05/06/2026
YEAR 6 - WEEK 23 (June 5, 2026)
จิมมี ฮีธ
ฉายา “Little Bird”
นักแซ็กโซโฟนแจ๊สจำนวนมากได้รับอิทธิพลทางดนตรีจาก ชาร์ลี พาร์กเกอร์ ต้นแบบแซ็กโซโฟนแนว “บีบ็อพ” ซันนี รอลลินส์ นักแซ็กโซโฟนยิ่งใหญ่ในตำนานก็เจริญรอยตาม ชาร์ลี พาร์กเกอร์ ซึ่งรวมถึง จิมมี ฮีธ ด้วย
ชาร์ลี พาร์กเกอร์ มีชื่อเล่นว่า “เบิร์ด” เป่าอัลโตแซ็กโซโฟนเป็นเครื่องดนตรีหลัก จิมมี ฮีธ เดิมเป่าอัลโตแซ็กโซโฟนเช่นกัน เริ่มมีชื่อเสียงในยุค “บีบ็อพ” จนได้ฉายาว่า “เบิร์ดน้อย” (Little Bird) ที่มาของฉายา น่าจะมาจาก จิมมี ฮีธ เล่นอัลโตแซ็กโซโฟนเช่นเดียวกับ ชาร์ลี พาร์กเกอร์ และช่วงปลายทศวรรษ 1940 จิมมี ฮีธ เล่นกับ เฮาเวิร์ด แม็กกี และ ดิซซี กิลเลสปี นักทรัมเป็ตดังในยุค “บีบ็อพ” และเล่นกับ ชาร์ลี พาร์กเกอร์
จิมมี ฮีธ มีผลงานของวงตนเองและร่วมงานกับนักดนตรีแจ๊สคนอื่น ๆ อาทิ เคนนี ดอร์แฮม, อาร์ต ฟาร์มเมอร์, มิลต์ แจ็คสัน, เฮอร์บี แมนน์, เคอร์ทิส ฟุลเลอร์, บลู มิตเชลล์, ไมล์ส เดวิส รวมกว่าร้อยอัลบั้ม
เริ่มอัดอัลบั้มแรกในนามตนเอง “The Thumper” ปี 1959 จนถึงปี 2011 อัลบั้มหลังสุด Togetherness ที่อัดกับแผ่นเสียง “บลูโน้ต” จิมมีในวัย 85 ก็ยังสามารถพิสูจน์ความสามารถและประสบการณ์ที่คร่ำหวอดอยู่ในแวดวงแจ๊ส
อัลบั้มนี้เป็นการบรรเลงในรูปแบบ “บิ๊กแบนด์” ที่พิเศษคือบันทึกจากการแสดงสด
“บิ๊กแบนด์” (Big Band) คือ วงดนตรีแจ๊สที่นิยมกันในยุค “สวิง” ช่วงทศวรรษ 1930-1940 “บิ๊กแบนด์” ยุคแรกเพื่อใช้บรรเลงประกอบการเต้นรำ ต่อมาบรรเลงเพื่อสำหรับการฟัง เป็นการแสดงความสามารถของนักเดี่ยวในวง ความเด่นของการประพันธ์เพลงและการเรียบเรียงดนตรี จึงเป็นศิลปะการรวมวงที่สำคัญของดนตรีแจ๊ส
“บิ๊กแบนด์” ประกอบด้วยนักดนตรีมากกว่า 10 คน โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม (section) กลุ่มแซ็กโซโฟนเดิมเน้นอัลโตและเนเนอร์แซ็กโซโฟน ต่อมาเพิ่มบาริโทนและโซปราโนแซ็กโซโฟน ในกรณีต้องการเสียงต่ำมากมีการใช้เบสแซ็กซ์ “กลุ่มบราสส์” หรือ เครื่องลมทองเหลือง มีทรัมเป็ตและทรอมโบน “กลุ่มริธึ่ม” หรือ เครื่องให้จังหวะ มักประกอบด้วยเปียโน, กีตาร์, เบส และกลอง
“บิ๊กแบนด์” ยังเป็นที่นิยมเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน บ่อยครั้งวงประเภทนี้ใช้เครื่องดนตรีในวงดุริยางค์ หรือ ออร์เคสตราเข้ามาผสม อาจจะเรียกว่า “แจ๊สออร์เคสตรา”
