Przyjaciel Ludu

02/01/2026

Informujemy, iż przed Świętami Bożego Narodzenia ukazał się najnowszy, 164. zeszyt „Przyjaciela Ludu”.

W numerze znajdziecie m.in. tekst o remoncie leszczyńskiego ratusza z 1924 roku, kolejne artykuły o hallerczykach - weteranach Błękitnej Armii, opracowanie dotyczące leszczyńskiego Towarzystwa im. Józefa Piłsudskiego, a także wiele innych materiałów związanych z historią naszego regionu. Nie zabrakło również rozmowy z jednym z lokalnych kolekcjonerów, relacji o leszczyńskich kibicach sprzed 70 lat oraz ciekawych materiałów biograficznych o postaciach znanych i mniej znanych związanych z południowo-zachodnią Wielkopolską.

Zeszyt można nabyć podczas zebrań Leszczyńskiego Towarzystwa Kulturalnego. O pozostałych miejscach dystrybucji będziemy informować na bieżąco.

Jednocześnie chciałbym poinformować, iż jest to ostatnie wydanie czasopisma, które miałem zaszczyt redagować jako redaktor naczelny. Z przyczyn osobistych zmuszony byłem podjąć decyzję o rezygnacji z pełnienia tej zaszczytnej funkcji. Dziękuję wszystkim, z którymi mogłem współpracować przy „Przyjacielu Ludu”: członkom redakcji, autorom tekstów oraz Czytelnikom. Mam nadzieję, że czasopismo nadal będzie się pięknie rozwijało i inspirowało do odkrywania historii naszego regionu.

Hubert A. Nowak

24/10/2025

Z głębokim smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość, że zmarł prof. UAM dr hab. Zbigniew Pilarczyk.

Prorektor naszego Uniwersytetu w latach 2008-2016.
W latach 2002–2008 prodziekan ds. dydaktycznych Wydziału Historycznego.

Kierownik Zakładu Historii Wojskowości, harcerz. W 2005 roku odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2025 – Krzyżem Oficerskim.

Człowiek wielkiej dobroci i życzliwości, pełen pogody ducha i energii.

06/10/2025

📖 Prace nad nowym zeszytem „Przyjaciela Ludu” trwają!

Z radością informujemy, że przygotowania do kolejnego numeru, którego wydanie planujemy w grudniu tego roku, są już na zaawansowanym etapie redakcyjnym.
Dziękujemy wszystkim Autorkom i Autorom za nadesłane teksty – jak zawsze imponujecie pasją i wiedzą o historii naszego regionu!

Jednocześnie zdradzamy, że numer „Przyjaciela Ludu” na I półrocze 2026 roku poświęcony będzie rodzinie Sułkowskich – w związku z przypadającymi w tym czasie rocznicami śmierci Antoniego Sułkowskiego (w 1796 r.) i Antoniego Pawła Sułkowskiego (w 1836 r.). To wyjątkowa okazja, by przypomnieć historię tej zasłużonej rodziny, jej rolę w dziejach Leszna, Rydzyny i całej Wielkopolski.

📬 Na teksty poświęcone Sułkowskim – a także inne opracowania o tematyce regionalnej – czekamy do końca marca 2026 roku.

Dziękujemy, że jesteście z nami i wspólnie tworzycie historię „Przyjaciela Ludu”.

26/09/2025

12/09/2025

📖 Trwają prace nad nowym zeszytem „Przyjaciela Ludu”!

Do naszej redakcji spłynęły już pierwsze teksty, a my nie zwalniamy tempa 💪. Szykujemy kolejny numer pełen historii, kultury i lokalnych ciekawostek.

👉 Nadal czekamy na Wasze teksty – jeśli zajmujesz się dziejami regionu albo masz pasję, którą chcesz podzielić się z czytelnikami, zapraszamy do współpracy!

📧 Teksty i pytania prosimy kierować na adres mailowy redakcji lub w wiadomości prywatnej.

Razem twórzmy „Przyjaciela Ludu”! ✍️

fot. okładka jednego z zeszytów "Przjaciela" z 1988 r.

07/07/2025

📢 Z radością informujemy, że ukazał się pierwszy zeszyt tegorocznego „Przyjaciela Ludu”!
163. zeszyt to ponad 70 stron lokalnej historii, kultury i niezwykłych opowieści z regionu.

Tematyka numeru skupia się głównie na okresie międzywojennym, ale nie brakuje też artykułów dotyczących innych epok.

W środku m.in. artykuły o:
✅ wizycie prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego w Lesznie w 1925 roku,
✅ leszczyńskim Zrzeszeniu Automobilistów, organizatorze pierwszych zawodów motocyklowych w 1938 roku,
✅ sztuce teatralnej Tadeusza Sobeskiego – starosty leszczyńskiego i jednej z ciekawszych postaci międzywojennego Leszna,

💰 Cena egzemplarza: 10 zł.
📍 Informację o punktach dystrybucji podamy wkrótce.

📬 Osoby zainteresowane zakupem już teraz prosimy o kontakt z redakcją.

16/05/2025

13/05/2025

📚 Dziś podczas zebrania Polskiego Towarzystwa Historycznego – Oddział w Poznaniu Koło w Lesznie, odbyła się prelekcja poświęcona czasopismu „Przyjaciel Ludu”.

O historii pisma, jego teraźniejszości oraz planach na przyszłość opowiadał redaktor naczelny – Hubert A. Nowak, na co dzień związany z Archiwum Państwowym w Lesznie.

