16/09/2026
ÀWỌN ARÁ ILÉ-IFÈ TI ÀGBÈGBÈ IFE KÒ GBÀ FÍFI PRINCE ADEWALE ADEROJU ONISAKA JỌ ỌBA OLÓKÙN TI OKUU ỌMỌNI, ILÉ-IFÈ
ÀWỌN ONÍJÌǸLẸ̀ IFE
Sí Ilé-Ifè Tuntun
ÀLÀYÉ ÀWỌN ONÍJÌǸLẸ̀ IFE:
Ní orúkọ gbogbo àwọn ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin Ilé-Ifè, The Ife Intellectuals (TII) ń kéde ní gbangba pé a kò gba ìròyìn nípa fífi Prince Adewale Aderoju Onisaka jẹ́ Olókùun Okuu Ọmọni, Ilé-Ifè, àti ayẹyẹ tí wọ́n sọ pé wọ́n ṣe láti fi dé ọba náà.
Àríyànjiyàn lórí ipò Olókùun tí ó ṣofo ti ń bá a lọ fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan láàárín àwọn ará Ilé-Ifè, pàápàá lẹ́yìn àwọn ìròyìn pé Ogunsua ti Modakeke, Ọba Toriola, gbé ẹni tí ó fẹ́ràn kalẹ̀ láti Modakeke dípò ẹni tí àwọn ará Ilé-Ifè ti yàn, Prince Kayode Ayinde, ọmọ Baba Ayinde tó ti kú, ẹni tí ó jẹ́ Baálẹ̀ àkọ́kọ́ ti Okuu Ọmọni, Ilé-Ifè, tí ó sì ṣiṣẹ́ lábẹ́ àṣẹ ọba tó jẹ́ Ọọ̀ni Okunade Sijuwade Olubuse II.
ÌRÒYÌN NÍPA ÌDÉ ỌBA NÍ MODAKEKE
Ó ti wá sí àkíyèsí The Ife Intellectuals pé Ọba Toriola, Ogunsua ti Modakeke, ni a sọ pé ó ṣètò ìdénimọ̀ àti ìdè Aderoju Adewale Onisaka gẹ́gẹ́ bí ọba ní ọjọ́ 6 Oṣù Kẹsán, 2026, ní ilé ìpàdé Civil Centre kan ní Modakeke, Ilé-Ifè.
Fídíò kan tí wọ́n sọ pé ó jẹ́ ti ayẹyẹ náà ti ń ká kiri lórí àwọn ìkànnì ayélujára, èyí sì ti mú kí àníyàn àwọn ará Ilé-Ifè pọ̀ sí i.
Ó tún ti dé etí wa pé ẹni kan náà, Aderoju Adewale Onisaka, ni wọ́n tún gbé kalẹ̀, tí wọ́n sì tún ṣe ayẹyẹ ìdénimọ̀ rẹ̀ ní àṣírí ní Ààfin Ọọ̀ni, níwájú Ọọ̀ni Adeyeye Enitan Ogunwusi Ojaja II, àti níwájú Ọba Toriola, Ogunsua ti Modakeke.
ÀNÍYÀN NÍPA ILANA ÌṢẸ̀BÁJẸ́ ÀṢÀ ÀTI ÀGBÀ
The Ife Intellectuals ní àníyàn ńlá lórí ìròyìn tó dé bá wa pé ẹni tí Ogunsua gbé kalẹ̀ kò gba, tàbí kò tíì gba, ìwádìí àti ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò tó yẹ láti ọwọ́ Ife Traditional Council Screening Committee.
Tí ìròyìn yìí bá jẹ́ òtítọ́, ó ń dá àwọn ìbéèrè pàtàkì sílẹ̀ pé báwo ni ẹni kan ṣe lè di ọba tàbí kí wọ́n gbé e kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọba fún àwùjọ kan ní Ilé-Ifè láìsí ìkópa tàbí ìfọwọ́sí àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà àti ìjọba ìbílẹ̀ tó yẹ ní Ilé-Ifè?
Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ti jẹ́ ìyàlẹ́nu àti ìbànújẹ́ fún ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Ilé-Ifè.
A N BÉÈRÈ PÉ:
Báwo ni Ogunsua ti Modakeke ṣe lè dé ọba fún àwùjọ kan ní Ilé-Ifè láìsí àṣẹ, ìkópa tàbí ìfọwọ́sí àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà tó yẹ ní Ilé-Ifè?
Bákan náà, a ní àníyàn nípa ìròyìn pé wọ́n gbé ẹni náà kalẹ̀ tàbí tún dé e ní Ààfin Ọọ̀ni, láìsí ìfọwọ́sí tàbí ìjẹ́rìí tí a sọ pé ó yẹ láti ọdọ Ife Traditional Council Screening Committee.
