https://www.facebook.com/273409805850484/

Trung Nguyễn, Ho Chi Minh City (2026)

14/09/2026

TẠI SAO CÓ NHỮNG BẠN HỌC RẤT GIỎI NHƯNG ĐI LÀM LẠI KHÔNG NỔI BẬT?

Có một câu hỏi mình được phụ huynh hỏi khá nhiều:

“Con tôi học rất giỏi, điểm số luôn thuộc nhóm cao trong lớp. Nhưng tôi sợ sau này đi làm lại không bằng những bạn học bình thường. Tại sao vậy?”

Mình nghĩ đây là một câu hỏi rất đáng để phụ huynh và học sinh suy nghĩ.

Bởi vì có một sự thật mà chúng ta ít nói với nhau:

Thị trường lao động không vận hành giống trường học.

Ở trường, một học sinh có thể được đánh giá rất cao vì em ấy học bài tốt, nhớ kiến thức tốt, làm bài nhanh, điểm thi cao.

Nhưng khi bước vào doanh nghiệp, câu hỏi đầu tiên không còn là:

“Em được bao nhiêu điểm?”

Mà thường là:

“Em có thể làm được gì?”

Và câu hỏi khó hơn nữa:

“Nếu giao cho em một vấn đề chưa từng gặp, em có tự tìm được cách giải quyết không?”

Đây chính là khoảng cách rất lớn giữa học giỏi và làm việc giỏi.

⸻

📚 HỌC GIỎI KHÔNG PHẢI LÀ ĐIỀU XẤU

Mình muốn nói điều này trước, bởi vì rất dễ hiểu sai.

Học giỏi chắc chắn là một lợi thế.

Một học sinh có khả năng học tốt thường có khả năng tiếp thu kiến thức, có tính kỷ luật, khả năng tập trung và giải quyết vấn đề theo một cấu trúc nhất định.

Những điều đó rất có giá trị.

Nhưng nó mới chỉ là nền tảng.

Hãy thử nhìn vào một ngành rất quen thuộc: Công nghệ thông tin.

Một học sinh học tốt Toán, có thể xét tuyển vào CNTT bằng những tổ hợp phổ biến như A00, A01, có nền tảng tốt về tư duy logic, thuật toán và kiến thức toán học.

Đó là một lợi thế rất lớn.

Nhưng khi bước vào doanh nghiệp, không ai đưa cho bạn một đề thi rồi nói:

“Em hãy giải bài này để chứng minh năng lực.”

Doanh nghiệp có thể đưa cho bạn một hệ thống đang gặp lỗi.

Một sản phẩm cần hoàn thành gấp.

Một lượng dữ liệu lớn cần phân tích.

Một khách hàng đang phàn nàn.

Hoặc một yêu cầu mà ngay cả người giao việc cũng chưa mô tả hoàn toàn rõ ràng.

Lúc đó, người nổi bật không nhất thiết là người có điểm đại học cao nhất.

Mà có thể là người biết:

Đặt câu hỏi → tìm thông tin → chia nhỏ vấn đề → thử nghiệm → mắc lỗi → sửa → hoàn thành công việc.

Đó là một loại năng lực khác.

⸻

🚢 LOGISTICS CŨNG LÀ MỘT VÍ DỤ RẤT DỄ NHÌN THẤY

Một học sinh khá Toán, tiếng Anh và có tư duy logic có thể lựa chọn Logistics hoặc Quản lý chuỗi cung ứng, với những tổ hợp như A00, A01, D01 tùy trường.

Nhưng học Logistics không có nghĩa sau này chỉ làm một công việc tên là “Logistics”.

Thị trường có thể có:

• Xuất nhập khẩu
• Chứng từ
• Forwarding
• Kho vận
• Điều phối vận tải
• Purchasing
• Planning
• Supply Chain
• Quản lý vận hành
• Logistics Technology…

Và mỗi vị trí lại cần một bộ năng lực khác nhau.

Một sinh viên có thể học rất tốt các môn chuyên ngành, thi cuối kỳ 9 điểm, tốt nghiệp loại giỏi.

Nhưng nếu đi làm lại không biết xử lý tình huống phát sinh với khách hàng, không giao tiếp được với nhà cung cấp, tiếng Anh chuyên ngành yếu, không sử dụng tốt dữ liệu và công cụ quản lý…

thì điểm số không thể tự mình giải quyết vấn đề đó.

Trong khi một bạn khác điểm chỉ ở mức khá nhưng từ năm hai đã đi thực tập, tiếp xúc với doanh nghiệp, hiểu quy trình thực tế, biết Excel, tiếng Anh tốt và có khả năng xử lý tình huống…

thị trường lao động có thể nhìn hai bạn hoàn toàn khác nhau.

Không phải vì người thứ hai “thông minh hơn”.

Mà vì người thứ hai đã bắt đầu chuyển kiến thức thành năng lực làm việc.

⸻

📣 MARKETING LẠI CÀNG RÕ HƠN

Marketing là ngành rất nhiều học sinh quan tâm.

Tùy trường, ngành này có thể tuyển bằng các tổ hợp như D01, C00, C03, C04…

Nhưng có một điều phụ huynh cần hiểu:

Học Marketing không đồng nghĩa với việc sau này chỉ có một công việc tên là “Marketing”.

Một người có thể làm Content.

Một người làm Performance.

Một người làm Brand.

Một người làm Social Media.

Một người làm Trade Marketing.

Một người làm Account.

Một người làm Research.

Một người làm Event.

Một người đi theo E-commerce.

Và khi công nghệ thay đổi, thị trường lại tiếp tục xuất hiện những vị trí mới.

Vì vậy, nếu một sinh viên nói:

“Em học Marketing và em rất thích Marketing.”

Thì đó mới chỉ là điểm bắt đầu.

Doanh nghiệp sẽ hỏi tiếp:

“Em làm được gì?”

Em có viết được không?

Có hiểu khách hàng không?

Có đọc được dữ liệu không?

Có biết xây dựng một chiến dịch không?

Có biết sử dụng AI và các công cụ mới để tăng năng suất không?

