23/05/2026
*Natyra në Gramsh*
Gramshi shtrihet në zemër të Shqipërisë së Mesme, aty ku malet takohen me luginën e lumit Devoll dhe natyra flet më fort se çdo zhurmë qyteti.
Kur hyn në Gramsh në pranverë, gjithçka është e gjelbër dhe e lagësht. Kodrat rreth qytetit mbulohen me dushka, frashra dhe shkurre të egra, ndërsa ajri mban erë dheu të lagur dhe bar të freskët. Lumi Devoll kalon poshtë qytetit i qetë në verë, por i furishëm në dimër, duke gërryer gurët dhe duke i dhënë peizazhit një zë të vazhdueshëm që të shoqëron kudo.
Mali i Tomorrit nuk duket larg. Edhe pse maja e tij Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« anĂ«n e Beratit, prania e tij ndihet edhe nga Gramshi. NĂ« vjeshtĂ«, pyjet rreth fshatrave si Kukur, Poroçan dhe SkĂ«nderbegas ndizen me tĂ« kuqe, tĂ« verdhĂ« dhe kafe. ĂshtĂ« koha kur njerĂ«zit dalin pĂ«r tĂ« mbledhur kumbulla, arra dhe gĂ«shtenja, dhe rrugĂ«t e fshatit mbushen me shporta dhe zĂ«ra fĂ«mijĂ«sh.
Dimri e zbardh Gramshin herët. Dëbora bie mbi çatitë e shtëpive prej guri dhe heshtja bëhet e plotë. Vetëm tymi që del nga oxhaqet dhe kërcitja e druve në vatër tregojnë që jeta vazhdon nën atë mbulesë të bardhë.
Ajo qĂ« e bĂ«n natyrĂ«n nĂ« Gramsh tĂ« veçantĂ« Ă«shtĂ« paprekshmĂ«ria. Nuk ka shumĂ« turistĂ«, nuk ka ndĂ«rtesa tĂ« larta, nuk ka ndotje. Ke ndjesinĂ« qĂ« koha ecĂ«n mĂ« ngadalĂ« dhe qĂ« malet, lumenjtĂ« dhe pyjet kanĂ« qenĂ« gjithmonĂ« aty, duke pritur njeriun tĂ« ulet e tâi dĂ«gjojĂ«.
Nëse ndalon për një moment në ndonjë urë mbi Devoll në perëndim, uji merr ngjyrën e qiejve dhe gjithçka bëhet e qetë. Në Gramsh, natyra nuk është pamje për fotografi - është mënyra se si jetohet dita.