Galeria Kombetare e Arteve

Galeria Kombetare e Arteve MBYLLUR
Në proçes rikonstruksioni

CLOSED
In the process of reconstruction Galeria Kombëtare e Arteve është institucion kombëtar muzeor, studimor, e shkencor.

Galeria Kombëtare e Arteve u themelua më 11 janar 1954, por fillimet e saj datojnë në vitin 1946 me funksionimin e Pinakotekës së Artit. Objektivi i saj është koleksionimi, konservimi, studimi dhe promovimi i vlerave të trashëgimisë kombëtare në fushën e arteve pamore. Gjithashtu nëpërmjet ekspozitave të përkohshme GKA fton publikun të njihet dhe ballfaqohet me rryma të rëndësishme të artit pam

or nga tradita deri tek metodat bashkohore që aplikohen sot në Shqipëri dhe në botë. Frymëzimi dhe edukimi i brezave të rinj për t’u afruar me artet pamore është një pjesë e rëndësishme e misionit të kësaj Galerie. Ne duam që çdo kush të ndihet pjesë e botes së jashtëzakonshme të artit.

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëNë vitin 1958, Viktori Puzanova vazhdon kërkimet e saj mbi pikturën shqiptar...
23/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Në vitin 1958, Viktori Puzanova vazhdon kërkimet e saj mbi pikturën shqiptare të shekullit XVIII. Në këtë artikull kronologjia zhvendoset te vëllezërit Kostandin dhe Athanas Zografi.

Puzanova kërkon të kuptojë se çfarë i dallon këta artistë nga tradita që trashëguan dhe çfarë i lidh me mjedisin ku vepruan. Për Davidin e Selenicës, përgjigjja që ajo jep është realizmi. Te vëllezërit Zografi, veçantinë e punës së tyre ajo e gjen te origjinaliteti i ikonografisë dhe te prania e elementeve që i konsideron vendase.

E formuar në traditën e madhe akademike ruse dhe me përvojë të gjerë në studimin e monumenteve të Ballkanit, Puzanova i afrohet materialit shqiptar me një kulturë vizuale që shkon shumë përtej kufijve të vendit. Ajo argumenton si historiane arti dhe nuk i ndërton interpretimet mbi sloganet apo formulat ideologjike të kohës, e cila kërkonte vazhdimisht gjurmët e një “stili shqiptar”.

Përmes krahasimeve stilistike, mbishkrimeve dhe vëzhgimit të kujdesshëm të veprave, Puzanova vëren se në disa afreske shenjtorët paraqiten me xhybe, anteri dhe pjesë të tjera të veshjes që ajo i konsideron shqiptare. Kjo, për të, nuk është thjesht një zgjedhje dekorative, por shprehje e një ndjenje kombëtare që sipas saj po zgjohej gradualisht gjatë shekullit XVIII. Sot mund të diskutohen nuancat e këtij interpretimi, por shkrimi i saj mbetet një nga përpjekjet më të hershme për të kërkuar rrënjët e identitetit shqiptar brenda pikturës postbizantine.

Nga Onufri te Davidi i Selenicës e më pas te Zografët, Puzanova ishte ndër të parat që u përpoq t’i vendoste këta piktorë brenda një narrative më të gjerë kulturore dhe historike.

Vijon në postën pasardhëse.

Dizajni animapictures , Artikulli NATIONAL LIBRARY OF ALBANIA , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëMë 31 dhjetor 1957, në ditën e fundit të vitit, Zëri i Popullit jep në faqet...
22/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Më 31 dhjetor 1957, në ditën e fundit të vitit, Zëri i Popullit jep në faqet e tij lajmin e vdekjes së Vangjush Mios. Piktori kishte ndërruar jetë një ditë më parë, më 30 dhjetor, në moshën 66-vjeçare.

Njoftimi zyrtar i Ministrisë së Arsimit dhe Kulturës dhe Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve është i shkurtër. Në pak rreshta Mio përkufizohet si një nga piktorët e parë që pikturoi bukurinë e natyrës shqiptare dhe si autor i më shumë se katërqind veprave. Më poshtë vijon nekrologjia, e nënshkruar nga 18 artistë – pjesa më e madhe e brezit themeltar të artit shqiptar: Andrea Kushi, Simon Rrota, Odhise Paskali, Abdurrahim Buza, Llazar Nikolla, Sadik Kaceli, Foto Stamo, Nexhmedin Zajmi, Kristina Hoshi, Bukurosh Sejdini, Abdullah Emini, Janaq Paço, Vladimir Jani, Kel Kodheli, Andrea Mana, Vangjush Tushi, Guri Madhi, Andon Kuqali.

