Jasmin

14/01/2024

22/04/2023

16/01/2022

Frensis Skott Fitscerald - bu ad ədəbiyyat həvəskarlarına çox yaxşı tanışdır. "Böyük Qetsbi" filmini izləmisinizsə, bu yazıçını tanıyırsınız deməkdir. XX əsrin 20ci illərində Amerika ədəbiyyatında bir hadisə kimi üzə çıxan Fitscerald, ömrünün başlanğıcında həm sənətində, həm şəxsi həyatında parlaq uğurlar qazanır. Əsərləri şöhrət tapır, şəhərin ən gözəl qızlarından olan Zelda ilə, sevdiyi qadınla ailə qurur, şan şöhrət, pul, əyləncə dolu həyat... Amma bu həyatda hər şeyin bir qarşılığı var deyirlər. Dəlicəsinə pul xərcləyən cütlük, qısa müddətdə hər şeyi itirə bilirdilər, sonra Frensis Skott yenidən qələmə sarılıb əsərlər yazır və yenə pul, yenə əyləncə dolu həyat və yenə eyni qapalı dairə. Amma hər şey uzun müddət belə davam etmir. Zeldada şizofreniya xəstəliyi üzə çıxır, Frensis Skott alkoqol asılılığından əziyyət çəkir, arvadının bahalı müalicəsini, övladını təmin etmək üçün daha çox qazanmaq lazım idi və yazıçı artıq əsl ədəbiyyatdan çox, jurnallar, filmlər üçün tez oxunub unudulan hekayələr yazmalı olur. Bir qədər maddi vəziyyətinin düzəldiyi vaxtlarda isə, istedadına layiq əsərlərə imza atır. Bütün bunlar yazıçının səhhətini pozir və o, 44 yaşında ürək tutmasından vəfat edir. Zelda isə, ərinin ölümündən 7 il sonra müalicə aldığı psixiatrik klinikada baş verən yanğında həlak olur. Frensis Skott özü ölümündən qabaq belə demişdi:" Mən qırılmış boşqab kimiyəm, nə ailəmdə, nə də ədəbiyyatda tam ola bilmədim.."

06/11/2021

Tbilisinin qara qızılgülü, yaxud əbədi sədaqət nəğməsi..
Nino Çavçavadze və Aleksandr Qriboyedov. Kədərli eş hekayəsinin qəhrəmanları.
Nino 1812ci ildə məşhur gürcü şairi, ictimai xadim Aleksandr Çavçavadzenin ailəsində göz açıb. Uşaqlıqdan qızın təhsil və tərbiyəsi ilə xüsisi məşğul olunurdu. Nino, çox mərhəmətli, savadlı, eyni zamanda qeyri adi gözəlliyə malik bir qız idi. Atasının dostu A.Qriboyedov, bir dəfə Şərqə gedərkən, yolüsütü onlara qonaq olur. Diplomat, yazıçı, musiqiçi, ictimai xadim olan Aleksandr Qriboyedov kiçik qızdakı istedadı görür və ona musiqi dərsi verməyi qərara alır. Lakin təcili işləri üzündən yalnız bir neçə ildən sonra onlara gələ bilir. Bu müddətdə Nino böyüyüb gözəl gənc qız olmuşdu, çoxsaylı pətəstişkarları vardı. Böyümüş Ninonu görən Qriboyedov onun zərif gözəlliyinə heyran olur və evlənmək təklif edir. Nino dərhal bu təklifi qəbul edir və onlar gözəl bir mərasimlə evlənirlər. Bütün Tiflis onların sevgisinə heyran olur. Bu ərəfədə Qriboyedovu İrana səfir təyin etmişdilər, münasibətlər gərgin idi. Səfir təcili İrana getməli idi. Nino ərinin Tiflisdə qalmaq təklifini birmənalı rədd edir, heç bir gün də ondan ayrılmaq istəmədiyini deyir. Ninonu Tehranda qoyub, qarışıqlıq yaşanan Təbrizə gedən Qriboyedov, qəzəbli kütlənin səfirliyə hücümu nəticəsində öldürülür. Tehranda gözləməkdən yorulub, həm də hamilə olduğu üçün vətənə qayıtmış Ninodan bu dəhşətli xəbəri gizlətmək istəyirlər. Amma bunu bacarmırlar, xəbərdən agah olan Nino dəhşətli isterika keçirir və vaxtından əvvəl ana olur. Körpə bir gündən sonra ölür. Bu itkilərdən uzun müddət özünə gələ bilməyən Nino, o gündən qara libası əynindən çıxarmır və itirdiyi əri və övladı üçün ömürlük yas saxlayır. Buna görə ona Tiflisin qara gızılgülü deyirlər. Bütün həyatını xeyriyyəçiliyə həsr edir, çox sayda evlənmə təkliflərini rədd edir. Ninonun sonsuz sədaqəti, mərhəməti və bəxtsiz taleyi şəhər əhalisində ona hörmət və ehtiram yaradır. 1857 ci ildə yayılmış vəba epidameyasında vəfat edən Ninonun son yolçuluğuna bütün Gürcüstandan minlərlə insan axın etmişdi...