Spotkanie było nie tylko okazją do refleksji nad wieloletnią rolą „Przyjaciela Ludu” w kształtowaniu świadomości regionalnej, lecz także zapowiedzią nowych kierunków jego rozwoju.

19/04/2025

Drodzy Czytelnicy, Autorzy i Przyjaciele "Przyjaciela Ludu",

z okazji Świąt Zmartwychwstania Pańskiego
życzymy Państwu dużo zdrowia, spokoju i radości.

Niech ten świąteczny czas przyniesie wytchnienie,
pomyślność w życiu rodzinnym i zawodowym,
oraz wiele ciepła w gronie najbliższych.

Redakcja

21/03/2025

✨ Zmiana warty w „Przyjacielu Ludu” – nowy rozdział oficjalnie rozpoczęty! ✨

Wczoraj (20 marca), w Teatrze Miejskim w Lesznie, odbyła się uroczystość zorganizowana przez Leszczyńskie Towarzystwo Kulturalne, podczas której pożegnaliśmy dotychczasową redakcję naszego czasopisma i oficjalnie powitaliśmy nową.

Po 38 latach kierowania „Przyjacielem Ludu” podziękowano redaktor naczelnej Barbarze Głowinkowskiej za jej niezwykłe zaangażowanie i pasję. To dzięki niej nasze czasopismo przez dekady było ważnym głosem w regionalnej kulturze i historii.

Serdeczne podziękowania skierowano także do ustępującej Rady Redakcyjnej, którą tworzyli przez lata:
📖 Jan Głowinkowski (sekretarz redakcji)
📖 Aleksander Piwoń
📖 Aleksander Wilecki

Teraz czas na nowe wyzwania! Nową redakcję tworzą:
✍️ Redaktor naczelny: Hubert A. Nowak
📖 Sekretarz: Anna Machowska
📝 Rada redakcyjna: Tomasz Kościański, Adam Podsiadły

Dziękujemy wszystkim, którzy uczestniczyli w tym wyjątkowym wydarzeniu i wspierają naszą misję popularyzowania wiedzy o regionie. Przed nami nowe teksty, nowe pomysły, ale ta sama pasja do historii i kultury Leszna! ❤️

👉 Zachęcamy do śledzenia naszych działań

04/03/2025

📢 Pierwsze teksty już w redakcji! 📢

Drodzy Autorzy,

Z radością informujemy, że pierwsze artykuły do najnowszego numeru "Przyjaciela Ludu" już do nas dotarły! ✉️📖
Dziękujemy wszystkim, którzy podzielili się swoją wiedzą i pasją – zapowiada się naprawdę interesujący numer.

Tych, którzy jeszcze nie przesłali swoich tekstów, serdecznie zachęcamy do nadsyłania materiałów! ⏳
Macie czas do końca marca – nie przegapcie okazji, by dołączyć do grona naszych autorów.

Szczegóły dotyczące formatowania i wytycznych redakcyjnych znajdziecie na załączonych zdjęciach. Jeśli macie pytania, śmiało piszcie do nas w wiadomościach.

Twórzmy wspólnie kolejne wydanie Przyjaciela Ludu! 💡📚

22/02/2025

Współczesny „Przyjaciel Ludu” stanowi kontynuację i nawiązanie do tradycji XIX-wiecznego czasopisma „Przyjaciela Ludu czyli tygodnika potrzebnych i pożytecznych wiadomości”, wydawanego w Wielkopolsce w pierwszej połowie XIX wieku.

Pierwszy numer ukazał się 2 lipca 1834 roku. Założycielem i głównym twórcą koncepcji czasopisma był Jan Popliński, nauczyciel języka polskiego w leszczyńskim gimnazjum. Współpracowali z nim jego brat Antoni (nauczyciel w poznańskim Gimnazjum Marii Magdaleny), Józef Łukaszewicz (historyk, bibliotekarz Biblioteki Raczyńskich) oraz ks. Antoni Tyc (proboszcz parafii katolickiej w Lesznie).

Funkcję pierwszego redaktora naczelnego formalnie pełnił Paweł Ciechański, emerytowany nauczyciel leszczyńskiego gimnazjum. W rzeczywistości jednak obowiązki redaktorskie przejął Jan Popliński.

Czasopismo było drukowane w drukarni Ernsta Wilhelma Günthera, niemieckiego drukarza, który przybył do Leszna z Głogowa. To on formalnie wystąpił do władz pruskich o zgodę na wydawanie pisma. Po wielu miesiącach negocjacji i pod warunkiem spełnienia określonych wymogów cenzuralnych, władze pruskie wyraziły zgodę na publikację.

Wydawanie czasopisma wspierali finansowo przedstawiciele wielkopolskiej elity, w tym hrabia Edward Raczyński oraz książę Antoni Paweł Sułkowski. Dzięki ich pomocy redakcja mogła kontynuować działalność wydawniczą przez kilkanaście lat.

„Przyjaciel Ludu” był wydawany nieprzerwanie do 1849 roku, osiągając imponującą liczbę 780 numerów. Czasopismo odegrało istotną rolę w krzewieniu wiedzy i podtrzymywaniu tożsamości narodowej wśród Polaków pod pruskim zaborem, a jego dorobek stanowi ważne świadectwo XIX-wiecznych dążeń oświatowych i patriotycznych w Wielkopolsce.

Na zdjęciu strona tytułowa pierwszego zeszytu "Przyjaciela Ludu" z 2 VII 1834 roku.