Mio quhet “i pari piktor shqiptar që ka ndjekur kryesisht rrugën e peizazhit” dhe “poet i peizazhit shqiptar”, dy përkufizime që do ta shoqëronin figurën e tij edhe në dekadat që pasuan.

Nekrologjia rendit qytetet dhe peizazhet që ai pikturoi brenda territorit shqiptar: Korçën, Pogradecin, Gjirokastrën, Vlorën, Himarën, Durrësin dhe Tiranën, vende që jetojnë në veprën e Mios “një jetë të thjeshtë dhe optimiste”.

Në të njëjtin numër botohet edhe lajmi për homazhet. Arkivoli u vendos në sallën e Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve, ku bënë nderime përfaqësues të lartë të shtetit, të kulturës dhe të botës artistike. Më pas ai u përcoll për në Korçë, qytetin ku kishte lindur në vitin 1891 dhe ku do të prehej përgjithmonë.

Ka diçka simbolike në faktin që viti 1957 mbyllet me lajmin e vdekjes së artistit që, sipas bashkëkohësve të tij, i kishte kushtuar gjithë jetën peizazhit shqiptar.

Dizajni animapictures , Artikulli NATIONAL LIBRARY OF ALBANIA , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëBesim Daja, në recensionin e tij mbi Ekspozitën e Arteve Figurative të vitit...
19/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Besim Daja, në recensionin e tij mbi Ekspozitën e Arteve Figurative të vitit 1957, ndalet edhe te disa punime në grafikë, të cilat ruhen sot në koleksionin e GKA-së.

Karikatura e Dhimitër Ligorit, “Numër i ri në cirkun e dajë Samit” (1957), paraqet një skenë të ngjashme me një pistë cirku, ku luani britanik, gjeli francez dhe një ushtar gjerman përpiqen të ruajnë ekuilibrin mbi monedha dollari, ndërsa mbi kokë mbajnë bomba të shënuara me shkronjën “A”. Numri mbikëqyret nga Dajë Sami, regjisori i padukshëm i spektaklit, ndërsa në sfond hapen pe**et ku lexohet NATO. Ligori paraqet një goditje konkrete në kontekstin e Luftës së Ftohtë, me një humor teatral.

Te “Shtëpi (në një rrugë në Tiranë)” (1957), Lekë Tasi paraqitet me mediumin e tij të preferuar: akuarelin. Më vonë ai do të kalonte pesëmbëdhjetë vjet në internim, por kjo vepër i përket një bote ende të paprekur nga ajo përvojë. Akuareli, i punuar me zhdërvjelltësi dhe kontroll, paraqet një vilë të fshehur pjesërisht mes pemëve dhe gjelbërimit. Figurina të vogla njerëzore në plan të parë i japin jetë kompozimit.

“Kalorësi” (1957) i Andon Kuqalit është një punim i vogël, por interesant. Figura e kalorësit ndërtohet përmes kontrasteve të forta bardh e zi dhe një ritmi linear që e bën figurën të duket sikur është në lëvizje. Ka diçka nga ilustrimi i legjendës dhe një kërkim për një gjuhë grafike kombëtare.

Të tre këto vepra tregojnë larminë e grafikës shqiptare të vitit 1957.

Imazhi 1: Dhimitër Ligori, Numër i ri në cirkun e dajë Samit, 1957, tempera në letër, 61.2 × 38 cm

Imazhi 2: Lekë Tasi, Shtëpi (në një rrugë në Tiranë), 1957, akuarel në letër, 27 × 20 cm

Imazhi 3: Andon Kuqali, Kalorësi, 1957, t**h në letër, 7 × 12 cm

Koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve

Dizajni animapictures , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëNë artikullin e Besim Dajës mbi Ekspozitën e Arteve Figurative të vitit 1957...
18/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Në artikullin e Besim Dajës mbi Ekspozitën e Arteve Figurative të vitit 1957 përmenden edhe dy vepra të cilat ruhen sot në koleksionin e Galerisë Kombëtare të Arteve: “Agimi i 17 Nëntorit 1944” (1957) i Bukurosh Sejdinit dhe “Portreti i një vajze” (1957) i Dhimitër Kokosh*t.

