Ali Baba Arts Council

22/10/2025

سنڌ جي سٻاجھي،سلڇڻي۽ کلڙي يار شهيد علي گل ڇڇر جي با وقار زندگي ۽ سندس لکڻين تي ويچار ونڊڻ لاءِ دعوت عرض رکجي ٿي.

21/10/2025

سنڌ جي سٻاجھي،سلڇڻي۽ کلڙي يار شهيد علي گل ڇڇر جي با وقار زندگي ۽ سندس لکڻين تي ويچار ونڊڻ لاءِ دعوت عرض رکجي ٿي.

07/10/2025

اسان ڪوٽڙي واسين جو اهو ڀاڳ آهي جو خان صاحب راڳي اُستاد حنيف لاشاري ڳاڙهو گهوٽ گرائونڊ ڀٽائيءَ ڪالوني ڪوٽڙي تي آيو ۽ سُرن ۽ گيتن جي ڀيٽا پيش ڪئي

صوفي راڳي علي مراد جتوئي جي ياد ۾ ٿيل شاندار تقريب 4 آڪٽوبر 2025ع ،تصویرون علي رضا سومرو

07/10/2025

ڪوٽڙيءَ جي سڃاڻپ – علم، ادب ۽ آرٽ جو شهر

ڪوٽڙي، جيڪا هميشه علم، ادب، فن ۽ ثقافت جي حوالي سان سڃاتي ويندي رهي آهي، افسوس سان چوڻو پوي ٿو ته اڄ ان جي اصل سڃاڻپ کي بگاڙڻ لاءِ ڪجهه منفي ذهنن جو ٽولو سرگرم آهي. اڄ جتي علمي، ادبي ۽ ثقافتي سرگرمين جا سپورٽر گهٽجي ويا آهن، اُتي اهڙا ماڻهو وڌي ويا آهن، جيڪي ڄاڻي واڻي انهن صحتمند سرگرمين ۾ رڪاوٽ بڻجندا آهن. اهي نه رڳو علمي محفلن کان بيزار هوندا آهن، پر غير معياري ۽ غير ضروري مشغوليتن جا نه صرف حمايتي هوندا آهن پر انهن جو حصو به ٿيندا آهن.

اهي ئي ماڻهو آهن، جن ڪوٽڙيءَ کي علم ۽ ادب جي شهر مان منشيات جي واپار ۽ بدامني جو ڳڙھ بڻائڻ ۾ ڪردار ادا ڪيو. پر، انهن جي هر سازش جي ابتڙ، اسان جهڙا ڪجهه ساٿي ۽ نوجوان اڃا به اميد جا ڏيئا ٻاري بيٺا آهيون، جيڪي پنهنجي مدد پاڻ تحت علم، ادب ۽ ثقافت جي بحالي لاءِ جدوجهد ڪري رهيا آهن.

ڀٽائي ڪالوني هميشه اهڙين سرگرمين جي ميزباني ڪئي آهي. هتي جا باشعور نوجوان، بزرگ، ليکڪ، فنڪار ۽ راڳي سدائين ساٿ ڏيندڙ رهيا آهن. تازو ئي 4 آڪٽوبر 2025 تي اسان جي وصال ڪري ويل ساٿي، صوفي راڳي علي مراد جتوئي جي ياد ۾ ڀٽائي ڪالوني جي ڳاڙهي گهوٽ گرائونڊ تي هڪ شاندار صوفي راڳ جو ميلو ڪوٺايو ويو.

ان ميلي ۾ سنڌ جي مشهور راڳين—استاد حنيف لاشاري، استاد عبدالغفور سومرو، احمد بخش کوسو، طاهر مٺو، سرمد اياز، وسيم سمون، فيظان سرور سخيراڻي، دانش منظور، عبدالحميد جتوئي، عادل علي مراد جتوئي، ساجد روشن سنڌي ۽ ٻين—رات ڀر صوفي سُرن ۽ روحاني گيتن جي ذريعي فقير علي مراد جتوئي کي ڀيٽا پيش ڪئي.

