15/05/2026
नेपालको राजनीतिले धेरै अस्थिरता देखेर आएको छ। PM फेरिने, गठबन्धन टुट्ने, Parliament अवरुद्ध हुने — यी सबै नेपाली जनताका लागि नयाँ कुरा होइनन्।
तर अहिले देखिएको एउटा कुरा भने genuinely unusual छ — प्रधानमन्त्री Balen Shah को Parliament सँगको दूरी। यो केवल Session Miss गरेको मुद्दा नभई Style of Governance को हो किनभने Parliamentary Democracy मा प्रधानमन्त्रीको सबैभन्दा ठूलो Accountability Parliament प्रति हुन्छ। PM को Legitimacy चुनावबाट आउँछ, तर Political Authority Parliament बाट चल्छ।
त्यसैले प्रश्न अहिले केवल “उहाँ किन गएनन्?” भन्ने छैन।
प्रश्न अब यो हो —
“के Balen Shah Institution भन्दा माथि आफूलाई Project गर्न खोज्दै छन्?”
Balen को Political Brand सुरुदेखि नै Anti-Establishment थियो। Mayor हुँदा पनि उहाँले Traditional Party Structure भन्दा Direct Public Connection मा बढी भरोसा गर्नुभयो। Social media, Public sentiment, Symbolic actions — यी उहाँको Strength बने।
तर Mayor र Prime Minister को Role Fundamentally फरक हुन्छ।
Mayor Executive administrator हुन सक्छ, तर Prime Minister भने Coalition manager, Consensus builder र Parliamentary negotiator पनि हुनुपर्छ।
नेपालको संविधानले PM लाई Public Influencer होइन, House को leader मान्छ। त्यसैले Parliament avoid गर्नु केवल Attendance issue होइन —
यो Constitutional culture को प्रश्न हो।
Balen को politics heavily personality-driven छ।
नेपालका धेरै युवा उहाँलाई “system बाहिरको मान्छे” भनेर support गर्छन्। त्यो frustration real हो। People are tired of old parties, corruption allegations, endless political bargaining and so on. तर history ले एउटा कुरा बारम्बार देखाएको छ — जब कुनै leader institution भन्दा Individual Mandate लाई ठूलो मान्न थाल्छ, त्यहाँ Democratic Tension सुरु हुन्छ।
नेपालमै हेर्ने हो भने Late King Mahendra ले पनि elected system ineffective भएको Narrative बनाएका थिए। पछि Power Centralize भयो।
King Gyanendra ले पनि Parties Failed Narrative प्रयोग गरेका थिए।त्यसको consequence देशले भोग्यो।
Obviously, अहिलेको परिस्थिति त्यस्तो extreme होइन। तर एउटा Pattern भने Analysts ले Notice गरिरहेका छन् — Balen is increasingly relying on direct-public legitimacy, while parliament appears secondary.
त्यसैले opposition parties अहिले attendance भन्दा ठूलो कुरा उठाइरहेका छन्। उनीहरूको fear के हो भने — यदि PM ले Parliament लाई Optional जस्तो Treat गर्न थाले भने, future precedent dangerous हुन सक्छ।
The बालेन & Company को अर्को समस्या Communication Crisis पनि हो।
यदि PM genuinely बिमार छन् भने transparent communication आउनुपर्थ्यो। तर बिरामी भएको खबर आउनु, फेरि delete हुनु, अनि Silence कायम रहनु — यसले Suspicion झन् बढायो।
Modern politics मा Absence भन्दा खतरनाक कुरा Ambiguity हो।
Silence creates narrative vacuum.
र त्यो Vacuum अहिले Critics ले भरिरहेका छन्।
अझ Interesting कुरा के भने — Balen को Core Supporters बीच पनि अहिले division देखिन थालेको छ।
एक समूह भन्छ: “He is rejecting corrupt parliamentary drama.”
अर्को समूह भने सोध्न थालेको छ: “If you wanted to bypass Parliament, then why become Prime Minister in a parliamentary system?”
त्यो प्रश्न legitimate हो।
किनभने लोकतन्त्र केवल Election जित्ने Process होइन। लोकतन्त्र भनेको Institutions लाई Respect गर्दै Power Exercise गर्ने Culture पनि हो।
अन्तत: यो कुरा Balen Shah व्यक्तिमाथि मात्र सीमित छैन। यो Nepal को Democratic Maturity को test हो।
के देश Charismatic Leadership तिर जाँदैछ? कि Institutional Accountability अझै केन्द्रीय रहनेछ?
अब आउने केही हप्ता निर्णायक हुन सक्छन्।
यदि PM Parliament फर्किएर Openly Address गर्छन् भने Narrative बदलिन सक्छ। तर मौनताको निरन्तरता रहिरह्यो भने, यो केवल Political Controversy रहने छैन — यो Constitutional Debate एवम् Utmost Critical Issue मा बदलिन सक्छ।
Balen Rastriya Swatantra Party - RSP