“Agimi i 17 Nëntorit 1944” i Sejdinit nuk paraqet betejën, por mëngjesin pas saj. Në qendër të kompozimit, përballë Xhamisë së Et’hem Beut dhe Kullës së Sahatit, një partizan ngre lart një fëmijë. Lufta ka mbaruar, por qyteti ende mban shenjat e saj. Një dritë rozë-gri mbulon të gjithë sipërfaqen dhe zbeh dallimet midis figurave, arkitekturës dhe peizazhit. Daja kishte të drejtë kur vërente mungesën e forcës plastike, por e njëjta mjegull atmosferike krijon edhe poezinë e veprës, sepse Tirana duket sikur po del ngadalë nga nata.
Nëse Sejdini fikson historinë, Kokoshi kërkon individin. Në pikturën e tij figura del nga errësira, me një ekonomi mjetesh klasike. E gjithë pesha e kompozimit mbështetet te raporti midis dritës dhe fytyrës. Vajza nuk buzëqesh, nuk pozon. Ajo thjesht të kthen shikimin mbrapsht me një siguri të tillë në vetvete, sa duket sikur kërkon një përgjigje prej shikuesit. Mbi kokën e saj sfondi është një përzierje e turbullt ngjyrash. Ngjyra e kuqe e faqeve e vendos me shumë delikatesë mes një portreti klasik të një gruaje dhe një vajze heroinë të Luftës së Dytë Botërore në krah të komunizmit – gjë që kërkohej me forcë nga kritika e kohës dhe që duket sikur Kokoshi e ka kapur me mjeshtëri. Portreti është i bukur edhe sot sepse e tejkalon ideologjinë dhe është një punë klasike – periudha në të cilën është krijuar i jep edhe më shumë vlerë.
Këto dy vepra tregojnë dy pole të ndryshme të pikturës shqiptare të viteve ’50: historinë dhe njeriun.

Imazhi 1: Bukurosh Sejdini, Agimi i 17 Nëntorit 1944, 1957, vaj në kanavacë, 125.5 × 99 cm
Imazhi 2: Dhimitër Kokoshi, Portret Vajze, 1957, vaj në kanavacë, 29.5 × 39.5 cm

Koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve

Dizajni animapictures , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Projekti edukativ veror "Pas shkolle" u ndal në shkollën "Hasan Vogli" në Tiranë për një dritare plot art dhe imagjinatë...
17/06/2026

Projekti edukativ veror "Pas shkolle" u ndal në shkollën "Hasan Vogli" në Tiranë për një dritare plot art dhe imagjinatë! 🎨✨
​E nisëm me historinë e GKA-së dhe jetën e artistit Lekë Tasi. Të frymëzuar nga një vepër e tij në bardhë e zi, fëmijët e riinterpretuan atë plot fantazi sipas dëshirës. Përmes lapsave me ngjyra dhe lapustilave, eksperimentuam me ngjyrat dhe folëm për artin pamor shqiptar.

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëNë artikullin e Besim Dajës të vitit 1957 kalojnë në revistë dhjetëra vepra ...
16/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Në artikullin e Besim Dajës të vitit 1957 kalojnë në revistë dhjetëra vepra dhe autorë. Në këtë postim ndalemi te “Stuhi në Dajt” e Foto Stamos dhe “Heroi i Popullit Bajram Curri” i Nexhmedin Zajmit, të ruajtura sot në koleksionin e Galerisë Kombëtare të Arteve.

“Heroi i Popullit Bajram Curri” i Zajmit është një portret i trajtuar në mënyrë tradicionale dhe akademike, ku rëndësi kryesore merr tipi dhe psikologjia e figurës. Bajram Curri paraqitet me një qëndrim të përmbajtur dhe monumental. Sfondi i errët e përqendron vëmendjen te fytyra, qeleshja, mustaqet e bardha dhe duart, sidomos te e djathta që shtrëngon krahun e karriges.

Forca e veprës qëndron te tensioni i brendshëm i figurës, e cila del përpara shikuesit me heshtjen e portretit, menjëhershmërinë e një fotografie dhe autoritetin e një monumenti.

Në “Stuhi në Dajt”, sipas Dajës, Stamo paraqitet në një moment zgjerimi të kërkimeve të tij artistike. Tabloja krijon një tension interesant midis titullit dhe imazhit. Stuhia nuk shihet drejtpërdrejt. Në vend të një përshkrimi narrativ, Stamo ndërton kompozimin mbi kontrastin mes planit të parë të ndriçuar, me duajt e grurit dhe gjelbërimin e fushës, dhe masës së errët të Dajtit që rëndon mbi horizont.

E gjithë skena vendoset nën një qiell të ngarkuar; ngjyrat kalojnë nga tonet e çelëta drejt jeshileve të errëta dhe pothuajse të zeza të malit. Stuhia nuk paraqitet si ngjarje, por si atmosferë.