اهو ميلو نه رڳو راڳ ۽ سُرن جي محفل هو، پر اهو هڪ عزم جو اظهار به هو ته ڪوٽڙيءَ جي سڃاڻپ اڃا زنده آهي. سوين ماڻهو ميلي ۾ شريڪ ٿيا، پره ڦٽي تائين سرن ۽ گيتن جي محفل جاري رهي. اها هڪ اهڙي ڪوشش هئي، جيڪا ٻڌائي ٿي ته جيستائين شعور ۽ فن جي محبت رکڻ وارا ماڻهو موجود آهن، تيستائين ڪوٽڙي کي بگاڙڻ جون ڪوششون ناڪام ٿينديون.
اسان جي لاءِ ضروري آهي ته اهڙين مثبت سرگرمين کي وڌايو وڃي، نوجوان نسل کي علم، ادب ۽ فن طرف آندو وڃي، ۽ ڪوٽڙيءَ کي علمي، ادبي ۽ ثقافتي مرڪز بڻايو وڃي.منشات،جوا ۽ بدامني خلاف سدائين آواز بلند رکجي پنهنجي شهر کي هر سماجي براين کان صاف رکجي.
(ديدار شام )

05/10/2025

27/09/2025

ڪوٽڙي ۾ چونڊيل نمائندن جو فوڪل پرسنل مشتاق عباسي ۽ ٻولهاڙي ميونسپل ڪاميٽي ۾ چونڊيل نمائندن جو ٺيڪيدار اقبال ملاح ترقياتي اسڪيمن جو خانو خراب ڪري ڇڏيو آهي. ذريعن موجب ٻنهي ڌرين ترقياتي اسڪيمن ۾ ڪرپشن ڪري ڪوٽڙي جي چونڊيل نمائندن جي بنگلن تائين لکين رپيا ڪميشن پهچائڻ ۾ رڌل آهن.

ان سلسلي ۾ جسقم جي مرڪزي انفارميشن سيڪريٽري ديدار شام سخت ردعمل ڏيندي چيو آهي ته ترقياتي اسڪيمن ۾ ميگا ڪرپشن ذريعي علائقي جو خزانو ڦرلٽ جو شڪار ڪيو پيو وڃي. هن اعلان ڪيو ته ترقياتي اسڪيمن ۾ ڪرپشن خلاف ڊي سي ڄامشورو جي آفيس آڏو ڌرڻو هنيو ويندو.

ديدار شام وڌيڪ چيو ته عوامي وسيلن کي چونڊيل نمائندن ۽ سندن ٺيڪيدارن جي ڪرپشن جي ور چڙهڻ نه ڏنو ويندو، ڪرپٽ ٽولي خلاف سخت احتجاجي مهم هلائي ويندي.
Deedar Shaam

26/09/2025

ساٿ مان وڇڙي ويل هڪ پياري ساٿي، سنڌ جي صوفي راڳي فقير علي مراد جتوئي جي ياد ۾ علي بابا آرٽ ڪائونسل ۽ سنڌي ادبي سنگت سنڌ ضلعي ڄامشورو پاران
ڪوٽڙي جي مست هوائن ۾ سُر، ساز ۽ گيتن جي ميلاپ ذريعي سندس سُرهي ياد کي تازو ڪرڻ ۽ کيس خاص ڀيٽا پيش ڪرڻ لاءِ 4 آڪٽوبر 2025ع تي "سنڌ جي راڳين جو ميلو" منعقد ڪري رهيا آهيو، جنهن ۾ هوندا سڄي سنڌ جا راڳي، توهان سڄڻن کي شرڪت جي خاص دعوت عرض رکجي ٿي،

