01/06/2025
ပျောက်ပျက်မသွားတဲ့ ငွေဝင်လမ်းကြောင်း
ဝင်ငွေလမ်းကြောင်း အမျိုးအစား ၇ မျိုးရှိကြောင်းကို သိရှိခဲ့ပြီးဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ဒါတွေကတော့
(1) Earned Income
(2) Profit Income
(3) Dividend Income
(4) Capital Gain Income
(5) Royalty Income
(6) Interest Income
(7) Rents Income တို့ ပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ Royalty Income ဆိုတဲ့အကြောင်းကို နည်းနည်း အသေးစိတ် ထပ်ပြီး မျှဝေပေးချင် ပါတယ်။ Royalty Income ဆိုတာဟာ မိမိရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု တစ်ခုခုကို အခြားသူတစ်ဦး က တစ်နည်းနည်းနဲ့ အသုံးချ တဲ့အခါမှာ မိမိကို ဥပဒေ အရ အခကြေးငွေ တစ်ခုခု ပေး ရတဲ့ ဝင်ငွေ အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး Passive Income အမျိုးအစား တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နည်း အား ဖြင့်တော့ Royalty Income ဟာ Intellectual Property လို့ခေါ်တဲ့ ဉာဏဆိုင်ရာ အဖိုးတန် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ကနေ ဝင်ငွေ ရရှိတဲ့ Passive Income အမျိုးအစား ပါပဲ။ ဥပမာ အားဖြင့် စာရေး ဆရာ တစ်ဦးက ဝတ္တု စာအုပ်တစ်အုပ် ရေးသား ဖန်တီးလိုက်တယ်ဆိုပါစို့။ ဒါဆိုရင် ဒီ စာမူ တွေပါတဲ့ ဝတ္တု စာအုပ်ဟာ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေ သူကနေ အကြိမ် ကြိမ် ပြန်လည် ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေ ရတိုင်းမှာ ဝင်ငွေ ပမာဏ တစ်ခု ရရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သီးချင်းရေးဆရာ များ ရဲ့ သီချင်းများ ဆိုရင်လဲဒီလိုပဲဖြစ်ပါတယ်။
ပိုပြီး ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာ ကတော့ ကွန်ပျူ တာတွေ ကို Operate လုပ်ပေးတဲ့. Window software ဟာ Microsoft Company ရဲ့ Intellectual Property ဖြစ်တဲ့ အတွက် အသုံးပြုတဲ့ ကွန်ပျူတာ ထုတ်လုပ်ရေး တိုင်းဟာ Microsoft ကို အခကြေးငွေတစ်ခု ပေးရလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ။ လျှပ်စီးမီးသီး တီထွင်တာ၊တယ်လီဖုန်း တီထွင်တာ၊ သံလိုက်ရထား ဒီဇိုင်း၊ လက်နက် အသစ်တစ်ခုခု စသည့် တို့တီထွင်သူတွေဟာ တီထွင် ပြီး ရင်. Patent အနေနဲ့ မှတ်ပုံတင်ကာ ပြန်လည် အသုံးချသူ လူတွေ company တွေ ဆီကနေ အခကြေးငွေကို ပုံမှန် ရယူကြလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံ တကာမှာ ဒီလို Intellectual Property. တွေကို ဖန်တီးနိုင်ဖို့ အထူးတလည် အားစိုက် ကြိုးစား ကြလေ့ ရှိပါတယ်။
လူတစ်ဦးချင်းစီသာမကပဲ လုပ်ငန်း တွေ Company တွေ မှာလည်း Royalty Income ပေးတဲ့ Intellectual Property တွေ ရှိလေ့ရှိပါတယ်။ company ကနေ ရှာဖွေထားတဲ့ နည်းပညာတွေ၊ Research data တွေ၊ Product Design တွေကို အခြား အသုံးပြုလိုသူတွေ ကို ရောင်းချ ခြင်း တို့ ကနေ ဝင်ငွေရရှိနိုင်ပါတယ်။
အားသာချက်တွေက…