Këto dy vepra tregojnë se në pikturën shqiptare të vitit 1957 kërkimi artistik varionte nga kompozimet e mëdha historike, te mënyra si pikturohej një mal para stuhisë apo si ndërtohej fytyra dhe vështrimi i një figure historike.

Imazhi 1: Nexhmedin Zajmi, Heroi i Popullit Bajram Curri, 1957, vaj në kanavacë, 90 × 118 cm

Imazhi 2: Foto Stamo, Stuhi në Dajt, 1957, vaj në karton, 45 × 58 cm

Koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve

Dizajni animapictures , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëNë dhjetor 1957, me rastin e 40-vjetorit të Revolucionit të Tetorit, në Tira...
15/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Në dhjetor 1957, me rastin e 40-vjetorit të Revolucionit të Tetorit, në Tiranë u çel Ekspozita e Arteve Figurative. Ndryshe nga disa prej ekspozitave të mëparshme, të lidhura me festat e nëntorit shqiptar, kjo ekspozitë vendoset brenda horizontit simbolik të Revolucionit të Tetorit dhe traditës sovjetike.

Zhvendosja ndodh vetëm një vit pas Kongresit XX të PKBS, fjalimit të Hrushovit kundër kultit të Stalinit dhe ngjarjeve të Hungarisë në vitin 1956: ekspozita mund të lexohet si një riafirmim i orientimit ideologjik të artit shqiptar në një moment pasigurie për gjithë kampin socialist.

Shifrat e dhëna nga Besim Daja në recensionin e tij në Zëri i Popullit tregojnë përmasat e aktivitetit: 227 piktura, 25 skulptura, 149 vizatime, 86 karikatura dhe 18 postera. Gjithsej 505 vepra.

Përkrah arritjeve, ai evidenton edhe dobësitë: tematika mbetet e kufizuar, kompozimet janë ende të pakta dhe shumë artistë preferojnë subjekte që realizohen më shpejt. Megjithë kërkesat e kritikës për më shumë kompozime historike, revolucionare apo shoqërore, peizazhi vazhdon të dominojë. Në pikturë, Daja vlerëson pjekurinë e Nexhmedin Zajmit, peizazhet e Vangjush Mios dhe kërkimet stilistike të Foto Stamos e Abdurrahim Buzës. Te Bukurosh Sejdini, Sadik Kaceli, Kel Kodheli dhe Abdullah Emini evidenton njëkohësisht arritje dhe mangësi profesionale.

Në skulpturë, Odhise Paskali, Llazar Nikolla, Kristina Hoshi, Andrea Mano dhe Hektor Dule tregojnë drejtimet e ndryshme që po merrte skulptura shqiptare në fund të dekadës. Grafika dhe karikatura paraqesin shenja zhvillimi, ndërsa posteri mbetet sektori më problematik i ekspozitës.

Në pak kolona gazete, artikulli i arkitektit Besim Daja na ofron një panoramë të plotë të artit shqiptar në fund të vitit 1957.

Dizajni animapictures , Artikulli NATIONAL LIBRARY OF ALBANIA , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëFadil Pullumbi (Aga) (1918–1992) i përket brezit të parë të artistëve shqipt...
12/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Fadil Pullumbi (Aga) (1918–1992) i përket brezit të parë të artistëve shqiptarë të formuar në Shkollën e Vizatimit të Tiranës dhe në akademitë italiane. Gjatë gjithë jetës ai mbeti i lidhur me peizazhin dhe akuarelin, duke u përqendruar te natyra, qytetet dhe njerëzit e zakonshëm.

Lindi në Tiranë në një familje të thjeshtë qytetare. Mbeti jetim që në moshë të vogël dhe u rrit nga familjarët e nënës, prej të cilëve mori edhe mbiemrin Pullumbi. Pasioni për vizatimin u shfaq herët. Në vitin 1931 u bë një nga nxënësit e parë të Shkollës së Vizatimit në Tiranë, ku studioi me A. Kushin, A. Buzën, O. Paskalin dhe M. Ridolën. Një vit më vonë fitoi konkursin e shkollës dhe vizitoi Romën së bashku me S. Kacelin, G. Strazimirin dhe S. Marën.

Studimet e larta i vazhdoi në Akademinë e Arteve të Bukura në Romë gjatë viteve 1936–1939. U diplomua me veprën “Kthimi i Skënderbeut në Krujë” dhe u vlerësua me Medalje të Artë.

