Przyjaciel Ludu

09/08/2026

📢‼️Szukajcie i pytajcie o najnowszy zeszyt „Przyjaciela Ludu”‼️ Przygotowaliśmy dla Was różnorodny zestaw tekstów poświęconych historii i kulturze naszego regionu. Są wśród nich zarówno zarysy biograficzne, wspomnienia, jak i historie mniej znane, ale warte przypomnienia. Oto pięć przykładów wraz z nazwiskami autorów:
📄 „Miał naturę prymusa. O biografii Stanisława Grochowiaka” – rozmowa Ryszarda Biberstajna z Lidią Sadkowską-Mokkas
📄 „Kartka z mojego nie-pamiętnika. Zdzisław. Pozytywnie inny” – Janina Małgorzata Halec
📄 „Benjamin Gottlieb Kohlmeister. Misjonarz z Rydzyny wśród Inuitów” – Hubert A. Nowak
📄 „Pułkownik Ignacy Kowalczewski – legionista. Dowódca pułków kawalerii okresu międzywojennego i kampanii polskiej 1939 roku” – Krzysztof Handke
📄 „Leszczyńskie pustelnie” – Piotr Jóźwiak
📌Jest to już 165 zeszyt, kolejny pojawi się pod koniec tego roku 🙂

30/07/2026

Czy w pięciu numerach „Przyjaciela Ludu”, wydanych w 1946 r., można znaleźć informacje o Lesznie? Odpowiedź jest jednoznaczna – oczywiście, że tak!
Oto trzy przykłady:
📄„Pompeo Ferrari architekt leszczyński” – tekst Przemysława Michałowskiego z Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu,
📄 „Inwentaryzacja zabytków miasta Leszna” – apel o pomoc w dokumentowaniu zabytków i innych materialnych śladów przeszłości,
🖼️ Ilustracja zamieszczona w numerze 2, przedstawiająca kościół św. Mikołaja (drzeworyt Józefa Skorackiego).
📌Więcej o powojennym „Przyjacielu Ludu” przeczytacie w nr 2 z 1986 r.
(10/40)

19/07/2026

„Przyjaciel Ludu” to tytuł, który nosiło wiele czasopism wydawanych na ziemiach polskich.

☑️ Powszechnie wiadomo, że w latach 1834–1849 w Lesznie ukazywał się tygodnik pod tą nazwą.
☑️ Znacznie mniej osób wie, że w 1946 r. mieszkańcy regionu leszczyńskiego mogli czytać również nowe wydanie „Przyjaciela Ludu”. Ukazywało się ono jako dodatek do „Biuletynu Powiatowego”, wydawanego w Kościanie. Pismo miało charakter kulturalny, jednak jego historia okazała się krótka – ukazało się zaledwie pięć numerów.

📄O periodyku przychylnie wypowiadał się Zdzisław Grot – historyk i znawca dziejów Wielkopolski. W maju 1946 r. pisał:

„Pierwsze cztery numery tego sympatycznego pisma świadczą nader pochlebnie o jego poziomie i wysiłkach redakcji. Przynoszą artykuły, które rozszerzają znajomość regionu i zdolne są rozbudzić zainteresowanie szerszych kół”.

📌Więcej o tym epizodzie przeczytacie w „Przyjacielu Ludu” nr 2 z 1986 r.; cytat pochodzi z „Przeglądu Wielkopolskiego” nr 5 z 1946 r.
(9/40)

05/07/2026

W grudniu 1978 r. Prezydium Zarządu Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego podjęło decyzję o ustanowieniu Medalu „Za Serce dla Kultury”.
☑️Jego projekt opracował Zbigniew Łukowiak – artysta plastyk z Rawicza, który wykonał również blisko 50 odlewów medalu.
☑️Po latach, w 2019 r., powrócono do tego wyróżnienia.
☑️W gronie osób uhonorowanych Medalem „Za Serce dla Kultury” znajduje się wielu twórców i działaczy życia kulturalnego regionu. Wśród nich są również wieloletni redaktorzy „Przyjaciela Ludu”, m.in. Barbara Głowinkowska, Jan Głowinkowski, Aleksander Piwoń oraz Aleksander Wilecki.

📌Więcej na ten temat znajdziecie w numerach 3 z 1988 r. oraz 3 z 2019 r.