Có hiểu hành vi người tiêu dùng không?

Có thể biến một ý tưởng thành kết quả thực tế không?

Và quan trọng nhất:

Em có tạo ra được giá trị cho doanh nghiệp không?

Đây là lý do cùng một ngành học nhưng vài năm sau khi ra trường, vị trí và thu nhập của mỗi người có thể cách nhau rất xa.

⸻

💼 TÀI CHÍNH – KẾ TOÁN CŨNG VẬY

Một học sinh học tốt Toán, có tư duy logic có thể theo các ngành Tài chính, Kế toán, Kiểm toán… với những tổ hợp phổ biến như A00, A01, D01, tùy trường.

Nhưng thị trường lao động không chỉ cần một người:

“Biết định khoản.”

Doanh nghiệp ngày càng cần những người hiểu:

Dữ liệu.

Hệ thống.

Phần mềm.

ERP.

Phân tích tài chính.

Quản trị chi phí.

Thuế.

Kiểm soát nội bộ.

Và khả năng sử dụng công nghệ để làm công việc nhanh hơn, chính xác hơn.

Một sinh viên chỉ học để vượt qua kỳ thi sẽ có một mức năng lực.

Một sinh viên vừa học kiến thức nền, vừa hiểu doanh nghiệp vận hành thế nào, biết sử dụng công cụ, biết đọc dữ liệu và hiểu vấn đề kinh doanh…

sẽ có một mức năng lực hoàn toàn khác.

**Cùng một tấm bằng.

Nhưng giá trị trên thị trường lao động không giống nhau.**

⸻

🔎 VẬY TẠI SAO NHIỀU HỌC SINH GIỎI LẠI GẶP KHÓ KHĂN KHI ĐI LÀM?

Theo mình, một phần đến từ cách chúng ta chuẩn bị cho con.

Từ nhỏ, rất nhiều đứa trẻ được dạy:

Học tốt → điểm cao → vào trường tốt → tốt nghiệp → có việc làm tốt.

Con đường này không sai.

Nhưng chưa đủ.

Bởi vì thị trường lao động hôm nay thay đổi rất nhanh.

Một công việc có thể thay đổi yêu cầu chỉ sau vài năm.

Một công cụ mới có thể thay đổi cách cả một phòng ban làm việc.

AI có thể thay đổi nhiều công việc lặp lại, đồng thời tạo ra những yêu cầu mới đối với người lao động.

Do đó, thứ một học sinh cần chuẩn bị không chỉ là:

“Học ngành gì?”

Mà còn phải là:

“Trong ngành đó, mình muốn trở thành người như thế nào?”

⸻

🎯 ĐỪNG CHỈ HỎI CON: “SAU NÀY CON MUỐN LÀM NGHỀ GÌ?”

Mình nghĩ phụ huynh nên hỏi một câu khó hơn:

“Sau này con muốn trở thành người có năng lực gì?”

Nếu con thích CNTT:

Đừng chỉ nói:

“Con học Công nghệ thông tin đi.”

Hãy tìm hiểu sâu hơn:

Con thích lập trình?

Dữ liệu?

AI?

An ninh mạng?

Sản phẩm?

Hay quản lý công nghệ?

Nếu con thích Logistics:

Con thích vận hành?

Xuất nhập khẩu?

Chuỗi cung ứng?

Mua hàng?

Hay công nghệ logistics?

Nếu con thích Marketing:

Con thích sáng tạo?

Phân tích?

Thương hiệu?

Quảng cáo?

Bán hàng?

Hay tổ chức sự kiện?

Ngành học chỉ là một cái tên rất rộng.

Năng lực cụ thể mới là thứ giúp một người tìm được vị trí của mình trong thị trường lao động.

⸻

❤️ VÀ ĐÂY LÀ ĐIỀU MÌNH MUỐN PHỤ HUYNH LƯU Ý NHẤT

Đừng biến việc con học giỏi thành một áp lực rằng:

“Con phải luôn đứng đầu.”

Bởi vì nếu suốt 12 năm học, mục tiêu duy nhất của một đứa trẻ là điểm số, có thể đến lúc bước ra khỏi trường, em ấy mới nhận ra:

Mình rất giỏi làm bài thi nhưng chưa từng được dạy cách giải quyết một vấn đề thật.

Hãy để con học kiến thức.

Nhưng đồng thời hãy cho con cơ hội:

Đi làm thêm phù hợp.

Tham gia dự án.

Làm hoạt động ngoại khóa.

Thử một công việc.

Tự kiếm tiền từ một kỹ năng.

Làm một sản phẩm.

Tham gia một cuộc thi.

Giao tiếp với người khác.

Thất bại.

Và tự chịu trách nhiệm với một phần công việc của mình.

Bởi vì những trải nghiệm đó giúp một đứa trẻ bắt đầu hiểu một điều rất quan trọng:

“Mình biết gì” khác với “mình làm được gì”.

⸻

🎓 TẤM BẰNG VẪN QUAN TRỌNG

Mình không đồng ý với quan điểm:

“Học đại học không quan trọng, chỉ cần giỏi kỹ năng là được.”

Không.

Trong rất nhiều ngành, kiến thức nền tảng và bằng cấp vẫn cực kỳ quan trọng.

Bác sĩ cần được đào tạo bài bản.

Kỹ sư cần kiến thức chuyên môn.

Kế toán, kiểm toán, tài chính có những yêu cầu nghề nghiệp riêng.

Luật, Dược, Giáo dục… cũng vậy.

Không thể lấy một vài câu chuyện thành công cá biệt rồi kết luận rằng học hành không còn quan trọng.

Học hành là nền móng.

Nhưng xây một căn nhà tốt thì không thể chỉ có nền móng.

Còn cần khả năng ứng dụng.

Kỹ năng.

Kinh nghiệm.

Tư duy.

Khả năng giao tiếp.

Khả năng thích nghi.

Và khả năng tạo ra giá trị.

⸻

Có lẽ vì vậy mà mình ngày càng tin rằng:

Điều đáng sợ không phải là một học sinh học chưa đủ giỏi.