Royalty Income ဟာ ပိုင်ဆိုင်မှု Asset တစ်ခုခုကို ဝယ်ယူပြီး ပြန်လည် ငှားရမ်း ရတဲ့ Rental Income လိုမျိုး အရင်းစိုက် ပြီး ငွေတစ်လုံးထဲ ဝယ်ယူရတာမျိုးမဟုတ် ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် မိမိ ကိုယ်တိုင် တစ်ဦးထဲ ဖန်တီးနိုင်လေ့ရှိတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု အမျိုးအစား ဝင်ငွေအမျိုးအစား တစ်ခုလဲ ဖြစ်ပြန်ပါတယ်။ အချို့ သော ကျွမ်းကျင်မှုတွေ မိမိ မှာ ရှိလာတဲ့ အခါမှာ Royalty Income တစ်ခုခုကို အလွယ်တကူလေး ဖန်တီး နိုင် လေ့လဲရှိနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ မိမိက ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်း ပညာ ပိုင်းမှာ အတွေ့အကြုံလဲရှိ ဖန်တီးမှုလဲ အားကောင်းတဲ့အခါ လူကြိုက်များတဲ့ ဒီီဇိုင်းတွေ ဖန်တီးပြီး ဒါတွေကို အဝတ်အထည် လုပ်ငန်းကြီးတွေကို ရောင်းချလို့ရပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် မိမိရဲ့ ဖက်ရှင် ဒီဇိုင်း ပညာရပ်ကို Online Training သင်တန်း တစ်ခုအနေနဲ့အသွင်းပြောင်းကာ Royalty Income ကိုဖန် တီးနိုင် ပြန်ပါတယ်။
အားနည်းချက်တွေ…
မိမိဖန်တီးလိုက်တဲ့ Intellectual Property ဟာ လူကြိုက်များ ပြီး စျေးကွက်ဝင်ကာအ ဖိုးတန်တဲ့ဖန် တီးမှုမျိုးတော့ ဖြစ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်ဖို့အတွက် မိမိ မှာ လုံလောက်တဲ့ အတွေ့အကြုံ နဲ့ ပညာတွေ ရှိဖို့တော့လိုပြန်ပါတယ်။ Rental Income လို asset ကို ဝယ်လိုက်ဖို့ ငွေအလုံးအရင်းမသုံး ရပေမယ့် အားထုတ်ရတာတွေ က ပိုပြီး များပြားလေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာ သီချင်းတစ်ပုဒ်ရေးရတာ၊ ဒီဇိုင်းတစ်ခု ဖန်တီးရတာ တွေဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အားထုတ်ရမှုတွေ များလေ့ရှိပါတယ်။ နည်းပညာအသစ်တွေ Product Design တွေ ဆိုရင်လည်း Research တွေ လေ့လာမှုတွေ များစွာ ပြုလုပ်ရတဲ့အတွက် ကုန်ကျ စရိတ်တွေက များပြားတတ်လေ့ရှိပြန်ပါတယ်။ Passive Income ဆိုပေမယ့် ကိုယ်တိုင် ဖန်တီး ရတဲ့အတွက် ဖန်တီးနေချိန်မှာတော့ အချိန်ပြည့် အလုပ်လုပ်နေရလေ့ရှိပါတယ်။
Royalty Income အမျိုးအစားတွေ…
(၁) Book Royalty
ဒါကတော့ စာအုပ်ထုတ်ဝေမှုကနေ ရတဲ့ income အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ စာရေးဆရာ အဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုပြီး ရသ စာပေ တွေ ရေသားထုတ်ဝေသလိုပဲ ပညာရပ်တစ်ခုခုမှာ ကျွမ်းကျင် တစ်ဖက်ကမ်းခတ်တတ်မြောက်သူတွေကလဲ သက်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်အကြောင်းတွေ ကို စာအုပ် များအနေနဲ့ ဖန်တီး နိုင်ကြလေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာ စိုက်ပျိုးရေးပညာ၊ ငွေကြေးပညာ၊ စီမံခန့်ခွဲမှု စသည်ဖြင့်ပါပဲ။ တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေထား တဲ့ စာအုပ် ကို ဘယ်အချိန် ဖြစ်ဖြစ် ပြန်လည်ထုတ်ဝေတဲ့ အခါ ထုတ်ဝေသူနဲ့ သဘောတူညီထားတဲ့ ငွေပမာဏကို စာတစ်အုပ် စီတိုင်း အတွက် ရရှိလေ့ရှိ ပါတယ်။ စာရေးဆရာ ကြီးတွေ ဆိုရင် ကွယ်လွန်သွားပြီးတဲ့အထိရေး ခဲ့တဲ့ စာအုပ်တွေက မိသားစု အဆက်ဆက် ဝင်ငွေ ရရှိစေနေလေ့ရှိပါတယ်။