ÌPÈ SÍ ÌJỌBA ÀTI ÀWỌN AGBẸ̀GBẸ́ AABO
Nítorí bí ọ̀ràn yìí ṣe jẹ́ ẹlẹgẹ́ àti bí ó ṣe lè fa ìjà tàbí ìdààmú láàárín àwọn àwùjọ, The Ife Intellectuals ń ké sí:
Alákóso Ìpínlẹ̀ Osun, Senator Ademola Adeleke;
Ààrẹ Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Bola Ahmed Tinubu;
Commissioner of Police, Osun State Command; àti
Director of DSS, Osun State Command
láti tètè wo ọ̀ràn yìí dáadáa, kí wọ́n sì ṣe ohun tó yẹ láti dènà ìparun àlàáfíà àti ìlànà.
A ń ṣe ìpè yìí nítorí pé ìṣẹ̀lẹ̀ yìí lè mú kí ìdààmú pọ̀ sí i láàárín Ilé-Ifè àti Modakeke, tí a kò bá yára bójú tó ọ̀ràn náà.
A rọ gbogbo àwọn tó kan ọ̀ràn yìí láti ní sùúrù, kí wọ́n sì yàgò fún gbogbo ìṣe tó lè fa ìjà, ìforígbárí tàbí rú àlàáfíà ìlú àtijọ́ Ilé-Ifè àti àwọn àwùjọ tó yí i ká.
OKUU ỌMỌNI ÀTI ÀṢÀ ÌTÀN ÀGBÀ RẸ̀
The Ife Intellectuals dúró lórí èrò pé Okuu Ọmọni jẹ́ abúlé/àwùjọ àti ibi iṣẹ́ àgbẹ̀ kan tó wà láàárín Ilé-Ifè, tí ó sì ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ìdílé Ife tó ti ń gbé, tí wọ́n sì ti ń ṣe iṣẹ́ àgbẹ̀ ní agbègbè náà láti ìgbà àtijọ́.
Nítorí náà, ó yẹ kí ọ̀ràn àṣà àti ìjọba ìbílẹ̀ àwùjọ náà máa tẹ̀lé àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà tó dá sílẹ̀, àṣà ìbílẹ̀ àti òfin tó wúlò fún Ilé-Ifè.
A kò gba ìgbìyànjú kankan láti fi ọba kan lé Okuu Ọmọni lórí nípasẹ̀ ọ̀nà tí kò bá àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà tó yẹ ní Ilé-Ifè ṣiṣẹ́ pọ̀.
IPÒ WA
The Ife Intellectuals tako ọ̀nà tí Aderoju Adewale Onisaka fi gba sí yíyan àti fífi sí ipò náà.
Àníyàn wa ni ilana, àṣẹ àti ẹ̀tọ́ tó yí ìdénimọ̀ tí wọ́n sọ pé ó wáyé náà ká.
A ń béèrè pé:
1. Kí wọ́n ṣe àlàyé lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nípa ohun tó ṣẹlẹ̀ nípa ìdénimọ̀ Aderoju Adewale Onisaka tí wọ́n sọ pé ó wáyé ní ọjọ́ 6 Oṣù Kẹsán, 2026.
2. Kí wọ́n ṣàlàyé ipa tí Ogunsua ti Modakeke ní nínú yíyan àti ìdénimọ̀ ẹni tí wọ́n sọ pé ó jẹ́ olùdíje fún ipò Olókùun Okuu Ọmọni.
3. Kí wọ́n ṣàlàyé ìṣẹ̀lẹ̀ ayẹyẹ tí wọ́n sọ pé ó wáyé ní àṣírí ní Ààfin Ọọ̀ni, àti àṣẹ wo ni wọ́n fi gbé ẹni náà kalẹ̀ tàbí tún dé e.
4. Kí wọ́n bọ̀wọ̀ fún ìlànà àṣà tó ti wà ní Ilé-Ifè, pẹ̀lú ipa Ife Traditional Council Screening Committee.
5. Kí ìjọba àti àwọn agbẹ̀gbẹ́ ààbò ṣe àwọn ìgbésẹ̀ tó yẹ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti dènà ìbáṣepọ̀ búburú tàbí ìforígbárí láàárín Ilé-Ifè àti Modakeke.
Títí di ìgbà tí àwọn ìlànà àṣà àti òfin tó yẹ bá tẹ̀lé déédéé, tí wọ́n sì ti yanju àwọn àníyàn tó wà lórí ìdénimọ̀ náà, The Ife Intellectuals ń kéde pé a kò gba ìdénimọ̀ tí wọ́n sọ pé wọ́n ṣe Prince Adewale Aderoju Onisaka gẹ́gẹ́ bí Olókùun Okuu Ọmọni, Ilé-Ifè.
A dúró fún àlàáfíà, ìdájọ́ òdodo, títẹ̀lé ìlànà tó yẹ, bíbọ̀wọ̀ fún àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà, àti ìṣọ̀kan àti ìdàgbàsókè Ilé-Ifè.
