Ինչպես շատ ազգերի, այնպես էլ հայերի համար սուրճը դադարել է լինել սոսկ ըմպելիք, իսկ սրճարանը՝ այդ ըմպելիքը խմելու վայր։ Այն մեզ համար դարձել է ապրելակերպ, կյանքի մի յուրահատուկ ոճ՝ իր կանոններով և հոգեբանությամբ։ Սուրճի մշակույթի հետագիծը հայոց մեջ դարերի պատմություն ունի, որն իր արտահայտությունը գտել է ոչ միայն կենցաղում, այլև մշակույթի տարբեր ճյուղերում: Հայաստանյան տարբեր թանգարանների ֆոնդադարաններում պահվում են այս գիտելիքն իրենց մեջ ամփոփած բազմաթիվ նյութեր, որոնք էլ դարձել են ծրագրի հիմնաքարերը:
• 2021 թ. հունիս ամսից մինչև 2022 թ . մարտ ամիսը` ավելի քան տասը ամիս Հովհ. Թումանյանի թանգարանը դառնալու է մշակութային հարթակ խոսելու սուրճի, դրա պատմության, կիրառման, համի ու բույրի ուսումնասիրման, կերպարվեստում, կինոյում, երաժշտության մեջ և հայ մեծերի կենցաղում սուրճի կարևորության, նրանց բացառիկ բաղադրատոմսերի մասին:
Ամենատարբեր մասնագիտությամբ մարդիկ խոսելու են սուրճի և 1930-ական թվականներից սկսած Երևանում բացված սրճարանների անցուդարձի և սրճարանային մշակույթի մասին:
Հունիս ամսից յուրաքանչյուր ուրբաթ, երեկոյան 19.30 հանդիպում-զրույցների և համտեսի ժամ թանգարանի Ամառային այգում:
• Ամփոփիչ ակորդային բաժինը հայաստանյան ավելի քան տասնհինգ թանգարանների բացառիկ նմուշների ցուցահանդեսն է` նախատեսված 2022 թ.:
• Նյութի ուսումնասիրման և հանրայնացման մյուս կարևորագույն ամփոփ աղբյուրը գիտահանրամատչելի պատկերագրքի հրատարակումն է։ Երկլեզու պատկերագիրքը եզակի է իր բնույթով։ Առաջին անգամ պատկերավոր ներկայացվելու է սուրճի աշխարհում հայկական հետքը՝ այդ թվում՝ Արևմտյան և Արևելյան Հայաստանում՝ սկսած 17-րդ դարից։
***
For Armenians, in Armenia or the Diaspora, like many other peoples, coffee has ceased to be just a drink, and the cafe hasn’t just become a place to drink it. For a long time, they have been a lifestyle for us, a unique style of life with its rules and psychology. The traces of coffee culture in Armenia has a history of centuries, which has found its expression not only in everyday life but also in different branches of culture. Nowadays, in the storages of Armenian different museums are kept many materials about coffee and cafes which become the cornerstones of the project.
• From 2021 June to 2022 March - more than ten months Hovhannes Tumanyan Museum will become a cultural platform to talk about coffee, its history, usage, taste and aroma, in art, in cinema, in music and the importance of coffee in everyday lives of famous Armenians, and their unique recipes. People with different professions will talk about coffee and the first cafes which were opened in Yerevan in the 1930s. Every Friday from June, at 7 pm, will be meetings-talks and tasting hours in the Museum's Summer Park.
• The final accord section is an exhibition of unique specimens from more than fifteen Armenian museums, scheduled for 2022.
• The other important source of the study and publicity is the publication of a popular-scientific album, the initial works of which are given. This kind of research among Armenians has not published yet, where the traces of Armenian coffee will be presented all over the world, in Western and Eastern Armenia, starting from the 17th century. The album will be in Armenian-English.