تاريخ:4 آڪٽوبر 2025ع
ڏينهن: ڇنڇر
شروعات: شام جو 5 وڳي
پڄاڻي: پرھ ڦٽي

ھنڌ: ڳاڙهو گهوٽ گرائونڊ ڀٽائيءَ ڪالوني ڪوٽڙي

24/09/2025

ايڪي جي ڏينهن تي ٿورو پڇاڻو...
ديدار شام

سنڌي ادبي سنگت کي جنهن نعري هيٺ ”هڪ سنڌ هڪ ادبي سنگت“ جي بنياد تي هڪ ڪيو ويو ته هر ساڃانھ وند ۽ سنڌ جي اڪثر ھڏ ڏوکين ان عمل جي آجيان ڪئي هئي ۽ مون سميت ڪيترن ئي اديبن ،شاعرن،ليکڪن سنڌي ادبي سنگت کي گڏ ٿيڻ تي اخبارن ۾ لکيو هو، جيڪي اڄ به اخبارن جي ويب سائيٽ تي موجود آهن، منهنجي مضمون جو عنوان هو "گڏ ٿيڻ جو اعلان" جنهن ۾ مون لکيو ته گڏ ٿيڻ جي ڳالھ هڪ خوش آئنده ڳالھ آھي، جنهن تي ڪنهن کي به اعتراض نه هجڻ گهرجي ۽ اعتراض هو به ڪو نه ڇاڪاڻ ته اهڙي صورتحال تي ئي لطيف سائين چيو آهي ته ”هئا اڳئي گڏ ٻڌڻ ۾ ٻه ٿيا“ تنهن ڪري ادبي سنگت جي گڏ ٿيڻ جي مخالفت نه ڪئي وئي،
پر اها به حقيقت آهي ته گڏ ٿيڻ جو لفظ يا هڪ ٿيڻ جي ڳالھ وڏي پرُڪش ۽ سڀني کي وڻندڙ هوندي آهي پر جيتوڻيڪ گڏ ٿيڻ جا تفصيل ڪجھ وري ٻيا هوندا آهن. جيڪي ڪيترن کي اڻوڻندڙ لڳندا آهن. جنهن جو پوءِ ڪنهن نه ڪنهن روپ ۽ شڪل ۾ اظهار ٿيڻ لڳندو آهي، پوءِ ڪڏهن ڪڏهن اهو اظهار سڀ معاملا يا گڏ ٿيڻ جون ڪوششون رد ڪري ڇڏيندو آهي، يا اهو اظهار وري گڏ ٿيڻ جي اڪثريت ڳالھ جي اڳيان پنهنجو اثر وڃائي ويهندو آهي.
موجود دور ۾ ادبي سنگت ۾ مثال موجود آهن، جيئن سڀ کان اول اڳوڻو ادبي سنگت جو مرڪزي جنرل سيڪريٽري احمد سولنگي الڳ ٿيل ساٿين جي ادبي سنگت جي اڳواڻ ڊاڪٽر مشتاق ڦل ۽ ٻين سان مجيد ڪيريو ۾ سيد زين شاھ وٽ ڪنهن اصولن جي بنياد تي ٺهي آيو هو، پر جڏهن ته اهو ٺاھ مرڪزي ڪاروباري ڪاميٽي جي اجلاس ۾ پيش ڪيو ويو ته گڏ ٿيڻ واري تفصيلي اظهار اجلاس ۾ وڏي شدت ۽ گوڙ پيدا ڪري ڇڏيو، جنهن سبب اهو ٺاھ يا ادبي سنگت جي گڏ ٿيڻ وارو معاملو رهجي ويو هو. جڏهن ته ان ٺاھ کان پهرين احمد سولنگي ادبي سنگت جي وارثي جو ڪيس حيدرآباد سنڌ هاءِ ڪورٽ ۾ به هڪ پٽيشن ذريعي داخل ڪيو ويو ته آئيني طور تي ادبي سنگت جا وارث اسان آهيون، تنهن ڪري ادبي سنگت کان ڌار ٿيل اديبن کي ادبي سنگت جو نالو يا لوگو استعمال نه ڪرڻ گهرجي، جنهن سبب ادبي سنگت جا ٻئي دعويدار اديب، هاءِ ڪورٽ جا چڪر کائيندا رهيا، جيڪو رڪارڊ پڻ اخبارون جي خبرن جي صورت ۾ موجود آهي، ان وقت دوران اهو رستو نڪتو ته سڀ معاملا ختم ڪري هڪ ٿجي، جنهن سلسلي ۾ پهرين ڪوشش سيد زين شاھ وٽ مجيد ڪيريو ۾ ٿي، جيڪا هڪ ٿيڻ واري تفصيل کي ٻڌي اڪثريت رد ڪري ڇڏيو، برحال هڪ ٿيڻ جي ڪوشش محمد خان ابڙو جي روپ ۾ آخري شڪل ورتي، جنهن جو 24 سيٽمبر تي اعلان ڪيو ويو، جنهن ڏينهن کي هر سال ايڪي جو ڏهاڙو ڪري ملهائڻ جو پڻ اعلان ٿيو، جنهن سلسلي ۾ اڄ اهو ڏينهن ملهايو پيو وڃي پر هتي اهو سوال پيدا ٿئي ٿو ته ڇا گڏ ٿيل ادبي سنگت سنڌ ۾ ماضي جيان ڪو خاص ڪردار ادا ڪري سگهي؟ سنڌي ٻوليءَ کي قومي ٻوليءَ بڻائڻ لاءِ اثرائتي جدوجهد ڪري وقت جي حڪمرانن جي ڳيچيءَ ۾ پئي سگهي آهي؟
يا سنڌ جي ٻين اهم معاملن سنڌو درياھ تي ٺهندڙ ڪينالن خلاف ڪو الڳ سان اثرائتو آواز اُٿاري سگهي آهي؟ يا ڪارپوريٽ فارمنگ جي مسئلي تي جدوجهد جي حق ۾ آهي؟ پر جواب ملندو ته نه..! ته پوءِ ائين ڇو آهي آخر..! جڏهن ته هڪ سنڌ ۽ هڪ ادبي سنگت جي ڳالھ ڪري رهيا آهيو ته پوءِ سڀني کي سنڌ جي وحدانيت خلاف ٿيندڙ هر سازش جو مقابلو ڪرڻ گهرجي، موجوده سنڌ جي اهم مسئلن تي نه رڳو لکجي پر عملي طرح جدوجهد به ڪجي. سنڌ کي موضوع بڻائي سوچڻو به آهي، لکڻو به آهي ۽ جدوجهد به ڪرڻي آهي.

