Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki

22/08/2026

Zostały już ostatnie dni na zgłoszenie swojej pracy magisterskiej do konkursu 𝗡𝗮𝗴𝗿𝗼𝗱𝗮 𝗡𝗜𝗔𝗶𝗨 𝟮𝟬𝟮𝟲 „Przestrzeń wspólna jest wartością”.

Dlaczego nie warto chować swojego dyplomu do szuflady? Odpowiadają Bolesław Stelmach (p.o. dyrektora NIAiU, jeden z jurorów w konkursie) i Kacper Kępiński (zastępca dyrektora NIAiU).

➤ Obroniłaś/eś pracę magisterską z zakresu architektury, urbanistyki lub przestrzeni publicznej? Pokaż, jak Twoje pomysły mogą wpływać na jakość wspólnej przestrzeni. Możesz zaprezentować swoją pracę szerszemu gronu, zdobyć uznanie ekspertów i znaleźć się wśród najlepszych młodych projektantów i badaczy.

Na zwycięzcę czeka nagroda w wysokości 10 000 zł.

➤ Zgłoszenia przyjmujemy do 4 września 2026 r.
➤ Szczegóły i regulamin znajdziesz na stronie niaiu.pl

17/08/2026

Jak zmieniało się spojrzenie na „hotele z importu” – symbole nowoczesności, luksusu i zachodniego stylu życia w PRL-u?

W latach 70. i 80. ich fotografie trafiały na pocztówki, do prasy i albumów. Nowoczesne bryły hoteli, samochody na parkingach i eleganckie wnętrza tworzyły obraz wielkomiejskiego, kosmopolitycznego życia – często bardziej wyobrażonego niż dostępnego na co dzień. Fotografia nie tylko dokumentowała te miejsca, ale też budowała ich aurę i oswajała architekturę, która na tle polskich miast wydawała się niemal egzotyczna.

Od dokumentacji Jana Siudeckiego, przez geometryczne poszukiwania Edwarda Hartwiga i pocztówkowy blask zdjęć Janusza Uklejewskiego, po współczesną archeologię Wojciecha Wilczyka – Łukasz Gorczyca pokazuje, jak na przestrzeni dekad zmieniało się fotograficzne spojrzenie na hotele.

Po ten, i wiele innych tekstów, zajrzyjcie do książki 𝗛𝗼𝘁𝗲𝗹 𝗧𝘄𝗼𝗶𝗰𝗵 𝗦𝗻ó𝘄. 𝗔𝗿𝗰𝗵𝗶𝘁𝗲𝗸𝘁𝘂𝗿𝗮 𝗵𝗼𝘁𝗲𝗹𝗼𝘄𝗮 𝘄𝗶𝗲𝗹𝗸𝗼𝗺𝗶𝗲𝗷𝘀𝗸𝗶𝗲𝗷 𝗣𝗼𝗹𝘀𝗸𝗶 𝗱𝗼𝗯𝘆 𝗘𝗱𝘄𝗮𝗿𝗱𝗮 𝗚𝗶𝗲𝗿𝗸𝗮 pod redakcją Artura Tanikowskiego, i spójrzcie na hotele inaczej niż zwykle.

12/08/2026

Wraca Weekend Architektury! 16. edycja festiwalu odbędzie się w Gdyni od 27 do 30 sierpnia. Czekają nas cztery dni pełne rozmów, spacerów, warsztatów, filmów, wystaw i spotkań wokół architektury.

Tegoroczna edycja festiwalu odbywa się pod hasłem „IMAGINE” i zachęca do zastanowienia się, jak chcemy, żeby wyglądały nasze miasta – zarówno za kilkadziesiąt lat, jak i na co dzień. W programie znajdziecie m.in. rozmowy o miejskich marzeniach, przyszłości modernistycznej Gdyni, architekturze dostępnej i inkluzywnej oraz o tym, jak przestrzeń wpływa na nasze codzienne życie.

A że niedawno modernistyczne centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, powodów, by spojrzeć na miasto z nowej perspektywy, jest jeszcze więcej!

Sprawdźcie program festiwalu na weekendarchitektury.pl.

NIAiU jest głównym partnerem strategicznym wydarzenia.