(၂) Performance Royalty
ဒါကတော့ စွမ်းဆောင်ရည် တစ်ခုခု ပေါ်မူတည်ပြီး ရရှိတဲ့ Income အမျိုးအစားပါပဲ။ ဥပမာ အောင်မြင် တဲ့ သီချင်းတစ်ပုဒ် ရေးသား နိုင်တာ၊ ဗီဒီယို ရုပ်ရှင်ကားကြီး မှာ သရုပ်ဆောင် ထားပြီး ရုံတင်ပြသတိုင်း ဝင်ငွေရနေတာ၊ ပန်းချီ အနုပညာ တစ်ခုခု ဖန်တီး နိုင်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် လူကြိုက်များတဲ့ ကာတွန်းဇာတ် ကောင် တစ်ခုဖန်တီး နိုင်တာ စတဲ့ ဖန်တီးမှုတွေ ကနေ ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
(၃) Patent Royalty
ဒါကတော့ သိပ္ဗံပညာရှင်တွေလိုမျိုး တီထွင်ဖန်တီး သူ တွေရဲ့ မူပိုင်ခွင့် ကနေ တစ်ဆင့် ရရှိတဲ့ ဝင်ငွေ အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ လျှပ်စစ် ကား တစ်စီး တီထွင်ပြီး မူပိုင်ခွင့်တင်ထား တဲ့အခါ အဲဒီကား ကို ထုတ်လုပ်တဲ့ company ဆီကနေ ကားတစ်စီးရောင်းရတိုင်း ဝင်ငွေပမာဏ တစ်ခုရနေတာ မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ နည်းပညာ အသစ် တွေ၊ ထုတ်ကုန် အသစ်တွေ၊ အရေးကြီး ရှာဖွေတွေ့ရှိချက်တွေ၊ စတာတွေ ကနေ ရလေ့ရှိပါတယ်။ လူတစ်ဦးချင်းစီ အပြင် company လုပ်ငန်းတွေအများစု ကဒီ အမျိုးအစား ကနေ ဝင်ငွေရတတ်လေ့ရှိကြပါတယ်။
(၄) Franchise Royalty
Franchise ဆိုတာကတော့ အောင်မြင်တဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုကအခြား Third party တစ်ခုခုကို သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းအမည်၊ လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ပုံ၊ ကုန်ကြမ်းထောက်ပံရေး၊ စတောတွေ မျှဝေပေးပြီး လုပ်ငန်းအခွဲလုပ်စေကာ ရောင်းရငွေထဲက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ရယူ တဲ့ income အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ဥပမာ မက်ဒေါ်နယ် ဘာဂါ ဆိုင်တွေဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအနှံကို Franchise နည်းလမ်းနဲ့ ဖြန့်ကျက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်တော့ CP ကြက်ကြော် ဆိုင်တွေကို Franchise အနေနဲ့ တွေ့ကြရပါလိမ့်မယ်။
(၅) Mineral Royalty
Mineral ဆိုတာကတော့ ဓာတ်သတ္တုတွေ တွင်းထွက်တွေ စတဲ့ သယံဇာတ တွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဝင်ငွေ အမျိုးအစားကိုတော့ နိုင်ငံ တွေရဲ့ အစိုးရတွေက ၊ နယ်မြေတစ်ခုခုကို အပိုင်စား ရရှိသူတွေ ကသာ လုပ်ဆောင်နိုင်လေ့ရှိပါတယ်။ ကိုယ့်နယ်မြေထဲက တွင်းထွက်တစ်ခုခုကို တူးယူခွင့်ပေးပြီး အဲဒီက နေ ထွက်တဲ့ ပမာဏရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပိုင်ရှင်က ရယူတဲ့ နည်းလမ်းပါပဲ။ ဥပမာရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်လုပ်ရေးတွေ ချပေးပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပမာဏ တစ်ခု ပြန်ယူတာ၊ ကမ်းလွန် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ တူးဖော်စေတာ စတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
