26/09/2026
🇳🇵 बालेन्द्र शाहको UN भाषण — नेपाली अनुवाद
श्रीमान् अध्यक्षज्यू,
श्रीमान् महासचिवज्यू,
महामहिमज्यूहरू,
सम्माननीय प्रतिनिधिज्यूहरू,
महिला तथा सज्जनवृन्द,
म हिमालयमा रहेको टाढाको देश नेपालबाट यहाँ आएको छु—मानवताका लागि एउटा नजिकिँदै गरेको चेतावनी लिएर।
आज म यहाँ विकास, लोकतन्त्र, शान्ति र एउटा युवा राष्ट्रका आशाबारे मात्र बोल्न पाएको भए हुन्थ्यो भन्ने चाहन्थेँ।
तर आज मैले विशाल स्तरको मृत्यु र विनाशका बारेमा बोल्नुपर्ने अवस्था आएको छ।
ती परिवारका बारेमा, जो अब कहिल्यै घर नफर्कने आफ्ना प्रियजनको प्रतीक्षामा छन्।
ती समुदायका बारेमा, जसले लेदो, ढुंगा र पानीभित्र आफ्ना मानिसहरूको खोजी गरिरहेका छन्—जसका शवहरू सायद कहिल्यै भेटिने छैनन्।
ती पुल, सडक, विद्यालय, घर र जीविकोपार्जनका साधनका बारेमा, जुन केही मिनेटमै बगेर गए।
र एउटा त्यस्तो देशका बारेमा, जसले दिगो विकासका लक्ष्यहरू हासिल गर्न निरन्तर प्रगति गरिरहेको थियो, तर अहिले त्यो प्रगति अवरुद्ध भएको छ।
चार हप्ताअघि विश्वले नेपालका हिमाली समुदायमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीका भयावह दृश्यहरू देख्यो। त्यसको तीव्रता र विनाशलाई धेरैले “हिमालयन सुनामी” भनेका छन्।
भोटेकोशी–त्रिशूलीको त्यो विपद् केवल नेपालको स्थानीय त्रासदी थिएन। यो सम्पूर्ण विश्वका लागि चेतावनी थियो।
र आज म सोध्न चाहन्छु—
के हामीले त्यो चेतावनी साँच्चिकै सुनेका छौँ?
झन्डै तीन वर्षअघि, सगरमाथाको छायामा उभिएर संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवले आउँदै गरेको जलवायु विपद्को खतराबारे मानवतालाई चेतावनी दिनुभएको थियो।
संसारको छानोबाट आएको त्यो आवाज पर्याप्त रूपमा सुनिएन।
तर हामी नेपालीले सुन्यौँ। हाम्रा समुदायले सुने। विश्वभरका वैज्ञानिकहरूले सुने।
उनीहरूले प्रमाणसहित त्यस चेतावनीलाई दोहोर्याइरहेका छन्।
सबैभन्दा पहिले, यो बाढीपछि नेपालको सहयोगमा आउनुभएका सबैप्रति म नेपालको तर्फबाट गहिरो कृतज्ञता व्यक्त गर्न चाहन्छु।
हाम्रा तत्कालका छिमेकी भारत र चीनले छिटो र उदार सहयोग उपलब्ध गराए।
अन्य मित्र राष्ट्रहरू, संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायहरू, मानवीय सहायता संस्थाहरू, परोपकारी संस्थाहरू र संसारभरका मानिसहरू पनि नेपालको साथमा उभिए।
नेपालका कृतज्ञ जनताको तर्फबाट म उहाँहरू सबैलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु।
तर यसले मलाई अझ ठूलो प्रश्नतर्फ लैजान्छ—
हामी कस्तो प्रकारको अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था चाहन्छौँ?