Mà là một học sinh chỉ biết cách trở thành học sinh giỏi, nhưng chưa từng được chuẩn bị để trở thành một người lao động có năng lực.

Trường học có thể cho chúng ta kiến thức.

Một tấm bằng có thể cho chúng ta cơ hội bước qua một cánh cửa.

Nhưng sau khi cánh cửa mở ra…

thị trường lao động sẽ hỏi chúng ta một câu rất khác:

“Bạn có thể tạo ra giá trị gì?”

Và câu trả lời cho câu hỏi đó sẽ quyết định chúng ta đi được bao xa.

⸻

Nếu bạn đang có con chuẩn bị chọn ngành, hoặc chính bạn đang là sinh viên, hãy thử nhìn lại một lần:

Ngoài điểm số và tấm bằng, mình đang thật sự xây dựng năng lực gì để bước vào thị trường lao động?

Còn bạn, theo bạn:

Học giỏi và làm việc giỏi — đâu là khoảng cách lớn nhất giữa hai điều này?

04/09/2026

ĐỪNG ĐỂ MẠNG XÃ HỘI KHIẾN BẠN CẢM THẤY MÌNH ĐANG THẤT BẠI

Tôi nói các bạn Gen Z nghe một chút nha.

Bớt xem những clip trên mạng xã hội về chuyện “thành công ở tuổi 20” lại.

Mấy cái clip kiểu:

“20 tuổi kiếm được 50 triệu/tháng.”

“23 tuổi thu nhập 100 triệu/tháng.”

“25 tuổi mua chiếc xe hơi đầu tiên.”

“27 tuổi mua được nhà.”

“30 tuổi kiếm được triệu đô.”

Xem xong rồi bắt đầu nhìn lại mình:

“Ủa? Mình cũng bằng tuổi người ta mà sao kỳ vậy?”

“Người ta kiếm 50 triệu một tháng, còn mình trong túi còn có trăm ngàn.”

“Người ta mua xe rồi, còn mình đang nằm coi Doraemon.”

Rồi bắt đầu tự áp lực.

Tự cảm thấy mình kém.

Tự cảm thấy mình chưa đủ giỏi.

Rồi stress, rồi mất động lực, rồi burnout.

Cuối cùng, cuộc sống của mình ngày càng bị đảo lộn chỉ vì mình đang lấy cuộc đời của mình đi so với những người mình nhìn thấy trên mạng xã hội.

Vậy bây giờ làm một việc rất đơn giản.

Lên mạng xem thử những tin tuyển dụng thực tế đi.

Sinh viên mới ra trường, 22–23 tuổi, các doanh nghiệp ngoài kia đang trả bao nhiêu?

Ví dụ như ngành ngân hàng.

Một sinh viên mới vào làm, chưa có kinh nghiệm, những vị trí cơ bản có thể chỉ ở mức khoảng 7–10 triệu đồng/tháng.

Những vị trí khác ở các doanh nghiệp, nếu có bằng đại học và có kiến thức chuyên môn, mức thu nhập khoảng 10–15 triệu đồng/tháng cũng là rất phổ biến.

Còn muốn lên mức 20 triệu, 20 mấy triệu thì thường phải có kinh nghiệm, phải làm trong lĩnh vực đó đủ lâu và quan trọng hơn là phải giải quyết được nhiều vấn đề cho doanh nghiệp.

Còn muốn lên tới hàng trăm triệu một tháng?

Thì thường bạn phải ở cấp quản lý, có chuyên môn rất cao, hoặc đi theo con đường kinh doanh.

Cho nên trước khi nhìn một người 22 tuổi kiếm 50 triệu rồi tự hỏi “Tại sao mình chưa làm được?”, hãy nhìn lại thị trường lao động thực tế trước.

Bởi vì những người đăng những clip như vậy thường có thể rơi vào 3 trường hợp.

1️⃣ HỌ THỰC SỰ LÀ NHÓM RẤT GIỎI TRONG THẾ HỆ CỦA HỌ

Tức là họ kiếm tiền nhiều thật.

Họ giỏi thật.

Họ có năng lực thật.

Nhưng vấn đề là:

Nhóm này không đại diện cho số đông.

Nếu ví dụ một triệu người cùng độ tuổi, những người đạt được mức thành công vượt trội như vậy có thể chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ.

Mạng xã hội lại có một đặc điểm rất nguy hiểm:

Nó liên tục đưa những người nổi bật nhất đến trước mắt bạn.

Ví dụ dễ hiểu hơn.

Nhìn vào thế hệ 5X, 6X ở Việt Nam, chúng ta có những doanh nhân cực kỳ thành công như ông Phạm Nhật Vượng.

Nhưng Việt Nam có bao nhiêu người ở độ tuổi đó đạt được mức thành công như vậy?

Không nhiều.

Vậy bạn có phải Phạm Nhật Vượng không?

Bạn có thuộc nhóm tinh hoa nhất trong thế hệ của mình không?

Nếu chưa chắc thì tại sao bạn lại lấy một người thuộc nhóm rất nhỏ đó làm tiêu chuẩn để đánh giá bản thân?

Nếu mình chưa phải là người thuộc nhóm đó, thì đừng lấy họ làm thước đo cuộc đời mình.

Đó là trường hợp thứ nhất.

⸻

2️⃣ HỌ KHÔNG NHẤT THIẾT LÀ GIỚI TINH HOA, NHƯNG HỌ SINH RA TRONG GIA ĐÌNH CÓ NỀN TẢNG RẤT TỐT

Có những bạn trẻ từ nhỏ đã được tiếp xúc với những kiến thức về tài chính, kinh tế, quản lý, vận hành, kinh doanh…

Những thứ mà rất nhiều người bình thường phải đến khi đi làm, thậm chí đi làm nhiều năm mới bắt đầu được tiếp xúc.

Có những người từ rất trẻ đã được sống trong môi trường kinh doanh.

Được quan sát cách cha mẹ vận hành doanh nghiệp.

Được tiếp xúc với khách hàng.

Được học về tiền.

Được học về đầu tư.

Được học cách quản lý con người.

