Ormiańskie Fakty i Aktualności z Armenii

19/10/2025

🇦🇲✝️ Gorzka ironia historii w Watykanie

Premier Armenii, Nikol Paszynian, który kilka miesięcy temu aresztował dziesiątki arcybiskupów w Armenii za „prowadzenie organizacji terrorystycznej” i „próbę zamachu stanu”, uczestniczył w kanonizacji sw. Ignacego Maloyana (1869–1915).

Sw. Maloyan został fałszywie oskarżony o kierowanie „terrorystyczną organizacją” – czyli Kościołem – i brutalnie zamordowany przez władze osmańskie.

Tymczasem dziś Pashinyan stosuje te same oskarżenia – terroryzm, zamach stanu – wobec duchownych, którzy odważą się krytykować rząd.

Stanie w Watykanie obok świętego, który zginął z powodu takich samych zarzutów, jakie teraz stawia się jego własnym duchownym, jest ostrzeżeniem: historia potrafi się powtarzać w najbardziej niekomfortowy sposób.

31/05/2025

Our message to PM Nikol Pashinyan / Նիկոլ Փաշինյան

31/05/2025

31/05/2025

Wielu myśli, że to Rzym jako pierwszy przyjął chrześcijaństwo… ale prawda jest inna. W 301 roku to Armenia jako pierwsze państwo na świecie ogłosiła chrześcijaństwo religią państwową. To tutaj powstały jedne z najstarszych kościołów na Ziemi, a duchowa tradycja przetrwała tysiąclecia. Historia wiary, która zaczęła się w cieniu Araratu. ⛪🌄

31/05/2025

Zapomnij o Francji i Włoszech – najstarsze dowody produkcji wina znaleziono w Armenii, w jaskini Areni-1, u stóp majestatycznego Araratu. To właśnie tutaj ponad 6 tysięcy lat temu ludzie tłoczyli winogrona i tworzyli historię w kieliszku. Krótka podróż do miejsca, gdzie wszystko się zaczęło. 🌄🍇

17/05/2025

🔷 Erich Vontobel, poseł Rady Narodowej Szwajcarii, spotkał się z prezydentem Arcachu, Samwelem Szahramanjanem.

📌 Przypomnijmy, że wyższa izba Zgromadzenia Federalnego Szwajcarii przyjęła projekt rezolucji dotyczący Ormian z Górskiego Karabachu. Dokument wzywa władze Szwajcarii do stworzenia platformy dialogu pomiędzy przedstawicielami Górskiego Karabachu a Azerbejdżanu. Celem inicjatywy jest zapewnienie bezpiecznego, zbiorowego i godnego powrotu przymusowo przesiedlonej ludności ormiańskiej do ich historycznej ojczyzny.

15/05/2025

Ormiański patriarcha Rafael Petros XXI spotkał się w Rzymie z nowo wybranym Papieżem Leonem XIV podczas jubileuszu wschodnich Kościołów katolickich. Podczas spotkania Patriarcha podarował Papieżowi mozaikę przedstawiającą Najświętszą Maryję Pannę, Matkę Bożą z Zmmar. Odbyła się także Boska Liturgia w obrządku ormiańskim w Bazylice Santa Maria Maggiore, w której uczestniczyli duchowni i dyplomaci.

05/05/2025

Ormiańsko-Azerbejdżańsko-Turecka „bitwa” o Tolmę

Azerbejdżanie i Turcy nazywają to danie "dolma" i uważają je za swoją narodową potrawę. Jednak w języku azerbejdżańskim słowo "dolma" budzi wątpliwości: końcówka "-ma" w językach tureckich oznacza przeczenie, a czasownik "doldurmaq" znaczy "napełniać". "Dolma" można więc rozumieć jako "nie napełniaj" — co przeczy idei nadziewanej potrawy.

Drugim argumentem przemawiającym za nieazerbejdżańskim pochodzeniem tolmy jest fakt, że Turcy byli ludami koczowniczymi, a kuchnia koczowników nie opierała się na warzywach czy ziołach. Tradycyjna kuchnia ludów tureckich (Kazachowie, Kirgizi, Czuwasze itd.) bazuje niemal wyłącznie na mięsie i nabiale — nie znają oni nadziewanych warzyw.

W języku ormiańskim kuchnia to "khohanots" — miejsce tworzenia mądrości i idei — natomiast w języku azerbejdżańskim kuchnia to zapożyczone z perskiego "mətbəx". To pokazuje różnicę w kulturze kulinarnej.

Sama nazwa "tolma" pochodzi od słowa "toli" (liść winorośli) znanego już w czasach królestwa Urartu. Pierwotnie danie nazywano "tolimis" — "mięso w liściu winorośli" — a z biegiem czasu wykształciło się krótsze "tolma".

Znany badacz kuchni, W.W. Pokhlebkin, pisał w 1978 r.:
„Kuchnia ormiańska jest jedną z najstarszych kuchni Azji i najstarszą na Kaukazie. Wiele dań, w tym tolma, przez wpływ Turków zostało błędnie przypisane ich kuchni.”

Pytanie dla Azerbejdżan: czy wiecie, że "shyakyar byura", wasze tradycyjne świąteczne danie, pochodzi od perskich słów na "cukier"?

Tolma to więcej niż jedzenie — to historia kultury, którą warto znać!

05/05/2025

Burmistrz Marsylii odwiedził Miejsce Pamięci Ludobójstwa Ormian

Delegacja z Marsylii, na czele z burmistrzem Benoît Payanem, przebywająca z oficjalną wizytą w Armenii, odwiedziła Miejsce Pamięci Ludobójstwa Ormian. Towarzyszyli mu członkowie Rady Miasta Erywania oraz ambasador Francji w Armenii, Olivier Decottignies.

Burmistrz złożył wieniec przy pomniku upamiętniającym ofiary ludobójstwa, a następnie delegacja złożyła kwiaty przy wiecznym ogniu i uczciła pamięć niewinnych ofiar minutą ciszy.

02/05/2025

W 2007 roku archeolodzy odkryli najstarszą na świecie dużą winiarnię w głębi ormiańskiej jaskini. Datowana na 6100 lat wstecz, winiarnia Areni-1 zawierała gliniane kadzie do fermentacji, prasę do wina oraz starożytne pestki winogron – dowody na zaawansowaną produkcję wina w czasach, gdy większość ludzi dopiero uczyła się rolnictwa.
Kompleks jaskiń ujawnił nie tylko sprzęt do produkcji wina, ale także ceremonialne naczynia umieszczone starannie w pobliżu miejsc pochówku, co sugeruje, że wino odgrywało kluczową rolę w starożytnych rytuałach. Gliniane kadzie mogły pomieścić 50–60 litrów wina, co pokazuje, że przodkowie Ormian nie produkowali tylko małych partii.
Ta sama odmiana winogron znaleziona w jaskiniach, znana jako Areni Black, nadal rośnie w ormiańskich winnicach. Współczesny winiarze wytwarzają wino, stosując techniki zadziwiająco podobne do tych używanych tysiące lat temu w tej samej jaskini.
To odkrycie zmieniło historię, dowodząc, że zorganizowana produkcja wina rozpoczęła się znacznie wcześniej, niż sądzono. Dziś jaskinia Areni-1 jest najstarszą znaną winiarnią na świecie, świadectwem trwałego związku ludzkości z owocem winorośli.
Śledź naszą stronę, aby dowiedzieć się więcej o historii!