(၆) Professional Royalty
ဒါကတော့ အတတ်ပညာတစ်ခုခုမှာ ကျွမ်းကျင် တတ်မြောက်သွားတဲ့ အခါမှာ ဒီ ပညာရပ်ကို Book Royalty နည်းလမ်းမ ဟုတ်တဲ့ အခြားနည်းလမ်းတစ်ခုခုနဲ့ ဖန်တီးပြီး ဝင်ငွေရရှိတဲ့ နည်းဖြစ် ပါတယ်။ ဥပမာ အင်္ဂလိပ်စာ ကို ကျွမ်းကျင် တဲ့သူတစ်ဦးက အင်္ဂလိပ်စာ သင်တန်းတစ်ခု ဖန်တီး ပြုလုပ်ပြီး online Trainingအနေနဲ့ သင်ကြားတာ၊ Udemy တို့လို Platform တွေ ၊ App တွေမှာ တင်ထားပြီး လေ့လာသူ တွေရှိတဲ့အခါတိုင်း ဝင်ငွေရစေတာဖြစ်ပါတယ်။ ပညာရပ် အမျိုးစုံကို ဒီလို နည်းလမ်းတွေနဲ့ လုပ်ဆောင်ကြလေ့ရှိပါတယ်။ သင်တန်းအနေနဲ့ မဟုတ် ပဲ လဲ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ အချို့ နိုင်ငံတကာ knowledge Sharing Web တွေဆိုရင်လဲ လစဉ် Member ကြေးနဲ့ ဝင်ထားပြီး ရေးသားထားတဲ့ စာတွေ ကို ဖတ်ရှုနိုင်တာ၊ နောက်ဆုံးပေါ် သတင်း တွေကို အမြန်ဆုံး ချက်ချင်းသိနိုင်ဖို့အတွက် Premium ကြေးနဲ့ ကြည့်နိုင်တာ စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖက်ခေတ်မှာတော့ ၀ိတ်ချ ဖို့နည်းလမ်းတွေ body building နည်းတွေကိုတောင် app အနေနဲ့ ဖန်တီးပြီး Royalty Income ပြုလုပ်လာကြပါတယ်။
(၇) Licensing Royalty
ဒါကတော့ ကုန်ပစ္စည်း တစ်ခုခုကို သက်ဆိုင်ရာ နယ်မြေ တစ်ခုခု အတွက် သတ်မှတ် အချိန် အတွင်း တစ်ဦးထဲ မူပိုင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချ ဖြန့်ချီ ခွင့် ပေးပြီး income ရယူတဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းတွေ ရော နိုင်ငံတွေကပါ လုပ်ဆောင်ကြတဲ့ နည်းလမ်းလဲဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ ရုရှားနိုင်ငံ ဟာ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံကျော် ရိုင်ဖယ်ဖြစ်တဲ့ AK 47 ကို အခြား မိတ်ဖက် နိုင်ငံ အများအပြား အား ထုတ်လုပ်ခွင့် လိုင်စင် ရောင်းချပေးပြီး ထုတ်လုပ် စေတာမျိုး ပါပဲ။
အထက်က နည်းတွေကတော့ Passive Income တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Royalty Income ရအောင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ တည်ဆောက်နိုင်သလဲ ဆိုတာကိုမျှဝေပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ Royalty Income ဟာ ပုံမှန် ဝင်ငွေတစ်ခု ရနေစေနိုင်သလို ပမာဏ အားဖြင့်လဲများပြားလေ့ရှိတာကြောင့် ယနေ့ ခေတ် မှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝ သူတိုင်း ဖန်တီး ထားလေ့ရှိကြတဲ့ ဝင်ငွေအမျိုးအစား ဖြစ်လာပါတယ်။
မိတ်ဆွေလဲ အထက်က နည်းလမ်းတွေ မှာ ဘယ်နည်းလမ်း နဲ့ မိမိကိုယ်ပိုင် Royalty Income တစ်ခု ဖန်တီးနိုင်မယ်ဆိုတာ သုံးသပ် စဉ်းစား ကြည့်ပါဦးဗျား…
လုံလောက်တဲ့ အသိပညာ ဟာ ပြင်းထန်တဲ့အခက်အခဲတွေကို လွယ်ကူစွာကျော်ဖြတ်စေနိုင် ပါတယ်။
Kaung Hein Soe – Strategic
Business Consultant