Và khi họ bắt đầu khởi nghiệp, thậm chí họ còn có một nền tảng gia đình rất tốt để hỗ trợ.

Có thể gia đình đầu tư vốn.

Có thể có sẵn mối quan hệ.

Có thể có sẵn hệ thống.

Có thể có người hướng dẫn.

Vậy nên chuyện họ thành công sớm là điều hoàn toàn có thể hiểu được.

Nhưng câu hỏi ở đây là: Bạn có xuất phát từ cùng một vạch với họ không?

Bạn có phải con của một gia đình như vậy không?

Nếu không thì cũng chẳng có gì phải xấu hổ.

Bạn chỉ đơn giản là một người bình thường đang bắt đầu từ một điểm xuất phát khác.

Gia đình mình bình thường.

Điều kiện của mình bình thường.

Mình tự học.

Mình tự làm.

Mình tự tích lũy kinh nghiệm.

Vậy thì tại sao phải tự tạo áp lực cho bản thân vì thấy người khác đi nhanh hơn?

⸻

3️⃣ CŨNG CÓ THỂ ĐÓ LÀ NHỮNG NỘI DUNG ĐANG DÙNG THÀNH CÔNG ĐỂ BÁN THỨ GÌ ĐÓ CHO BẠN

Đây mới là trường hợp các bạn cần tỉnh táo.

Họ cho bạn thấy:

“Bạn đang chậm.”

“Bạn cùng tuổi người ta mà người ta đã kiếm được 50 triệu.”

“Bạn phải thay đổi.”

“Bạn phải học cách kiếm tiền như tôi.”

Rồi sau đó bắt đầu xuất hiện:

Khóa học.

Workshop.

Mentoring.

Cộng đồng.

Công thức làm giàu.

Công thức kiếm tiền.

Họ tạo ra cho bạn một cảm giác:

“Mình đang thua kém. Mình cần phải học họ thì mới có thể thay đổi.”

Và bạn bắt đầu bỏ tiền ra mua những thứ đó.

Cuối cùng, người đang cảm thấy áp lực vẫn là bạn.

Người đang bỏ tiền vẫn là bạn.

Còn người kiếm được tiền từ việc bán những thứ đó thì vẫn là họ.

⸻

Vậy trong 3 trường hợp trên, tôi hỏi các bạn một câu:

Bạn có cần phải trở thành người giống họ không?

Nếu không, thì hãy bình tĩnh.

Đừng để vài chục giây video trên mạng xã hội quyết định rằng bạn đang thất bại.

Có một điều tôi muốn các bạn hiểu:

TIỀN KHÓ KIẾM. KHÔNG NHANH. KHÔNG DỄ.

Muốn có thu nhập cao, bạn phải rèn luyện một loại kỹ năng nào đó thật chắc.

Bạn phải có một thứ mà thị trường sẵn sàng trả tiền cho bạn.

Và bạn phải đủ giỏi ở thứ đó.

Nói cách khác:

Bạn phải trở thành người rất giỏi trong lĩnh vực của mình.

Nhiều bạn trẻ bây giờ rất giỏi.

Có những người mới 20 tuổi đã kiếm được rất nhiều tiền.

Điều đó hoàn toàn có thật.

Nhưng vì sao họ làm được?

Bởi vì họ thực sự thuộc nhóm rất giỏi trong kỹ năng mà họ theo đuổi.

Họ có năng lực.

Họ có thời gian tích lũy.

Họ có lợi thế.

Và quan trọng nhất là họ đã dành rất nhiều thời gian để trở nên giỏi ở một thứ.

Vậy thay vì mỗi ngày lên mạng xem người khác kiếm được bao nhiêu tiền, hãy tìm cho mình một kỹ năng mà mình hiểu, mình có khả năng và mình thực sự muốn chinh phục.

Rồi làm nó.

Học nó.

Luyện nó.

Làm đi làm lại.

Sai thì sửa.

Làm đủ lâu để trở nên giỏi.

Đến một lúc nào đó, bạn trở thành người rất giỏi trong lĩnh vực của mình, lúc đó thu nhập sẽ bắt đầu thay đổi.

Nhưng có một điều rất quan trọng:

Không phải ai cũng trở thành người giỏi nhất ở tuổi 20.

Có người 30 tuổi mới bắt đầu bứt lên.

Có người 40 tuổi.

Có người 50 tuổi.

Thậm chí có người 60 tuổi mới thực sự trở thành phiên bản thành công nhất của mình.

Chứ không phải vừa mới tốt nghiệp đại học, vừa bước ra đời là tự nhiên có ngay một hệ thống kỹ năng khổng lồ rồi trở thành người giỏi nhất thế hệ.

Cuộc đời không chạy theo một cái timeline cố định như trên TikTok.

Cho nên nếu ngày nào bạn cũng lên mạng xã hội, nhìn người này giỏi nhất lĩnh vực này, người kia giỏi nhất lĩnh vực kia, rồi đem tất cả những người giỏi nhất đó cộng lại thành một tiêu chuẩn để đánh giá bản thân…

Thì rất dễ mệt mỏi.

Hôm nay thấy một cô bé giỏi ca hát, kiếm được 50 triệu một tháng.

Ngày mai thấy một bạn làm copywriter kiếm 60 triệu.

Ngày kia thấy một KOL nổi tiếng từ năm 17 tuổi, mỗi tháng có hợp đồng quảng cáo hàng trăm triệu.

Rồi bắt đầu nghĩ:

“Trời ơi, nghề nào cũng kiếm được nhiều tiền.”

Thế là nghề nào cũng muốn làm.

Làm 2–3 tháng.

Không thấy kiếm được như người ta.

Lại nghĩ:

“Chắc nghề này không phù hợp với mình.”

Bỏ.

Chuyển sang nghề khác.

Làm 2–3 tháng.

Thấy người khác kiếm tiền nhiều hơn.

Lại bỏ.

Cứ vài tháng lại đổi một nghề.

Cứ thấy người khác thành công ở đâu thì mình chạy theo đó.

Cuối cùng chẳng có kỹ năng nào đủ sâu.

