18/06/2026
यूकेको अल्डरसटस्थित म्युनिसिपल पार्कमा पूर्व गोर्खा वृद्ध र वृद्धामाथि भएको दुर्व्यवहारले दुखी बनाएको छ । स्थानीय सञ्चार माध्यमहरूमा आएका समाचार तथा भिडियो क्लिप अनुसार पार्कमा बसिरहेका वृद्धवृद्धामाथि स्थानीय गोरो वर्णका एक व्यक्तिले गालीगलौज र हातपात गरेका थिए । प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार उनले ‘तिमीहरू किन यहाँ बसिरहेको? आफ्नै देश फर्किएर जाओ’ भन्दै धकेलेर हातपात गरेका थिए ।
हुन त यस्ता मूर्खहरू सबै समाज र देशमा हुन्छन् नै । तैपनि आफ्नो जीवनको सबैभन्दा उर्वर समय जसका लागि खर्चे, रगत र पसिना बगाए, उनैबाट दुर्व्यवहार भोग्नुपर्दा जोसुकैको चित्त दुख्छ, गोर्खाहरुमा यही प्रतिक्रिया देखिएको छ । यो एक प्रकारको नश्लीय दुर्व्यवहार त हो नै, अर्कोतर्फ बेलायती साम्राज्यका लागि गोर्खाहरूले गरेको योगदानको घोर अनादर समेत हो ।
डा. हर्क गुरुङले भन्ने गर्नुहुन्थ्यो, "दोस्रो विश्वयुद्धपछि पहाडको युवा जनसंख्या उल्लेख्य रुपमा घटेको थियो ।" त्यसको मुख्य कारण दोस्रो विश्वयुद्धमा गोर्खाहरूको संलग्नता नै थियो । पहाडी क्षेत्रमा ठूलो जनसंख्या रहेका मगर, गुरुङ, राई र लिम्बु जातिका ठूलो युवा पंक्ति दोस्रो विश्वयुद्धमा मारिए, अङ्गभङ्ग भए र युद्धमै अड्किएका कारण प्रजनन प्रक्रियामा समेत बाधा पुग्यो । त्यसको नकारात्मक परिणाम त्यस भेगका नेपाली समाजले लामो समयसम्म भोग्नुपर्यो । गोर्खा भर्तीकै कारण यी जातिहरू विभिन्न राष्ट्रिय सूचकहरूमा पछाडि पर्न पुगेको तथ्य जगजाहेर नै छ ।
यसो भन्नासाथ, "तिमीहरू रहरले लाहुरे बनेका हौ, त्यसैले त धनको सुख पयौ" भनी लेख्ने, अथवा नलेखे पनि त्यस्तै सोच्नेहरूको लाम लाग्छ । तर मैले नै देखेका दर्जनौँ यस्ता कथाहरू छन्, जहाँ भर्ती हुन नचाहेर गोठमा लुक्न गएकाहरूलाई गल्लावाल र सिपाहीले जबरजस्ती समातेर लगेका थिए । सिपाहीमा मात्र होइन, हवल्दार पदमा बेलायती सेनाबाट अवकाश पाएर आएपछि पाउने पेन्सनले नुन-तेलसमेत किन्न नपुग्ने दुःखका दिनहरू उनीहरूले भोगेका थिए । त्यो समयमा लाहुरे हुनु रहर थिएन, बरु राज्यले लादेको बाध्यता थियो । आज हामीले देख्ने गरेको लाहुरेहरूको तामझाम सुरु भएको त कति नै वर्ष भएको छ र? त्यो पनि पूर्व गोर्खाहरूले आफ्नो न्याय र अधिकारका लागि दशकौँसम्म संघर्ष गरेपछि मात्र सम्भव भएको हो ।
बेलायती राज्यको तर्फबाट त उनीहरूले अझै पनि विभेद भोगिरहेकै छन्, त्यसमाथि युके पुगेका वृद्धवृद्धाहरूमाथि पटक-पटक यस्ता नश्लीय दुर्व्यवहार भएका समाचारहरू आइरहनु अत्यन्तै दुःखद र निन्दनीय छ । copied - khim ghale
(माथिको तस्विर सन् १८७५ मा गोर्खाहरु, तलको बुधबार दुर्व्यवहार भोग्दै पूर्वगोर्खाहरु)