arrogantie, maar een gevaarlijke overtuiging die diep ingebakken zit in hun ontwikkeling. Ze zoeken grenzen op, onderschatten risico’s en overschatten hun eigen kunnen. Gevolgen lijken ver weg, bijna onrealistisch.

Daarbovenop leeft bij veel jongeren het gevoel dat regels vooral beperkingen zijn op hun vrijheid. “We mogen ons toch nog amuseren?” klinkt het vaak. Maar net daar wringt het. Want plezier en verantwoordelijkheid hoeven elkaar niet uit te sluiten. Vrijheid zonder besef van gevolgen kan in een fractie van een seconde omslaan in onherstelbaar verlies.

Wat mij misschien nog het meest raakt, is hoe beperkt het empathisch vermogen op die leeftijd soms nog is. Niet uit onwil, maar omdat het inzicht in de impact van hun daden nog volop in ontwikkeling is. Jongeren denken zelden na over wat één beslissing betekent voor ouders die een kind verliezen, voor vrienden die levenslang trauma meedragen, voor hulpdiensten die als eerste ter plaatse komen. Tot het te laat is.

En toch mogen we niet opgeven. Niet na dit ongeval. Niet na de vele andere verhalen die we al gehoord hebben. Sensibiliseren blijft noodzakelijk, ook al lijkt het soms alsof boodschappen niet binnenkomen. Want elke jongere die na een voorstelling beslist om niet in een wagen te stappen bij iemand die gedronken heeft, om zijn snelheid te minderen of om zijn gsm weg te leggen achter het stuur, is er één die misschien een leven redt — dat van zichzelf of van iemand anders.

Het drama in Brasschaat is geen ver-van-ons-bed-show. Het is exact waarom “Fractie van een seconde” bestaat. Omdat één seconde onoplettendheid, overmoed of groepsdruk genoeg is om levens voorgoed te veranderen.

Misschien moeten we als samenleving stoppen met enkel te wijzen naar jongeren, en meer inzetten op écht luisteren, confronteren en blijven herhalen. Niet met het vingertje omhoog, maar met echte verhalen, echte emoties en echte gevolgen. Want onsterfelijkheid bestaat niet. Ook niet wanneer je zestien bent.

28/04/2026

Op spoedgevallen ziet Stef Vanlee dat 16% van de zwaargewonden, slachtoffer zijn (of veroorzaker) waarbij alcohol in het spel was. We blijven het graag herhalen, rijden onder invloed doe je niet.

Maak de juiste keuze en denk niet dat het jou niet kan overkomen!


VRT 1 Fonds Emilie Leus

22/04/2026

22 april, Dag van de Fietshelm

Stef Vanlee ziet wat er gebeurt wanneer het misgaat. Eén val, één moment van onoplettendheid, en een leven kan in een fractie van een seconde veranderen. Hoofdletsels zijn vaak onzichtbaar van buiten, maar de impact is enorm — voor de persoon zelf en voor de mensen errond. Daarom draag je een fietshelm niet omdat het moet, en niet voor de buitenwereld. Je draagt hem in de eerste plaats voor jezelf, omdat je weet wat er op het spel staat.

Een helm kan het verschil maken tussen rechtstaan en nooit meer dezelfde zijn. Niet als angstboodschap, maar als realiteit die ik elke dag zie. En als ouder weegt dat nog zwaarder: kinderen doen niet wat je zegt, ze doen wat je doet. Door zelf een helm te dragen, toon je dat zorgen voor jezelf vanzelfsprekend is.

Dus laat het geen discussie zijn. Jij weet waarom. Zet die helm op — voor jezelf.

Vlaamse Stichting Verkeerskunde Departement Mobiliteit en Openbare Werken Vias institute Hersenstrijd

16/04/2026

Graag delen!

Nog 1 week en Stef Vanlee en Michael Ghysels staan in het Kunstencentrum VIERNULVIER met hun jubileumvoorstelling. 10 Jaar Fractie van een seconde. In 2016 werd het startschot gegeven samen met Rudy Claeys onder leiding van regisseur Walter Bavo Janssens . Met de steun van Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Fonds Emilie Leus, Rondpunt vzw, Fonds Jan Filliers en Provincie Antwerpen werd deze bijzondere voorstelling geboren.

Meer dan 380 voorstellingen werden gespeeld en over de 100000 jongeren werden bereikt.