ڇاڪاڻ ته ماضي ۾ سنڌي ادبي سنگت جڏهن هڪ هُئي ته ان جو ماضي انتهائي شاندار هو، جيتوڻيڪ ادبي سنگت جو وجود يا بنياد ورهاڱي کان اڳ ڪراچي ۾ گوبند مالهي وڌو هو پر اها به حقيقت آهي ته سنڌي ادبي سنگت ۾ اُڀار ون يونٽ جي دور ۾ آيو، جنهن ۾ نمايان طور تي ادبي سنگت اڳيان اڳيان نظر آئي پئي، توڙي جو ادبي سنگت سرڪار جي عتاب هيٺ هُئي، اخبارن تي بندش، رسالن تي بندش، ڳالهائڻ تي بندش لکڻ تي بندش هئي، اديب جيل ۾ شاعر قيد ڪيا ويا، سائين جي ايم سيد کي گرفتار ڪري نظر بند ڪيو ويو، قاضي فيض محمد صاحب قيد ۾ وڌو ويو، عثمان ڏيپلائي ۽ ٻيا جيل ۾ واڙيا ويا
ان وقت جي مقبول سنڌي اخبار "الوحيد” تي هڪ سال تائين بندش وڌي وئي، جنهن تي هڪ آواز ٿي گڏيل طور تي لکيو ويو، جدوجهد ڪئي، ان وقت جي اخبارن ايڊيٽوريل لکيا اديبن مضمون لکيا، ڪهاڻيون لکيون، شاعرن شاعري ڪئي،

