Këto artefakte janë dëshmi e qartë e pasurisë sonë artistike dhe trashëgimisë kulturore. Muzeu Kombëtar I Artit Mesjetar
MKAM, u krijua në vitin 1980, dhe përmban një nga koleksionet më të pasura të Mesjetës, të Artit Bizantin dhe PostBizantin, si dhe objekteve të tjera joreligjoze. Në fondet dhe ekspozitat e tij numërohen rreth 8200 objekte, (ikona, gur, dru, cope dhe metale). Me një gamë shumë
të gjerë, shumë prej tyre janë objekte religjoze, ku për fenë shpenzohej ar dhe kohë, krijohej art, dhe bëheshin luftra për pushtet, por dhe shumë të tjera, kanë karakter dekorativ apo funksional. Të gjitha këto, kanë patur një vend dominant në jetën e përditshme të asaj kohe. Pas një periudhe të gjatë mesjetare, të një histori mbijetese, të popullit tonë, të një lufte të pafund, ku sundues të ndryshëm gjithmonë kanë tentuar për të përvetësuar apo nënvlerësuar trashëgiminë tone kulturore, dhe falë disa heronjve të kohës diktatoriale, të cilët arritën të shpëtonin një numër të konsiderueshëm ikonash, nga shkatërrimi I ideologjisë komuniste, ne sot mund të admirojmë Artin Bizantin në MKAM. Ne sot mund t’i vështrojmë këto ikona në dru apo relieve të gdhendura në gur, jo si objekte fetare, por të zbulojmë në to artin e vërtetë figurativ që është kultivuar në shekuj. Mund të zbulojmë teknikat, temat, stilet, jetën e përditshme, ushqimin, kostumet, traditat dhe mbi të gjitha të dalin në pah shprehjet individuale të artistëve të cilët kanë shënuar një emër në ikonografinë shqiptare. Duke filluar nga ikonat anonim të shek. 14-të, të gjendura në zonën e Korçës, të cilat dallohen për linja elegante por njëkohësisht edhe të forta. Tepër sugjestive dhe mistike njëkohësisht, mbartin vlera të vërteta artistike. Të tilla janë : Kryeëngjëlli Mikael apo Shën Maria me Krishtin, e gjetur në kishat- guvë në Prespë. Tepër reale dhe komplekse, me ngjyra të forta, me portrete plot jetë dhe dritë, me peisazhe unike, paraqiten kryeveprat e Onufrit. Figurat simbolike, skenat biblike, ndërthuren me rregullat e artit Bizantin, me Rilindjen Italiane si dhe Artin Gotik, I cili dominonte Europën qendrore në atë kohë. Muzeu krenohet me emra të tjerë të rëndesishëm si Nikolla (I biri), apo dhe Onufër Qiprioti, (pasardhës të denjë të Onufrit të madh, apo Kostandin Jeromonaku, Kostandin Shpataraku, I mrekullueshëm me miniaturat e tij. përfaqësues të artit Pasbizantin. Kryemjeshtri David Selenica, vëllezërit Zografi, Çetiri etj., të cilët lanë pas, jo vetëm një numër të madh afreskesh nëpër kisha, por edhe ikonash, me një cilësi të lartë artistike, si dhe ishin nismëtarë të disa shkollave të ndryshme lokale. Përgjatë kohës së diktaturës, ku lufta kundrejt fesë, besimit religjoz, objekteve të kultit ishte kthyer në qëllimin kryesor, Muzeu Kombëtar I Artit Mesjetar, u strehua pikërisht nën kupolën e një prej kishave kryesore të qytetit të Korçës, “Burimit Jetëdhënës”, e cila, qoftë në mënyrë simbolike, por edhe të drejtëpërdrejtë, I dhuroi dhe mbajti në jetë shumë vlera të vërteta historike, artistike, dhe dëshmoi një traditë dhe kulturë të popullit tone ndër shekuj. Tashmë MKAM, prej vitit 2016, ndodhet në një ndërtesë bashkëkohore, me të gjitha parametrat e duhur, për një ekspozim dhe konservim ideal të këtyre vlerave të paçmueshme. Arti Mesjetar reflektohet në harmoni me arkitekturën moderne. Mbizotërojnë ngjyrat bizantine, njëkohësisht dhe mistika e një bote tjetër, duke e sjellë eksperiencën në muze krejt të veçantë dhe shumë mbresëlënëse. Pjesë e pandashme është Laboratori i Restaurimit, Konservimit, Mirëmbajtjes, pastrimit, studimit dhe zhvillimit, I përbërë nga specialistë të afirmuar, të cilët jo vetëm përkujdesen për artefaktet por përherë nxjerrin në dritë, kryevepra nga e kaluara, të pazbuluara më parë. MKAM punon për realizimin e strategjisë mbi trashëgiminë kulturore, artin, kulturën. Gjithashtu, parashikon si objektivat e tij të ngushta në fushat e mëposhtme si: ruajtjen, konservimin, restaurimin, ekspozimin, edukimin, mirëmenaxhimin, vlerësimin, studimin dhe promovimin për kulturën dhe trashëgiminë kulturore si dhe synon stimulimin e interesit për kulturën dhe artet, përkundër dhe shumë sfidave. Fjoralba Prifti
Drejtore
Muzeu Kombëtar I Artit Mesjetar