Mà không có kỹ năng đủ sâu thì lại muốn kiếm thật nhiều tiền.

Điều đó rất khó.

Muốn có thu nhập tốt, trước hết hãy trở thành người có giá trị trong một lĩnh vực cụ thể.

Đừng vội.

Đừng tự so sánh mình với 1% người giỏi nhất mà mạng xã hội liên tục đưa cho bạn xem.

Bạn không chậm. Bạn chỉ đang đi một con đường khác và đang ở một giai đoạn khác.

Tập trung vào việc mình đang xây dựng.

Học một thứ cho thật giỏi.

Làm một thứ cho thật sâu.

Rồi để thị trường trả lời cho năng lực của mình.

Nói ít, mong các bạn hiểu nhiều.

Bai! 👋

02/09/2026

🎓 ĐẬU ĐẠI HỌC RỒI, ĐỪNG VỘI MỪNG. CÓ MỘT VIỆC SINH VIÊN NÊN LÀM NGAY

Mấy ngày này chắc nhiều gia đình đang có một câu chuyện rất vui: con đậu đại học. ❤️

Có nhà bắt đầu mua laptop.

Có nhà đưa con đi nhập học.

Có nhà đang tính chuyện thuê trọ, mua xe, chuẩn bị đủ thứ cho 4 năm phía trước.

Ba mẹ vui là đúng.

Con vui cũng đúng.

Nhưng có một câu mình nghĩ phụ huynh nên hỏi con ngay lúc này, trước cả chuyện mua laptop:

“4 năm nữa, con muốn trở thành người như thế nào khi bước ra khỏi trường đại học?”

Câu hỏi này nghe hơi xa.

Nhưng thật ra 4 năm đại học trôi nhanh lắm.

Năm nhất thường nghĩ:

“Còn lâu mà, từ từ tính.”

Năm hai:

“Để sang năm rồi tính.”

Năm ba:

“Chắc năm sau đi thực tập.”

Rồi tới năm tư…

Bắt đầu làm CV.

Bắt đầu tìm việc.

Bắt đầu hỏi bạn bè:

“Ê, giờ công ty tuyển vị trí này cần gì vậy?”

Lúc đó nhiều bạn mới phát hiện ra một chuyện hơi buồn:

4 năm đại học mình đã học rất nhiều, nhưng lại chưa biết mình làm được gì.

Có bằng.

Có điểm.

Có chứng chỉ.

Nhưng hỏi:

“Em đã từng làm dự án thực tế nào chưa?”

“Có sản phẩm gì cho anh xem không?”

“Đã từng đi làm chưa?”

“Em biết sử dụng những công cụ nào?”

Nhiều bạn lại không biết trả lời sao.

⸻

Mình từng gặp những bạn sinh viên như vậy.

Không phải các bạn lười.

Cũng không phải các bạn học kém.

Nhiều bạn học rất chăm.

Điểm cũng rất đẹp.

Nhưng các bạn nghĩ đơn giản rằng:

“Học xong rồi đi xin việc.”

Trong khi doanh nghiệp lại nghĩ khác.

Doanh nghiệp không chỉ cần một người đã học xong.

Doanh nghiệp cần một người có thể bắt tay vào làm việc.

Hai chuyện đó khác nhau rất nhiều.

Ví dụ cùng học Marketing.

Một bạn 4 năm chủ yếu học lý thuyết, làm bài tập và thi.

Một bạn khác cũng học những thứ đó, nhưng trong thời gian đại học đã thử làm fanpage, viết nội dung, chạy một chiến dịch nhỏ, đi làm part-time, tham gia một dự án, biết đọc số liệu, biết sử dụng AI và từng làm việc với khách hàng.

Đến ngày ra trường…

Hai bạn đều có bằng Marketing.

Nhưng doanh nghiệp nhìn hai bạn như nhau sao được?

⸻

Bởi vậy, nếu con anh chị vừa đậu đại học, mình nghĩ đừng chỉ lo:

“Trường có tốt không?”

“Phòng trọ ở đâu?”

“Mua laptop loại nào?”

Những chuyện đó đều cần.

Nhưng còn một chuyện quan trọng hơn:

4 năm tới con mình sẽ tích lũy được cái gì?

Năm nhất có thể chưa cần kiếm một công việc thật lớn.

Nhưng có thể bắt đầu làm quen với ngành.

Năm hai có thể thử một công việc part-time phù hợp.

Năm ba tìm cơ hội thực tập, tham gia dự án.

Năm tư thì không phải bắt đầu từ con số 0 nữa.

Không nhất thiết phải kiếm tiền thật nhiều khi còn đi học.

Nhưng nên kiếm kinh nghiệm.

Vì có những thứ tiền không mua được, mà phải tự mình va chạm mới có.

Một lần làm sai.

Một lần bị khách hàng phàn nàn.

Một lần làm việc nhóm không tốt.

Một lần thuyết trình run muốn xỉu.

Một lần gửi CV bị từ chối.

Những chuyện đó đôi khi lại là thứ giúp một người trưởng thành rất nhanh.

⸻

Và phụ huynh cũng đừng quá lo nếu năm nhất con mình chưa biết chính xác sau này sẽ làm gì.

18 tuổi mà biết chính xác mình sẽ làm công việc gì ở tuổi 25 mới là chuyện khá hiếm.

Điều mình cần ở con lúc này không phải là một kế hoạch hoàn hảo.

Mà là chịu tìm hiểu, chịu thử và chịu học từ thực tế.

Học ngành gì cũng được.

Nhưng trong 4 năm đó, hãy cố gắng để bản thân có thêm một thứ mà năm trước mình chưa có.

Thêm một kỹ năng.

Thêm một dự án.

Thêm một trải nghiệm.

Thêm một mối quan hệ tốt.

Thêm một lần va chạm.

Thêm một thứ có thể đưa vào CV.

Cứ như vậy, đến ngày nhận bằng, mình không chỉ có một tấm bằng đại học.

Mình có một con người đã trưởng thành hơn rất nhiều so với ngày bước vào trường.