संयुक्त राष्ट्रसंघ मानवताले भोगेका भयावह विश्वयुद्धहरूको अनुभवबाट जन्मिएको संस्था हो।
यसको वाचा थियो—
सार्वभौमसत्ता महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
अन्तर्राष्ट्रिय कानुन महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
हरेक मानिसको गरिमा महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
र कमजोर देशहरूले शक्तिशाली देशहरूले गरेका हरेक निर्णय चुपचाप स्वीकार गर्नुपर्ने छैन।
महामहिमहरू,
मलाई भनिएको छ कि यस वर्ष यस महासभालाई सम्बोधन गर्ने सबैभन्दा कान्छो सरकार प्रमुख म हुँ।
तर म यहाँ आफ्नो उमेरलाई मुख्य विषय बनाउन आएको होइन।
म यहाँ यो सुनिश्चित गर्न आएको हुँ कि यो मञ्चबाट अरू जे-जति कुरा भनिए पनि एउटा कुरा स्पष्ट रूपमा भनियोस्—
पैसा तिर्न तयार रहेको देशले आवश्यक सामान किन्न पाउनुपर्छ।
र जुन संसारले ७२ घण्टाभित्र संसारको जुनसुकै ठाउँमा हतियार पुर्याउन सक्छ, त्यही संसारसँग एउटा किसानलाई सम्मानपूर्वक जीवनयापन गर्न आवश्यक साधनबाट वञ्चित राख्ने कुनै बहाना हुनु हुँदैन।
यसै कारण हामी बहुपक्षीयतामा विश्वास गर्छौँ।
यसै कारण हामी यस्तो संयुक्त राष्ट्रसंघ चाहन्छौँ, जहाँ साना र गरिब देशहरूको आवाज र उपस्थिति पनि महसुस होस् र हामी न्यायपूर्ण परिणामका लागि मिलेर काम गर्न सकौँ।
जलवायु न्याय
जलवायु न्याय केवल पैसाको विषय होइन।
यो वितरणात्मक न्यायको विषय हो—अर्थात् यसको लागत कसले बेहोर्छ भन्ने प्रश्न।
यो प्रक्रियागत न्यायको विषय हो—अर्थात् कसको आवाज सुनिन्छ भन्ने प्रश्न।
यो हिमाली समुदाय, साना टापु राष्ट्र, भूपरिवेष्टित तथा अति कम विकसित देशहरू र अझै जन्मिन बाँकी पुस्ताको भविष्यलाई समान रूपमा महत्त्व दिइन्छ कि दिइँदैन भन्ने प्रश्न हो।
भोलिदेखि यही संयुक्त राष्ट्रसंघमा हुने “सगरमाथादेखि समुद्रसम्म” नामक कार्यक्रममा नेपाल यो संवादलाई अघि बढाउन सहयोग गर्न तयार छ।
महामहिमहरू,
हामी गहिरो विश्वव्यापी अनिश्चितताको समयमा यस महासभामा उपस्थित छौँ।
हामी नयाँ पुस्ताका आकांक्षाहरू प्रतिबिम्बित गर्ने नयाँ लोकतान्त्रिक जनादेशसहित यहाँ उपस्थित छौँ।
हाम्रा पुराना आधाररेखाहरू अब पर्याप्त छैनन्।
अब हामी टालटुले र आकस्मिक प्रतिक्रियाको संस्कृतिबाट तयारीको संस्कृतितर्फ जानुपर्छ।
उत्थानशीलतामा लगानी गरौँ।
बीमा र नवप्रवर्तनमा लगानी गरौँ।
बलिया पूर्वाधार र संस्थाहरू निर्माण गरौँ।
जीवाश्म इन्धनमाथिको निर्भरता घटाऔँ।
पूर्वचेतावनी र जीवन जोगाउने प्रणाली निर्माण गरौँ।
सबैभन्दा कमजोरलाई सबैभन्दा कम शक्ति दिने विश्वव्यवस्थामा सुधार गरौँ।
र जब अर्को चेतावनी संसारको छानोबाट आउँछ—
त्यसलाई सुन्न तयार होऔँ।
र त्यसअनुसार काम गर्न पनि तयार होऔँ।
भगवान् पशुपतिनाथले विश्वको कल्याण गरून्।
यो विश्व बुद्धले देखाएको बाटोमा हिँड्न सकोस्।
धन्यवाद। नमस्ते। 🇳🇵