06/11/2021

Amur və Psixeya əfsanəsinin davamını sizlərlə paylaşmaq istəyirəm, hörmətli səhifə izləyicilərim. Çarəsiz qalam Psixeya Afroditadan yardım istəyir. Hiyləgər Afrodita, ona bir şərtlə kömək edə biləcəyini deyir. Psixeya, Persefonadan gözəlliyin olduğu yeşiyi gətirməlidir. Psixeya, yeşiyi əldə edir, lakin maraq burada da onun zərərinə işləyir. Yolda yeşiyi açıb, gözəllikdən özü yararlanmaq istəyən Psixeya, yeşikdən qalxan dumanla əbədi yuxuya gedir. Bunu eşidən Amur, Zevsin yanına gəlib, ondan yardım istəyir. Gənclərin sevgisindən riqqətə gələn Zevs, Psixeyaya əbədi həyat bəxş edir və Amurla onun evlənməsi üçün ziyafət təşkil edir...

02/10/2021

Məhəbbət, sevgi, eşq... hansı söz bu hissi adlandırmaq üçün daha doğrudur? Yaxud bu hiss əslində nədir, var, yoxsa sadəcə bir uydurmadır. Haqqında saysız hesabsız, elmi, bədii əsərlər yazılan, musiqilər bəstələnən, filmlər çəkilən... məhəbbət haqqında psixoloqlar, alimlər, filosoflar kifayət qədər geniş danışıblar. Kimisi bu hissi sırf insan hormonlarının, xüsusən oksitosin hormonunun təsiri, kimisi hətta müvəqqəti xəstəlik kimi qələmə versə də, qəti və son nəticə hələ ki yoxdur. Bəlkə də insan bu sirrə heç vaqif olmamalıdır. Məhəbbət haqqında ən qədim və məşhur əfsanələrdən birində olduğu kimi, bəlkə də insan onun əsl üzünü gördükdə, həmişəlik itirə bilər...Qədim yunan mifologiyasında məşhur Amur və Psixeya əfasənəsi: Psixeya adlı gənc qız öz gözəlliyi ilə şöhrət tapmışdı. Psixeya, pərəstişkar ordusuna baxmayaraq, yalnız əsl sevgini gözləyirdi. Valideynləri isə onu ərə vermək istəyirdilər və buna görə orakula müraciət edirlər. Psixeyanın şöhrəti Olimpədək gedib çatmışdı və Afrodita sadə, ölümlü bir qızın belə gözəl və pərəstişkar ordusuna sahib olmasını qısqanclıqla qarşılayır. Oğlu Amuru orakulun yanına göndərir. Orakul Amurun tapşırığı ilə deyir ki, Psixeya heç vaxt üzünü görməyəcəyi canlı ilə evlənəcək. Psixeyanı görən Amur özü də ona valeh olur və həmin canlı adı ilə özü Psixeya ilə evlənir. Amma bir şərtlə, Psixeya heç vaxt onun üzünü görməyəcək. Buna üzülən Psixeya, zamanla üzünü görməsə də Amurun məhəbbəti ilə çox xoşbəxt olur. Amma bacıları onun bu xoşbəxtliyinə inanmırlar və deyirlər ki, mütləq ərinin üzünü görməlidir. Bir gecə Amur yatarkən, Psixeya bir əlində bıçaq, bir əlində yağ lampası Amurun üzünü açıb baxır və onun gözəlliyindən heyrətə gəlir. Bu zaman həyəcandan əlindəki lampadan bir damla yağ Amurun üzünə düşür və oyanan Amur dərhal, ona xəyanət etdiyini, bir daha onu heç vaxt görməyəcəyini deyərək, Psixeyanı tərk edir. Əfsanənin davamı da var... 😊

02/10/2021

Gözəl payız fəslini yaşamaqdayıq. Bu fəsillə bağlı bir neçə maraqlı fakt:
Ekvator bölgəsində payız, o cümlədən yaz yaşanmır.
ABŞ da alimlərin apardıqları statistik araşdırmaya görə, payızda dünyaya göz açanlar, digər fəsillərdə doğulanlara nisbətən daha uzun ömür yaşayırlar.
Payız depressiyası heç də mif deyil. Yer üzündə əhalinin 5 faizi bu halı yaşayır.

02/10/2021

Qızılı payızın ilk ayı oktyabr artıq təqvimdə öz yerini alıb. Bu ayda bir çox tanınmış insanlar dünyaya göz açıb. Məşhur tenor Luçano Pavarotti, siyasətin dəmir ledisi Marqaret Tetçer, rus siyasətçisi Boris Nemtsov, məşhur fransız müğənnisi İv Montan, aktrisa Süzan Sarandon, futbolçu Lev Yaşin, Nobel mükafatı laureatı yazıçı İvan Bunin....

04/09/2021

Hər payızda mən yenidən çiçək açıram... A. S. Puşkin.