جيڪو سڀ ڪجهه هڪ سونهري تاريخ جيڪا ان وقت جي اخبارن ۽ ڪتابن ۾ موجود آهي، هڪ ڪتاب، ون يونٽ ۽ سنڌ، ۾ پروفيسر اعجاز احمد قريشي صفحي267 تي لکيو آهي ته "22 نومبر تي 1954ع تي وزيراعظم پاڪستان پاران ون يونٽ جي حق ۾ واضح بيان ڏيڻ سان ڄڻ ته سڄي سنڌ ۾ باھ ٻري وئي، سياسي اڳواڻن ۽ شاگردن سان گڏ صحافين، قلم ڪارن، عالمن، اديبن ۽ وڪيلن پڻ سخت احتجاج ڪيو” ساڳي صفحي تي ليکڪ لکيو آهي ته ان وقت جي اخبارن مان مقبول ڀٽي جي ادارت هيٺ حيدرآباد مان نڪرندڙ اخبار هفتيوار” وطن” ۽ مولانا عبدالحق ربانيءَ جي ادارت هيٺ نڪرندڙ هفتيوار” الفاروق ” خاص طور ذڪر جوڳيون آهن” ون يونٽ جي دور ۾ اخبارن تي بندش، رسالن ۽ ڪتابن تي بندش اديب، شاعر جيلن ۾ هئا، تنهن هوندي به ادبي سنگت پنهنجو ڀرپور ڪردار ادا ڪندي رهي، شاعر مزاحمتي شاعري ڪندا رهيا، ڪهاڻيڪار ون يونٽ خلاف ڪهاڻيون لکيون، اخبارن ۾ ايڊيٽوريل ۽ مضمون لڳندا هئا.
اڄ جون حالتون به ساڳيون آهن، ون يونٽ ڀلي نه به هجي پر ان جي ترجيع مطابق سنڌ جو ساڳو لڪاءُ ۽ حشر آهي، بس فرق اهو آهي ته پهرين اديبن، ليکڪن، شاعرن ۾ جُرت ۽ بهادري وڌيڪ هئي جيڪا اڄ اها ساڳي ڳالھ نظر نٿي اچي، تنهن ڪري سنڌ کي موضوع بڻائي لکڻ ۽ ڳالهائڻ جي ضرورت آهي، سائين جي ايم سيد 28 جنوري 1956ع تي ميرپور بٺورو ۾ ادبي ڪانفرنس جي افتتاحي تقريب ۾ سنڌي ادب ڇو ۽ ڇا لاءِ جي تقرير ۾ چيو هو ته ”جيڪڏھن اوھان سنڌي ادب کي زور وٺائڻ چاهيو ٿا ته ان لاءِ اوھان کي مقصد ۽ مرادون ڪرڻيون پونديون، ان ڳالھ کان انڪار ٿي نٿو سگهي ته ڪا به قوم سياسي، اقتصادي ۽ ذهني آزادي کان سواءِ ترقي ڪري نٿي سگهي، ساڳي ڳالھ ادب سان به لاڳو آهي، ادب جي ترقي ۽ تنزل قومن جي قسمت سان وابسته رهي ٿي“ (پڙهو ڪتاب سائين جي ايم سيد جو چونڊ ادبي مضمون) سائين جي ايم سيد ان ساڳي تقرير ۾ چيو آهي ته” قوم سلامت آهي ته ادب به سلامت رهي سگهندو، پر جي قوم خطري ۾ آهي ته پوءِ کڻي سئو ادبي ڪانفرنسون ڪوٺائجن، مشاعرا ڪجن، ڪتاب لکجن، پر ادب بچي ڪين سگهندو،“
سنڌ جي موجوده اديبن، شاعرن ليکڪن کي پنهنجي لکڻين ۾ فڪري سگھ، سياسي، اقتصادي، خيالن جي آزادي ۽ شعور اُڀارڻ جي ڪوشش ڪرڻ گهرجي، سيد، اديبن، شاعرن، ليکڪن، ڪالم نگارن کي واضح تقرير ۾ چيو ته هاڻي اديبن جي آزمائش جو وقت آيو آهي، جن کي ڪن خاص بنيادي اصولن جي آڌار تي سنڌي ادب کي تعمير ڪرڻو پوندو، جنهن ۾ منهنجي سمجھ ۾ هيٺيان ٽي نقطا انهيءَ مقصد جي حاصل ڪرڻ لاءِ ضروري نظر اچن ٿا،

