07/04/2014
Hier op de speelplek van De Zwarte Komedie waar acteurs rollen opdienen en
scenes uitvechten tot een absurde grap of een schoon lied, tot het weer naakt durft zijn,
hier hangen nu figuren aan de muren, ontstaan uit Sanja’s hoofd en hart en handen.
Ontstaan uit Sanja’s leven, uit Sanja’s ziel.
Zijn het wel figuren aan de muren?
Figuren die acteren en poseren? Sanja portretteert de mens en de wereld dwars door zijn rol en de façade heen.
En tegelijkertijd zijn het symbolen geworden. De verwijzingen van haar eigen leven worden een uiting van universele emoties.
In een tijd vol flatscreenbeelden die vaak nog nabliksemen in onze slaap, wij nemen daartegen dan rilatine of een Prozacje,
in een tijd ook waar Duchamps goede grap met het urinoir vaak wordt afgezaagd tot het niveau p**i en kaka,
durft Sanja Zovko het aan
om de mens te portretteren volgens de traditie en het metier van de schilderkunst.
Traagheid en diepte gaan samen.
Elk model, elke mens, elke figuur die u hier ziet, is een verwerking van een gebeurtenis, van een mens.
Tot ze die heel goed kent.
In haar kijkkamer nemen ze plaats, ze construeert, schildert en smeert.
Toen Sanja hier aan het werken was, waren er ook dagen dat ze alleen ging ‘smeren’, zei ze.
Soms heb je van die dagen zeker, dat je ‘m smeert.
Ik kan nu nog wat gaan lullen en dure woordjes gebruiken zoals existentie, paradigma, abstraheren enzovoort zoals het hoort. Parlemeieren en breien, allemaal artistiek en sjiek.
Tot ik me in ‘t sérieux verslik.
Teveel woorden vallen bij deze beelden in het water.
Ik wil nog even een paar mensen bedanken. Dat hoort zo bij een speech, geloof ik dan. Tot iedereen genoeg dorst heeft, dat het Bacchantenfeest beginnen kan.
Dank Phoenix Lights voor de hulp bij de opbouw en voor hun mooie, sterke muziek.
Dank Toon, voor de trouwe hulp.
Dank Erik, man van het licht en poortwachter die tot achter de poorten liefheeft.
Dank de ouders van Sanja om haar de wereld in te helpen.
Dank Viktor lieve kleine schat, dat je Sanja genoeg afleiding geeft zodat de schilderijen kunnen drogen.
En tot slot dank ik Sanja:
Zij kwam hier een half jaar geleden, en alles veranderde.
Wegens andere werkzaamheden was het atelier hier een tijdje in slaap, zelfs al een beetje verstard.
Maar Sanja gaf het de zintuigen terug. Plots rook het er weer naar terpentijn, hoorde je Neil Young, Regina Spector, Avishai Cohen, …soms hoorde je haar meezingen.
Schilderen doe je ook met je oren beste mensen!
Ik zal nu niet uitweiden over Vincent Van Gogh.
Ik geloof dat we mogen kijken naar het werk van iemand die geboren werd in Bosnië en Herzegovina . Iemand die tijdens de burgeroorlog moest vluchten naar Nederland. Iemand die het leven portretteert en restaureert. Sanja studeerde naast schilderkunst ook Behoud en Restauratie. Ze kan haar eigen werk verplegen als het pijn heeft, maar moge het liever zijn zonder pijn.
In deze niet meer zo tolerante stad kwamen Sanja en haar vader, Miro Zovko, helpen om de voordeur van dit theater te herstellen, zodat die beter openging.
Wel de deur van dit theater is open, hier op deze plek waar er altijd de draak wordt gestoken met gesjoemel, machtshonger en extreem nationalisme, hier in deze niet meer zo tolerante stad.
Het werk van Sanja Zovko, geboren in Bosnië, Sanja Zovko, schilderes en restauratrice, mag hier zijn, al zijn we geen museum of galerij.
Haar werk is een symbool.
Cathérine Ciseaux
en De Zwarte Komedie
3 april 2014