ในอัลบั้ม Togetherness ของ จิมมี ฮีธ เป็นบิ๊กแบนด์ที่จัดวงเป็นรูปแบบดั้งเดิมที่นิยมกันในยุค “สวิง” ที่สมบูรณ์แบบ แอนโทนิโอ ฮาร์ต, มาร์ค กรอสส์ (อัลโตแซ็กโซโฟน), จิมมี ฮีธ, ชาร์ลส์ เดวิส, บ็อบบี ลาเวลล์ (เทเนอร์แซ็กโซโฟน), แฟรงค์ เบซีล (บาริโทนแซ็กโซโฟน) นักแซ็กโซโฟนสลับเป่าฟลูตด้วย รอย ฮาร์โกรฟ, แฟรงค์ กรีน, เกรก กิลเบิร์ก, ดีโก ยูร์โคลา, ไมเคิล มอสส์แมน (ทรัมเป็ต), สตีฟ เดวิส, เจสัน แจ็คสัน, จอห์น มอลกา (ทรอมโบน), เจฟฟ์ เนลสัน (เบสทรอมโบน), เจบ แพตตัน (เปียโน), ปีเตอร์ วอชิงตัน (เบส), ลุยส์ แนช (กลอง)
ดูจากรายชื่อนักดนตรี ส่วนหนึ่งไม่คุ้น เป็นนักดนตรีรุ่นใหม่มีฝีมือ บางคนเป็นลูกศิษย์ของ จิมมี ฮีธ
เท่าที่สังเกต จิมมี ฮีธ เปิดโอกาสให้นักดนตรีรุ่นใหม่ได้แสดงความสามารถ ขณะเดียวกันใช้ประสบการณ์ที่อยู่ในวงการดนตรีมายาวนาน เอาคนที่ชั่วโมงบินสูงนำทีมขับเคลื่อนไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
แอนโทนิโอ ฮาร์ต นำกลุ่มอัลโตแซ็กโซโฟน เท่าที่เคยเห็นเขาเมื่อคราวมาแสดงกับวงดิซซี กิลเลสปี ที่สนาม เสือป่า กรุงเทพฯ จัดเป็นนักดนตรีฝีมือดี ชาร์ลส์ เดวิส หัวหน้าทีมเทเนอร์แซ็กซ์ เป็นนักดนตรีหลักในวง “ซันรา”
สำหรับ รอย ฮาร์โกรฟ ศิษย์เก่า “เบิร์กลีคอลเลจออฟมิวสิค” รุ่นพี่ แอนโทนิโอ ฮาร์ต เป็นผู้นำทีมทรัมเป็ต เท่าที่เคยชมการแสดงของ รอย ฮาร์โกรฟ ใน “North Sea Jazz Fest” ในเนเธอร์แลนด์หลายครั้ง คล่องหลายสไตล์ ไม่ว่าจะเป็นแจ๊ส, ฟังก์, ฮิพฮอพ, โซล, ละติน เป็นนักดนตรีใจกว้างเล่นกับใครก็ได้ ทุกประเภทไม่เกี่ยง นักวิจารณ์บางคนบอกเสียงทรัมเป็ตของ รอย ฮาร์โกรฟ เป็น “Golden Sound”
อัลบั้ม Togetherness บันทึกจากการแสดงสดที่ “บลูโน้ต” แจ๊สคลับลือชื่อในนครนิวยอร์ก บรรจุไว้ 8 เพลง ได้แก่ A Sound For Sore Ears; Togetherness; A Time And Place; Lover Man; A Sassy Samba; A Flower’s Is A Lovesome Thing; Fiesta A Mojo; Yardbird Suite ส่วนใหญ่จิมมีแต่งและเรียบเรียงเอง
จิมมี ฮีธ เกิดในเมืองฟิลาเดลเฟีย วันที่ 25 ตุลาคม 1926 ในครอบครัวนักดนตรี พี่ชาย เพอร์ซี ฮีธ นักเบสและเชลโล อัลเบิร์ต ฮีธ น้องชาย ตีกลอง มีชื่อเสียงทั้งสามคน
จิมมีเข้าสู่วงการดนตรีตอนอายุ 16 โดยเล่นกับวงแน็ต โทว์เลส ในฟิลาเดลเฟีย จากนั้นไปเล่นในวงเฮาเวิร์ด แม็กกี ช่วงปี 1947-48 ปีถัดมา จิมมีเข้าไปเล่นในวงดิซซี กิลเลสปี
จิมมี ฮีธ ตั้งวงเอง นักดนตรีหลายคนในวงกลายเป็นนักดนตรีแจ๊สชั้นนำในเวลาต่อมา อาทิ จอห์น โคลเทรน, เบนนี โกลสัน, เรย์ ไบรอันต์, แคล แมสซี
จิมมี ฮีธ นักแซ็กโซโฟน นักแต่งเพลง นักเรียบเรียงดนตรี และนักการศึกษาแจ๊ส เสียชีวิตในเมืองโลแกนวิลล์ รัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา วันที่ 19 มกราคม 2020