⸻

Tôi luôn nghĩ:

🎓 Đại học không phải là nơi mình ngồi chờ 4 năm để nhận bằng.

Nó là khoảng thời gian rất quý để mình thử, mình sai, mình làm lại và xây năng lực cho chính mình.

Bởi cuối cùng, khi bước vào thị trường lao động, doanh nghiệp sẽ không hỏi:

“Em đã ngồi trong giảng đường bao nhiêu giờ?”

Họ sẽ hỏi:

“Em làm được gì?”

Và câu trả lời tốt nhất không phải là:

“Em học ngành này.”

Mà là:

“Đây là những thứ em đã làm.”

⸻

Nếu con anh chị vừa đậu đại học, đừng áp lực con phải thành công ngay từ năm nhất.

Nhưng hãy giúp con hiểu một điều:

4 năm đại học sẽ trôi qua rất nhanh.

Đừng để đến ngày nhận bằng rồi mới bắt đầu chuẩn bị cho thị trường lao động.

Còn các bạn sinh viên, nếu được quay lại ngày đầu tiên bước vào đại học, bạn sẽ khuyên một sinh viên năm nhất làm điều gì ngay từ năm đầu tiên?

Mình rất muốn nghe những chia sẻ thật từ những người đã đi làm và cả những bạn đang chuẩn bị bước vào đại học.

📌 Nếu thấy bài viết này hữu ích, anh chị có thể chia sẻ cho một người con, một đứa em hoặc một bạn trẻ vừa bước vào đại học.

Biết sớm 4 năm, đôi khi đã là một lợi thế rất lớn.

— Trung Nguyễn

30/08/2026

🧑‍🎓 Nếu nhà có con gái đang học THPT, nên đọc bài này trước KHI CHỌN NGÀNH.

Bài trước mình chia sẻ về những ngành học phù hợp cho con trai.

Không ngờ có rất nhiều phụ huynh nhắn mình một câu giống nhau:

“Vậy con gái thì nên học ngành gì?”

Thật ra, điều cha mẹ mong nhất không phải con kiếm thật nhiều tiền.

Mà là sau này con có một nghề ổn định, tự nuôi được bản thân, sống tử tế và không phải phụ thuộc vào ai.

Bài này mình chia sẻ 5 ngành mình đánh giá có nhiều cơ hội trong 5–10 năm tới, đặc biệt phù hợp với những bạn nữ có học lực khá, gia đình bình thường và mong muốn ra trường dễ tìm việc.

1. Công nghệ Nhãn khoa & Kỹ thuật Nha khoa

Nếu yêu thích khối sức khỏe nhưng không đủ điều kiện theo học bác sĩ thì đây là hai lựa chọn rất đáng cân nhắc.

Tỷ lệ cận thị ngày càng tăng, nhu cầu chăm sóc mắt rất lớn. Trong khi đó, nha khoa cũng phát triển mạnh nhờ chỉnh nha, răng thẩm mỹ và implant.

=> Ưu điểm là môi trường làm việc ổn định, ít trực đêm, ít áp lực cấp cứu. Sau vài năm tích lũy kinh nghiệm hoàn toàn có thể mở phòng khám hoặc trung tâm riêng.
⸻
2. Công nghệ Thẩm mỹ

Nhu cầu làm đẹp sẽ còn tăng trong nhiều năm tới.

Nếu học bài bản tại các trường y thay vì chỉ học nghề ngắn hạn thì cơ hội làm việc ở bệnh viện, phòng khám và các cơ sở thẩm mỹ uy tín sẽ cao hơn rất nhiều.

Đây là lĩnh vực có thu nhập khá nếu có tay nghề và đạo đức nghề nghiệp.
⸻
3. Thú y & Chăm sóc thú cưng

Người trẻ hiện nay xem thú cưng như thành viên trong gia đình.

Khám bệnh, spa, huấn luyện, chăm sóc… đều đang phát triển rất nhanh.

Nếu thật sự yêu động vật thì đây là một ngành vừa có ý nghĩa vừa có nhiều cơ hội việc làm.
⸻
4. Công nghệ Truyền thông số

Đây là nhóm ngành phát triển mạnh nhờ AI và kinh tế số.

Thiết kế, dựng video, quản trị nội dung, quảng cáo, sáng tạo nội dung… đều có nhu cầu rất lớn.

Nếu chịu học hỏi liên tục và thành thạo AI thì cơ hội thu nhập rất tốt.
⸻
5. Giáo dục đặc biệt

Một ngành rất nhân văn nhưng hiện nay còn thiếu nhân lực.

Nếu yêu trẻ, kiên nhẫn và muốn có công việc ổn định thì đây là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
⸻
Có người hỏi mình:

“Có nên học Kinh tế không?”

Theo mình là có, nhưng không dành cho tất cả.
Nhóm ngành Kinh tế như kế toán, logistics, marketing, thương mại điện tử… vẫn rất tốt.

Tuy nhiên đây là nhóm cạnh tranh cao. Nếu không có ngoại ngữ, kỹ năng và tinh thần tự học thì sẽ khá vất vả khi ra trường.
⸻
Cuối cùng, mình muốn nhắn các bạn học sinh vài điều.

Đừng quá lo nếu hôm nay mình chưa thật xuất sắc.

Sau đại học, thành công không còn phụ thuộc nhiều vào năng khiếu mà phụ thuộc rất lớn vào sự kiên trì học hỏi.

Điểm yếu có thể cải thiện.

Điểm mạnh hãy phát huy đến cùng.

Đừng học chỉ để lấy tấm bằng.

Hãy học để có năng lực thật.