1،سنڌين جي جداگانه قوميت جي بنياد تي سنڌي ادب جي تعمير ڪرڻ،

2، سنڌي ادب کي سنڌ جي ڪلچر ۽ زبان جو محافظ ڪري سمجهڻ،

3،سنڌي ادب کي جذباتي ۽ مذهبي بنيادن جي عيوض عقل ۽ علم جي بنياد تي سنڌي ادب جي تعمير ڪرڻ.

تنهن ڪري اڄ ايڪي واري ڏينهن تي گڏ ٿيل سڀني ادبي سنگت جي ساٿين کي ”هڪ سنڌ هڪ ادبي سنگت“ کي مان ڏيندي، ادبي سنگت جي ماضيءَ واري شاندار ڪارڪردگي طرف وٺي اچڻ گهرجي، ڇاڪاڻ جو سنڌ رهندي ته ادب به رهندو، تنهنجي منهنجي شاعري به رهندي ته ڪهاڻي به بچندي، تنهن ڪري موجوده وقت ۾ هر طرف کان سنڌ خلاف سازشون ٿي رهيون آهن ۽ سنڌ جو وجود خطري ۾ آهي، تنهن ڪري سنڌ بچائڻ لاءِ هڪ ٿيڻو پوندو، سنڌ بچائڻ لاءِ گڏيل هڪ آواز ٿي جدوجهد ڪرڻ گهرجي، پنهنجي هر وک ڌرتي جي تحفظ لاءِ کڄڻ گهرجي.

[email protected]

23/09/2025

ايڪتا جي ڏينهن تي ٿورو پُڇاڻو
سڀاڻي واري ڪاوش اخبار ۾ پڙهندا نوجوان ليکڪ ۽ شاعر ديدار شام جو انتهائي اهم مضمون

21/08/2025

محترم عاجز ڌامراھ صاحب پيپلزپارٽي حيدرآباد ڊويزن صدر ۽ عمران ڌامراھ صاحب کي پيپلزپارٽي سانگهڙ ضلعي جو انفارميشن سيڪريٽري مقرر ٿيڻ تي علي بابا آٽس ڪائونسل کين مبارڪباد پيش ڪري ٿي.
۽ کانئس سدائين جيان بهتر ڪارڪردگي جي اُميد ڪجي ٿي، خاص طور تي علي بابا آٽس ڪائونسل فن ،فڪر ۽ آرٽ جي سرگرمين کي عام ڪرڻ ۾ هنن جو ڪردار نمايان ڏسڻ چاهي ٿي.
علي بابا آرٽس ڪائونسل،

20/08/2025

ڪڏهن کِنوِڻُ جو چمڪو ٿي وسي برسات ٿي.
ڪڏهن ڇِيرن جو ڇمڪو ٿي وسي برسات ٿي.
(ديدار شام)

20/08/2025

ڪڏهن کِنوِڻُ جو
چمڪو، ٿي وسي، برسات ٿي.
ڪڏهن ڇِيرُن جو ڇمڪو، ٿي وسي، برسات ٿي.(شام)