Pas kthimit në Shqipëri realizoi posterin kundër pushtimit fashist italian të vitit 1939. Pas Luftës së Dytë Botërore mori pjesë në organizimin e jetës artistike në vend si një ndër anëtarët e parë të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë. Në vitet 1946–1960 projektoi dhe realizoi pavijonet shqiptare në panaire ndërkombëtare në Paris, Zagreb, Pragë, Bukuresht, Plovdiv dhe Poznań, duke u bërë një nga artistët e parë që kontribuoi në prezantimin e Shqipërisë jashtë vendit. Për më shumë se 50 vjet mori pjesë rregullisht në ekspozitat kombëtare dhe lokale. Në vitin 1992, pak para ndarjes nga jeta, Galeria Kombëtare e Arteve çeli ekspozitën e tij retrospektive me rreth 120 vepra.

Megjithëse punoi në shumë gjini e teknika, nga kompozimi dhe portreti te grafika dhe posteri, peizazhi mbeti qendra e krijimtarisë së tij. Akuareli u bë mediumi i tij më i dashur, duke i ofruar mundësinë të fiksonte dritën, atmosferën dhe ndryshimet e stinëve me spontanitet e ndjeshmëri.

Ky postim përmbledh dokumente nga dosja e artistit, të ruajtura në arkivin e GKA.

Dizajni animapictures , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

12/06/2026

Njoftim!
Jemi duke hasur probleme me adresat zyrtare të e-mailit të GKA-së.
Për aplikimet në kuadër të Fondit të Krijimtarisë, ju lutemi të dërgoni dokumentacionin në këtë adresë emaili: [email protected]
Ju falenderojmë për mirëkuptimin.

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohëDy vepra që Kuqali përmend gjatë vizitës në studion e Vangjush Mios në vitin...
11/06/2026

Galeria Kombëtare e Arteve: Vështrim në kohë

Dy vepra që Kuqali përmend gjatë vizitës në studion e Vangjush Mios në vitin 1957 dhe që ruhen sot në koleksionin e Galerisë Kombëtare të Arteve janë “Venecia” (1924) dhe “Liqeni i Pogradecit në shi” (pa vit). Të realizuara në periudha të ndryshme, ato zbulojnë diapazonin e regjistrave me të cilët ai i trajton ato.
“Venecia” është e realizuar kur artisti ishte ende në vitet e para të formimit të tij. Këtu Mio përqendrohet te lëvizja e ujit, reflektimet dhe loja e dritës mbi sipërfaqen e kanalit. Shtyllat, gondolat dhe fasadat e ndërtesave organizojnë kompozimin, por protagonisti i vërtetë mbetet vezullimi i ujit. Penelata është e lirshme dhe e gjallë, ndërsa gama e ngjyrave shtrihet nga blutë dhe jeshilet e ujit deri te tonet e ngrohta të arkitekturës veneciane.
Krejt ndryshe paraqitet “Liqeni i Pogradecit në shi”. Këtu peizazhi reduktohet në elementët e tij më të thjeshtë: liqenin, vijën e bregut, malet dhe qiellin e rënduar nga retë. Paleta është më e përmbajtur dhe kontrastet zbuten. Disa figura të vogla njerëzore pranë ujit mjaftojnë për të krijuar shkallën e peizazhit. Këtu mbizotëron qetësia e një natyre në shi.
Të katër veprat e shqyrtuara në dy postimet e fundit lidhen nga një temë që përshkon një pjesë të madhe të krijimtarisë së Mios: marrëdhënia midis qiellit dhe tokës, ujit dhe dritës. Qoftë në vezullimin e kanalit venecian apo në paqetësinë e liqenit në shi, qoftë te Currilat apo në Ulqin, piktori rikthehet vazhdimisht te ky dialog i natyrës.
Këto katër peizazhe tregojnë se Vangjush Mio nuk ishte vetëm piktori i dritës dhe i peizazhit, por edhe një artist i aftë të ndryshonte regjistrin emocional të pikturës së tij pa braktisur kurrë subjektet që e shoqëruan gjatë gjithë jetës. Ato dëshmojnë jo vetëm vazhdimësinë artistike, por edhe kufijtë e diafragmës piktorike të veprës së tij.

Imazhi 1: Vangjush Mio, Venecia, 1924, vaj në kanavacë, 48 × 61 cm
Imazhi 2: Vangjush Mio, Liqeni i Pogradecit, pa vit, vaj në kanavacë, 55 × 66 cm
Koleksioni i Galerisë Kombëtare të Arteve

Dizajni animapictures , Konceptimi Galeria Kombëtare e Arteve

Address

Tirana

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Galeria Kombetare e Arteve posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Establishment

Send a message to Galeria Kombetare e Arteve:

Shortcuts

Share

Category