05/08/2026

Jak projektowano oddziały terenowe Banku Gospodarstwa Krajowego?

Formy architektoniczne oddziałów BGK były zgodne z zasadami kształtowania reprezentacyjnych gmachów publicznych z całą ich surowością i majestatem. Architektura oparta na klasycznych schematach sprawiała wrażenie solidności i pewności, zatem zawsze była adekwatna do funkcji bankowej, a przy tym stanowiła reklamę banku i zachętę do lokowania w nim oszczędności.

Pod względem formy architektonicznej gmachy są zróżnicowane; reprezentują niemal wszystkie postawy estetyczne architektury międzywojennej – od neoklasycyzmu wczesnych lat 20., przez typowy dla drugiej połowy tej dekady narodowy ekspresjonizm, do mniej czy bardziej zmodernizowanych form monumentalnych charakterystycznych dla drugiej dekady okresu. W ten sposób architektura oddziałów BGK jest swego rodzaju soczewką, w której skupiają się główne trendy projektowe lat międzywojennych.

Szczególnie ważnym postulatem była monumentalność, ponieważ Bank Gospodarstwa Krajowego, jako jedna z trzech najważniejszych instytucji sektora bankowości państwowej, reprezentował prestiż nie tylko przedsiębiorstwa, lecz także państwa polskiego. Awangardowy funkcjonalizm zupełnie nie znalazł tu zatem zastosowania, niemniej element nowoczesności z czasem ujawniał się w coraz większym zakresie.

O tym, jak projektowano oddziały terenowe BGK przeczytacie w książce 𝘉𝘢𝘯𝘬 𝘎𝘰𝘴𝘱𝘰𝘥𝘢𝘳𝘴𝘵𝘸𝘢 𝘒𝘳𝘢𝘫𝘰𝘸𝘦𝘨𝘰. 𝘈𝘳𝘤𝘩𝘪𝘵𝘦𝘬𝘵𝘶𝘳𝘢 𝘳𝘰𝘻𝘸𝘰𝘫𝘶 pod redakcją Radosława Milczarskiego.

30/07/2026

Wakacje sprzyjają odkrywaniu bliższych i dalszych zakątków kraju. Częściej jesteśmy offline, częściej w naturze. Ale nawet wtedy nie przestajemy patrzeć. Tylko na czym zatrzymujemy wzrok?

W najnowszym odcinku podcastu gościmy Jana Mencwela, współzałożyciela Towarzystwa Krajoznawczego Krajobraz Towarzystwo Krajoznawcze Krajobraz. Rozmawiamy o polskich krajobrazach, małej architekturze i relacjach, jakie tworzą ze sobą te dwa elementy. O tym, jak uważniej przyglądać się otoczeniu i dostrzegać to, co na co dzień łatwo przeoczyć.

Punktem wyjścia do rozmowy jest wydany przez nas zeszyt do podróży „Zachwyt”, w którym zachęcamy do odkrywania Polski szlakiem małej architektury wpisanej w krajobraz. Inspirujemy do podążania własnymi ścieżkami i odnajdywania osobistych zachwytów.

Zapraszamy do słuchania na Spotify, Apple Podcasts i kanale YouTube NIAiU (linki w komentarzu).

Rozmowę poprowadziła Marta Baranowska.
Realizacja i produkcja podcastu: Zespół Działu Komunikacji i Promocji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki

27/07/2026

Modernistyczne Centrum Gdyni wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO!

To wspaniała wiadomość i ogromne wyróżnienie dla Gdyni oraz jej wyjątkowego dziedzictwa architektonicznego. Cieszymy się tym bardziej, że już wkrótce ponownie spotkamy się właśnie tutaj – podczas Weekend Architektury. Do zobaczenia w Gdyni!

23/07/2026

Do końca lipca trwa rekrutacja na stanowisko Specjalisty/tki ds. finansowo-księgowych.

🔴 Szczegóły w ogłoszeniu: https://bit.ly/4bHnJ2B

21/07/2026

Ile razy mijacie je podczas wakacyjnych podróży, zupełnie się nad tym nie zastanawiając?