Và hãy đọc sách. Lẫn làm thêm thực tế

🕹️ Những điều chúng ta gặp ngoài xã hội, rất nhiều người đi trước đã từng gặp và để lại bài học trong những cuốn sách chúng ta có thể tham khảo thêm
⸻
👀 Đây chỉ là góc nhìn cá nhân của mình dựa trên xu hướng tuyển dụng và quan sát thị trường lao động hiện nay. Không có ngành nào tốt cho tất cả mọi người. Chọn đúng năng lực, đúng sở thích và không ngừng học hỏi mới là điều quan trọng nhất. ❤️

Mình muốn hỏi thêm mọi người một câu:
👉 Nếu nhà bạn có con gái đang học THPT, bạn mong con theo ngành gì nhất? Và vì sao?
🥰

Mình sẽ đọc hết bình luận và nếu nhiều người quan tâm, mình sẽ viết tiếp:

* Top 10 ngành nên tránh nếu chỉ chọn vì “hot”.
* Những ngành AI khó thay thế trong 10 năm tới.
* Cách chọn ngành theo tính cách của từng bạn.🥰
——————

29/08/2026

🧗‍♀️CÓ MỘT CUỘC ĐUA MÀ 2K8, 2K9 ĐANG KHÔNG NHÌN THẤY…

Có một cuộc đua mà mình nghĩ rất nhiều bạn trẻ Việt Nam đang không nhìn thấy.

Không phải cuộc đua vào đại học.

Cũng không phải cuộc đua xem ai có tấm bằng đẹp hơn.

Mà là cuộc đua để trở thành một người doanh nghiệp muốn tuyển, muốn giữ lại và sẵn sàng trả lương cao hơn.

Mình quan sát thị trường lao động vài năm gần đây và thấy một thay đổi rất rõ:

Doanh nghiệp vẫn cần người. Nhưng họ ngày càng khó chấp nhận một người chỉ có bằng đại học mà chưa biết làm việc.

Ngày trước, một tấm bằng đại học có thể tạo ra lợi thế rất lớn.

Nhưng bây giờ, tấm bằng nhiều khi chỉ là điểm bắt đầu.

Doanh nghiệp còn nhìn vào rất nhiều thứ khác:

Bạn có giao tiếp được không?

Bạn có biết sử dụng công nghệ không?

Bạn có biết AI không?

Bạn có thể tự tìm hiểu và giải quyết một vấn đề không?

Bạn có từng đi làm, thực tập hoặc tham gia một dự án thực tế chưa?

Bạn có thể tạo ra kết quả gì cho doanh nghiệp?

Và quan trọng nhất:

Nếu giao việc cho bạn vào ngày mai, bạn có làm được không?

⸻

Mình lấy một ví dụ rất đơn giản.

Có hai bạn cùng học một ngành.

Cùng một trường.

Điểm số tương đương nhau.

Cùng nhận bằng đại học vào một thời điểm.

Nhưng trong 4 năm đại học:

Bạn A đi học, làm bài, thi hết môn rồi về nhà.

Bạn B ngoài việc học còn đi làm thêm, thực tập, tham gia dự án, làm cộng đồng, học thêm công cụ mới, tập giao tiếp, tập thuyết trình, sử dụng AI để hỗ trợ công việc và bắt đầu hiểu doanh nghiệp vận hành như thế nào.

Đến ngày cả hai cùng đi xin việc…

Họ có thật sự còn đứng ở cùng một vạch xuất phát không?

Mình nghĩ là không.

Và đây chính là cuộc đua mà nhiều bạn trẻ chỉ nhận ra sau khi đã tốt nghiệp.

⸻

Điều đáng tiếc là rất nhiều bạn vẫn nghĩ:

“Cứ đậu đại học trước đã.”

“Vào đại học rồi tính.”

“Ra trường rồi mới đi tìm việc.”

Nhưng thị trường lao động không chờ đến ngày bạn nhận bằng mới bắt đầu đánh giá bạn.

Bạn đã được thị trường đánh giá từ rất lâu trước ngày tốt nghiệp.

Những gì bạn làm trong 4 năm đại học sẽ tạo ra một khoảng cách rất lớn giữa những người cùng nhận một tấm bằng.

Có người tốt nghiệp với một tờ giấy.

Có người tốt nghiệp với một tờ giấy và 4 năm kinh nghiệm sống, làm việc, va chạm và tạo ra giá trị.

Hai người cùng có bằng đại học.

Nhưng giá trị trên thị trường lao động hoàn toàn có thể khác nhau.

⸻

Và bây giờ còn có một thứ khiến cuộc đua này thay đổi nhanh hơn nữa:

AI.

Một công việc trước đây cần một người làm trong vài giờ, hôm nay có thể được hỗ trợ bởi những công cụ AI trong thời gian ngắn hơn rất nhiều.

Điều đó không có nghĩa là AI sẽ lấy hết việc của con người.

Nhưng nó chắc chắn đang làm thay đổi câu hỏi:

“Bạn có bằng gì?”

thành:

“Bạn làm được gì?”

Và thậm chí:

“Bạn có biết sử dụng những công cụ mới để làm việc tốt hơn người khác không?”

⸻

Vì vậy, nếu bạn đang là học sinh lớp 11, 12 hoặc sinh viên những năm đầu, mình nghĩ đừng chỉ hỏi:

“Ngành này có hot không?”

Hãy hỏi thêm:

“Trong 4 năm tới, mình sẽ trở thành người như thế nào?”

Mình sẽ có kỹ năng gì?

Đã từng làm những công việc gì?

Đã tạo ra sản phẩm gì?

Đã giải quyết được vấn đề gì?

Đã tiếp xúc với doanh nghiệp chưa?

Đã hiểu ngành mình học thực sự làm công việc gì chưa?

Và nếu ngày mai có một nhà tuyển dụng ngồi trước mặt…

Ngoài tấm bằng đại học, mình có gì để họ phải chọn mình?

⸻

Mình không nghĩ đại học không quan trọng.

Đại học vẫn rất quan trọng.

Nhưng mình nghĩ chúng ta cần thay đổi cách nhìn về đại học.

Đừng xem 4 năm đại học là khoảng thời gian để chờ đến ngày nhận bằng.

Hãy xem đó là 4 năm để xây năng lực của chính mình.

Bởi vì sau cùng, doanh nghiệp không trả lương cho bạn chỉ vì bạn đã ngồi trên ghế giảng đường 4 năm.

Họ trả tiền cho giá trị mà bạn có thể tạo ra.

Và cuộc đua đó…

đã bắt đầu từ rất lâu trước ngày bạn bước lên sân khấu nhận bằng.