Dit willen ze met zoveel mogelijk mensen vieren op 23 april om 19u30, met Eva De Roovere (muzikaal intermezzo) en Nathalie Delporte (gastvrouw)
Opbrengst van de avond gaat naar het revalidatiecentrum van UZ Gent
Er zijn nog tickets beschikbaar:

vzw ViZuWeel — Fractie van een Seconde | VIERNULVIER https://share.google/Qvjl0IZ38BlQwJFhp

Video: Wim Vanlee
Techniek: Jean Degreef - Bompa Metal en Steven Beyers
Website: Arne Moens

Sympathisanten: Getuigen Onderweg vzw Ouders van Verongelukte Kinderen-SAVE Moderator - Forum voor herstelrecht en bemiddeling vzw Overhoop, vzw Evenzeer, Vlaamse Stichting Verkeerskunde Heidi Brabant Els Bellens Vincent Leus Vias institute Maarten Goedemé

10/03/2026

Een nabespreking na een boeiende en aangrijpende voorstelling is belangrijk omdat ze ruimte creëert voor reflectie en dialoog. Toeschouwers krijgen de kans om hun indrukken, emoties en vragen te delen, en om samen met de acteurs dieper in te gaan op de thema’s van de voorstelling. Zo kan de ervaring beter verwerkt worden en ontstaat er een waardevolle uitwisseling tussen publiek en makers.

03/03/2026

Verkeer speelt zich niet op de weg af, maar in ons hoofd!

Naar aanleiding van de voorbereidingen voor onze jubileumvoorstelling ‘Fractie van een seconde’ had ik een afspraak met verkeerspsycholoog Helmut Paris. Het werd een bijzonder verhelderend gesprek dat ik graag met jullie wil delen.

We kijken met onze ogen, maar we zien met onze hersenen. Slechts een fractie van wat we waarnemen is pure visuele input (5%); het overgrote deel is interpretatie. Wat we “zien” wordt gevormd door opvoeding, empathie, sociale context en onze psychologische capaciteit. Ons brein filtert, voorspelt en vult aan. In het verkeer gebeurt precies hetzelfde: we registreren niet elk detail bewust, maar vertrouwen onbewust op patronen en automatisme.

Met Fractie van een seconde zetten we daarom in op gedragswijziging. Want wie zich in het verkeer begeeft, handelt grotendeels op automatische piloot. We programmeren onszelf voortdurend. Dat maakt ons efficiënt: we kunnen tegelijk gefocust blijven op de weg en toch de verwarming aanpassen of de radio bijstellen. Die automatisering heeft voordelen — ze vermindert cognitieve belasting en laat ons complexe situaties vlot verwerken.

Maar ze heeft ook een keerzijde.

Het is dezelfde mentale efficiëntie die maakt dat de terugweg korter aanvoelt dan de heenweg. Ons brein herkent patronen, verwacht wat komt en verwerkt minder nieuwe informatie. In het verkeer betekent dit dat bekende routes en situaties minder bewust worden waargenomen. Nieuwe verkeersborden, subtiele wijzigingen of extra signalisatie verdwijnen letterlijk uit ons bewustzijn. ‘Minder bewust’ betekent daarbij niet ‘minder alert’. In tegendeel, automatismen maken de vele complexe en parallel verlopende mentale en psychomotorische processen net mogelijk.

Als we naar veiliger verkeer streven, moeten we erkennen dat verkeersgedrag niet louter rationeel is.
De realiteit is minder zwart-wit. Net zoals onze hersenen in grijstinten werken, zo bewegen wij ons in het verkeer in een zone van interpretatie, verwachting en gewoonte.
Een extra verkeersbord plaatsen verandert weinig als bestuurders het door automatisering niet meer actief waarnemen. Een financiële boete voor 25 km/u te snel rijden bestraft het gedrag, maar onderzoekt niet de beleving van de bestuurder. Waarom reed iemand te snel? Hoe werd de situatie ervaren? Welke mentale processen speelden een rol?

Bij de heraanleg van een verkeersknooppunt gaat het niet alleen om asfalt en signalisatie, maar om gedragsprogrammering. Hoe lezen mensen de ruimte? Wat verwachten ze? Waar voelen ze zich veilig of juist onzeker? Hoe sturen zichtlijnen, materiaalgebruik en inrichting onbewust hun gedrag?

Willen we een veiliger verkeer, dan mogen we het verkeer niet enkel rationeel bekijken. Verkeer is geen wiskundige formule; het is menselijk gedrag in beweging. Dat betekent dat we de juiste profielen moeten inzetten om te begrijpen waarom we handelen zoals we doen, als voetganger, fietser of bestuurder.

De weg naar veiliger verkeer begint niet bij een nieuw bord of een hogere boete.

Ze begint in ons hoofd.



Meer info over de jubileumvoorstelling, 23 april in Gent:

10 jaar Fractie van een Seconde!