(8/40)

26/06/2026

Kto wydaje „Przyjaciela Ludu”? Odpowiedź jest prosta – Leszczyńskie Towarzystwo Kulturalne. A jego historia kiedy się rozpoczęła?
☑️Leszczyńskie Towarzystwo Kulturalne powstało w 1969 r. Warto jednak pamiętać, że w latach 1963–1969 w Lesznie działał Oddział Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego. Do czasu utworzenia województwa leszczyńskiego w wyniku reformy administracyjnej z 1975 r. członkowie LTK należeli jednocześnie do Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego.
☑️Przełomowym wydarzeniem była I Wojewódzka Konferencja Kulturalna, która odbyła się w maju 1976 r. Przyjęto wówczas kierunki działalności LTK, a jednym z najważniejszych celów stała się popularyzacja wiedzy o regionie leszczyńskim.
☑️To właśnie z tej idei kilka lat później narodził się „Przyjaciel Ludu”.
(7/40)

19/06/2026

Od tygodnia trwa Mundial. W najbliższym zeszycie „Przyjaciela Ludu” ukaże się tekst opisujący społeczny odbiór jednego z meczów piłkarskich rozegranych blisko 90 lat temu⚽️🥅

Tematyka sportowa pojawiała się już wcześniej na łamach „Przyjaciela Ludu”. Stosunkowo dużo miejsca poświęcono jej w zeszycie 3–4 z 2000 r., co wiązało się z igrzyskami olimpijskimi w Sydney.

Wątki piłkarskie należą do rzadkości, nie oznacza to jednak, że w szerszym ujęciu nie można ich odnaleźć w czasopiśmie. Oto kilka przykładów:
📄 „Wychowanie fizyczne w okupowanym Lesznie” (Zbigniew Tylewicz, zeszyt 1 z 2003 r.)
📄 „Stadion miejski w Lesznie” (Aleksander Piwoń, zeszyt 3 z 2006 r.)

(6/40)

10/06/2026

Czterdziesty numer „Przyjaciela Ludu” ukazał się w 1992 roku jako wydanie podwójne. Jego cena wynosiła wtedy 15 tys. zł 😉
W zeszycie znalazło się wiele interesujących artykułów. Oto pięć wybranych tematów wraz z nazwiskami autorów:
📖 „Królowa Maruchna” – Stanisław Jędraś
📖 „Dwa listy Maksymiliana Jackowskiego” – Stefan Jankowiak
📖 „Sokole gniazdo w Bukówcu Górnym” – Antoni Kowol-Marcinek
📖 „Podstawy polityczne mniejszości niemieckiej” – Aleksander Piwoń
📖 „Szkoła w Kąkolewie” – Stanisław Jędraś
📄Tematem wkładki ilustrowanej była 125. rocznica karty pocztowej. Czytelnicy mogli zapoznać się z historią tego środka komunikacji oraz obejrzeć przykłady dawnych pocztówek.
(5/40)

28/05/2026

W „Przyjacielu Ludu” regularnie publikowane są specjalne wkładki tematyczne📄. Dzisiaj wyróżnia je charakterystyczna szata graficzna, choć w początkowych latach wyglądały nieco inaczej. Składają się z fotografii, rysunków, reprodukcji oraz różnego rodzaju materiałów ikonograficznych związanych z regionem.

W 1️⃣ numerze z 1986 r. zaprezentowano temat „Zabytkowe dwory w Leszczyńskiem”. Czytelnicy mogli zobaczyć m.in. pałacyki w Pudliszkach, Choryni, Gryżynie, Przysiece Starej, Grabonogu, Osowej Sieni, Oporowie, Siedmiorogowie i Krzycku Wielkim.

2️⃣ zeszyt poświęcono „Dziełom Pompeo Ferrariego”. Obok krótkiego rysu biograficznego przedstawiono miejsca związane z działalnością tego wybitnego architekta, m.in. Leszno, Osieczną, Rydzynę i Wschowę.

W 3️⃣ numerze ukazała się wkładka „Kościoły drewniane w Leszczyńskiem”, prezentująca dziesięć zabytkowych obiektów, w tym dzwonnicę w Dębowej Łęce.

Ostatni - 4️⃣ - zeszyt z 1986 r. zawierał temat „Szkło użytkowe Mariana Drożdżyńskiego”. Pokazano w nim efektowne kielichy, ozdobne talerze oraz wiele innych przykładów artystycznego rzemiosła.

📌Teksty do trzech pierwszych wkładek opracowała Odona Napierała, natomiast czwartą przygotował Daniel Olgierd Szczepaniak. Zdjęcia wykonywali i reprodukowali lokalni fotografowie📸.
(4/40)

25/05/2026

23/05/2026

Przygotowując się do obchodów 20-lecia „Przyjaciela Ludu” w 2006 roku, opracowano specjalną ankietę, której celem było poznanie opinii czytelników na temat pisma. Zawierała ona 14 pytań📄. Ich treść można zobaczyć tutaj, natomiast podsumowania wyników ankiety szukajcie w numerze 2️⃣ z 2005 r.📊📈

„Przyjaciela Ludu” znajdziecie w Leszczyńskiej Bibliotece Cyfrowej 🤩
(3/40)