Nếu hôm nay bạn đang là sinh viên, hãy thử tự hỏi một câu:

Nếu ngày mai doanh nghiệp tuyển mình, ngoài tấm bằng đại học, mình còn có thứ gì để họ phải chọn mình?

Không cần trả lời cho mình.

Hãy trả lời thật với chính mình.

⸻

24/08/2026

Có một chuyện tui thấy tiếc ở nhiều đứa nhỏ: Ba mẹ lo cho con quá… thành ra con không biết tự quyết định. 😔
Bữa nọ có một phụ huynh hỏi tui:
— “Anh ơi, con em năm nay chọn ngành mà nó cứ phân vân hoài. Em thấy ngành này tốt nên muốn nó học, mà nó lại không chịu. Giờ tui phải làm sao?”
Tui mới hỏi:
— “Vậy con chị thích ngành nào?”
Chị nói:
— “Nó cũng không biết nữa. Nó nói ngành nào cũng được.”
Nghe tới đó tui mới hỏi tiếp:
— “Vậy từ trước tới giờ chuyện học hành của cháu, cháu tự quyết định nhiều không?”
Chị im một chút rồi nói:
— “Thì… ba mẹ lo cho nó hết mà anh.” 😶
Tui nghe vậy cũng không biết nói sao…
Tại ba mẹ thương con thì có gì sai đâu. Ai làm cha mẹ mà không muốn con mình học trường tốt, chọn ngành tốt, sau này có công việc ổn định. Ai cũng muốn con đỡ cực hơn mình. ❤️
Nhưng mà… có một cái tui thấy mình phải suy nghĩ lại.
Nhiều khi mình lo cho con quá, mình quyết định giùm con quá nhiều… Tới lúc nó lớn lên, nó lại không biết tự quyết định cho chính mình.
Hồi trước tui có gặp một bạn. Bạn học không tệ, thậm chí học khá.
Nhưng hỏi: “Sau này em muốn làm gì?” — Bạn không biết.
Tui hỏi: “Vậy em thích cái gì?” — Cũng không biết.
Tui mới hỏi: “Vậy sao em chọn ngành này?”
Bạn nói: “Ba mẹ em nói ngành này tốt nên em học.” 💬
Nghe câu đó tui thấy tiếc thiệt. Không phải tiếc vì ngành đó dở, mà tiếc vì bạn chưa từng có cơ hội tự chọn một lần trong đời.
Tui nghĩ làm cha mẹ khó lắm. 🤔
• Con chọn sai thì lo.
• Con chọn khác mình thì lo.
• Con không chịu học thì lo.
• Mà con học nhiều quá… cũng lo. 😄
Thành ra nhiều khi thương con quá, mình cứ muốn đứng phía trước dọn đường hết cho nó.
Nhưng mà đường đời này… mình dọn được tới đâu?
Mình đâu có đi giùm nó được. Sau này nó đi làm, người phỏng vấn nó là người khác. Nó gặp sếp khó tính, mình đâu có vô làm thay nó được. Nó chọn sai nghề, mình đâu có sống cuộc đời đó thay nó được.
Vậy nên tui nghĩ… Ba mẹ có thể chỉ đường cho con, nhưng đừng đi giùm con. 🧗‍♂️
Nhất là chuyện chọn ngành. Ba mẹ có thể nói:
👉 “Ngành này thị trường đang cần.”
👉 “Ngành kia công việc hơi cực.”
👉 “Học ngành này thì phải chuẩn bị thêm tiếng Anh.”
👉 “Ngành này muốn có thu nhập tốt thì phải học sâu hơn.”
Những cái đó rất cần. Nhưng cuối cùng, cũng nên hỏi con một câu:
“Nếu là cuộc đời của con, con muốn chọn đường nào?” 👂
Rồi ngồi xuống nghe nó nói. Có thể nó nói chưa đúng, có thể nó còn suy nghĩ trẻ con. Không sao cả!
Mình sửa cho nó, mình phân tích cho nó, mình cho nó thấy cái giá phải trả nếu chọn con đường đó… Nhưng hãy để nó được tham gia vào quyết định của chính cuộc đời mình. 💡
Tui không nghĩ Gen Z bây giờ lúc nào cũng đúng. Mà tui cũng không nghĩ thế hệ cha mẹ lúc nào cũng đúng. Mỗi thế hệ lớn lên trong một hoàn cảnh khác nhau. 🌾
Ngày xưa ba mẹ chọn một nghề rồi làm 20–30 năm. Bây giờ một đứa nhỏ có thể đổi nghề vài lần. Ngày xưa học xong một ngành rồi làm đúng ngành đó. Bây giờ có khi học một ngành, ra trường làm một nghề khác hoàn toàn. Rồi AI cũng đang làm rất nhiều công việc thay đổi từng ngày. 🤖
Cho nên đôi khi… cái mình cần dạy con không phải là chọn đúng một nghề cho cả đời.
Mà là:
✅ Biết cách tự học.
✅ Biết cách tự quyết định.
✅ Và nếu có chọn sai, thì biết cách đứng dậy chọn lại.
Tui luôn nghĩ vầy: Ba mẹ giỏi không phải là người chọn cho con một cuộc đời thật tốt. Mà là người giúp con đủ khả능 tự chọn một cuộc đời mà nó có thể tự chịu trách nhiệm. 💯
Vậy thôi. Tui nói vậy không biết có đúng không.
Nhưng nếu anh chị đang có con chuẩn bị chọn ngành, tui nghĩ thử hỏi con một câu này xem sao:
“Nếu không có ba mẹ quyết giùm, con thật sự muốn chọn gì?” 🤔
Rồi nghe nó nói. Đừng vội la. Biết đâu trong câu trả lời đó, mình lại hiểu con mình hơn một chút.
Còn các bạn Gen Z, tui hỏi thiệt:
Ba mẹ đang góp ý cho cuộc đời bạn… hay đang sống giùm cuộc đời bạn? 👇

Trung Nguyễn

14/09/2026

04/09/2026

02/09/2026

30/08/2026

29/08/2026

24/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Listing takedown request