To właśnie 𝘎𝘰ś𝘤𝘪ń𝘤𝘦 𝘸𝘪𝘦𝘭𝘬𝘰𝘱𝘰𝘭𝘴𝘬𝘪𝘦 stały się w 2019 roku tematem cyklu piętnastu fotografii Wojciecha Wilczyka, przygotowanego na wystawę 𝘛𝘰ż𝘴𝘢𝘮𝘰ść. 100 𝘭𝘢𝘵 𝘱𝘰𝘭𝘴𝘬𝘪𝘦𝘫 𝘢𝘳𝘤𝘩𝘪𝘵𝘦𝘬𝘵𝘶𝘳𝘺.

Wilczyk, w charakterystyczny dla siebie sposób, uwiecznił kilkanaście przydrożnych gościńców – całorocznych obiektów hotelowo-restauracyjnych, wzniesionych w drugiej połowie lat 70. XX wieku. Ich łatwo rozpoznawalna, dwubryłowa forma nawiązuje do tradycyjnej architektury regionalnej, tworząc charakterystyczny element krajobrazu wielkopolskich dróg.

📷 Wojciech Wilczyk (ur. 1961) – fotograf, poeta, eseista i kurator. Absolwent polonistyki UJ, członek Związku Polskich Artystów Fotografików od 1997 roku, wielokrotny stypendysta MKiDN. Autor licznych tekstów o sztuce, publikowanych m.in. w Tygodniku Powszechnym i Gazecie Wyborczej. Znany z dokumentalnych projektów fotograficznych, takich jak Czarno-biały Śląsk, Kalwaria, Postindustrial, Niewinne oko nie istnieje, Święta Wojna czy Słownik polsko-polski. Dwukrotnie nominowany do Deutsche Börse Photography Foundation Prize. Wykłada w Akademii Fotografii w Krakowie.

Zobacz całą kolekcję fotografii architektury na 𝗻𝗶𝗮𝗶𝘂.𝗽𝗹

15/07/2026

Gmach Banku Gospodarstwa Krajowego, zaprojektowany przez Rudolfa Świerczyńskiego i oddany do użytku w 1931 roku, jest jednym z najwybitniejszych przykładów architektury międzywojennej w Warszawie. Na przestrzeni lat jego wnętrza ulegały licznym przekształceniom – oryginalne kolory, detale i wyposażenie stopniowo znikały pod kolejnymi warstwami przebudów.

Jak wygląda proces przywracania historycznego charakteru tak wyjątkowego obiektu? Marek Moskal z pracowni JEMS Architekci opowiada o kulisach renowacji gmachu BGK. Poszukiwania archiwalnych rysunków i fotografii, odkrywanie oryginalnych stiuków, mozaik oraz detali, takich jak klamki, okucia czy elementy dawnego systemu alarmowego, pozwoliły odtworzyć wystrój wnętrz i lepiej zrozumieć pierwotną koncepcję architektoniczną budynku. Zachęcamy do obejrzenia materiału i poznania historii odkryć, które towarzyszyły renowacji jednego z najważniejszych gmachów II Rzeczypospolitej.

📹 Piotr Maślanka

____

Więcej dowiecie się w książce: https://niaiu.pl/dzialalnosc/nowosc-bank-gospodarstwa-krajowego-architektura-rozwoju/

15/07/2026

Trwa nabór na interdyscyplinarne studia podyplomowe Humanistyka Architektoniczna (2026/2027), realizowane przez Instytut Badań Literackich PAN we współpracy z Narodowym Instytutem Architektury i Urbanistyki.

Nie stawiamy kropek, dajemy znaki zapytania. Nie tworzymy gotowych algorytmów, pokazujemy ścieżki i modele myślenia. Pokazujemy, dlaczego badania humanistyczne są ważne w procesie analizy i zagospodarowania przestrzeni miejskiej.

Rekrutacja trwa do końca września 2026.

Formularz zgłoszeniowy oraz szczegóły dostępne tutaj: https://ibl.waw.pl/pl/studia-podyplomowe/humanistyka-architektoniczna

14 lipca 2026 Rekrutacja na studia podyplomowe IBL PAN & NIAiU Humanistyka Architektoniczna w ramach edycji 2026/2027 Udostępnij Copied Trwa nabór na interdyscyplinarne studia podyplomowe Humanistyka Architektoniczna (2026/2027), realizowane przez Instytut Badań Literackich PAN we współpra...