BLANK

BLANK Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from BLANK, Arts and entertainment, Maubin.

25/10/2025

“မူဝါဒအလွန်” ဝါဒ — သဘောတရား

၁။ အဓိပ္ပါယ်တစ်ခုတည်းကို မထောက်ခံခြင်း
၂။ အနာအဆာကို ချစ်ခြင်း
၃။ ဖန်တီးသူကို ဝါဒနဲ့မချိတ်ဆက်ခြင်း
၄။ တုန်လှုပ်မှုကို အနုပညာအဖြစ်ဖော်ပြခြင်း
၅။ Postmodern နဲ့ဆက်စပ်မှု
၆။ Mythic Symbolism

“မူဝါဒအလွန်” ဟာ
အနာအဆာနဲ့အလှတရားကြားက
တိတ်ဆိတ်တဲ့အလင်းတစ်စင်းပဲ။

13/11/2023

Credit to original

"ဘူးသီး" ကို "ဗူးသီး"လို့ မရေးမိစေနဲ့။
"ဗူး"မှုတ်တာကလွဲရင်
ဘာထည့်တဲ့ ဘူးဖြစ်ဖြစ် ၊
အကုန်လုံး ဘကုန်းနဲ့ "ဘူး" ။
[ပန်းရန်ဆရာတွေ၊ကိုင်တဲ့ကိရိယာကို
"သံလျက်"လို့ ၊မရေးမိစေနဲ့နော်။(ကိုယ်လည်းမှားရေးဖူးတယ်)။
"သံလက်"လို့ ရေးမှ မှန်တယ်။]
[ဘုရင်တွေကိုင်တဲ့ ဓားအမျိုးအစားကိုလည်း"သံလက်"လို့ မရေးမိစေနဲ့ ။
"သန်လျက်"လို့ ရေးမှ အမှန်]
"ပါတ်သက်"လို့ရေးထားတာတွေ့ရင်၊
"ပတ်သက်"လို့ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
"တစ်ချို့"လို့ ရေးထားတာတွေ့ရင်၊
"တချို့"လို့ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
"မျိုးမျိုးမြတ်မြတ်"မဟုတ်ဘူးနော်။
"မြိုးမြိုးမြက်မြက်"
"မျက်ခြေပြတ်"လို့မှား မရေးနဲ့။
"မျက်ခြည်ပြတ်"လို့ရေးမှအမှန်။
"ဟိုလိုတက်ကတယ်"
"ဒီလိုတက်ကတယ်"ဆိုပြီး
"တက်ရတယ်"လို့ ပြောတဲ့အခါမှာ၊
"ရ" နဲ့ "က"တောင်
အထားအသို မမှန်ဘဲ ပြောနေတဲ့၊
နိုင်ငံခြားဘာသာ သင်တန်းဆရာတချို့လည်းရှိတတ်တယ်။
"တက်ရတယ်"လို့ ပြောမှ မှန်ပါတယ်။
"တက်ကတယ်"ဆိုတာ၊ အပေါ်ကိုတက်ပြီး ကတယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။
လုပ်ရတယ်ကို လုပ်ကတယ်
စားရတယ်ကို စားကတယ် ၊
စားရဦးမယ်ကို စားကဦးမယ် စသည်ဖြင့် ၊
(ဒါဟာ စကားမပီတာ မဟုတ်ပါဘူး။
စာမပီတာပါ။စာမတတ်တာပါ။
မြန်မာစာကို တိတိကျကျ ၊မသိ မတတ်တာပါ။
မြန်မာစကား မတတ်တာပါ။
မြန်မာစကား ပီပီသသ၊မပြောတတ်တာပါ)။
"ပဠိပကၡ"လို့
ရေးတဲ့ပညာရှင်ရှိနေတယ်။
"ပဋိပက္ခ"သာ အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။
ကာတွန်းမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊
တခြားဝါကျမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊
"ဝုန်းကနဲ့"တို့
"ဒိုင်းကနဲ"တို့ တွေ့ပြီဆိုရင်၊
"ဝုန်းခနဲ" "ဒိုင်းခနဲ"လို့သာ
ပြင်ပေးလိုက်ပေတော့။
"ကတ်ပြား"လို့ ရေးမှ အမှန်။
["ကပ်ပြား" "ကဒ်ပြား"(အမှား)]
သေနတ်ထဲ ထည့်တဲ့ ယမ်းတောင့်ကို
"ကျည်ဆံ"လို့ ရေးရင် အမှား။
["ကျည်ဆန်"လို့ရေးမှ အမှန်။
(ကိုယ်လည်း မှားရေးဖူးတယ်)]
{တစ်ဆက်တည်း မှာပါရစေ။ကျည်ဆံလို့ အသံမထွက်ဘူးနော်။ ကျည်ဇန်လို့အသံထွက်ရမယ်}
သူ့ထက်ပိုတယ်လို့ ရေးရမှာကို၊
သူ့ထပ်ပိုတယ်လို့ ရေးနေမိကြတယ်။
မြန်မာစာ သိပ်မရင်းနှီးတဲ့သူဆိုရင်၊
"ကရဝိက်"ငှက်ကို ၊
"ကရဝိတ်ငှက်"
"ကရဝိတ်ဌက်"လို့၊ရေးမိတတ် ကြတယ်။
"ကြေငြာ" လို့ရေးရင်အမှား၊
"ကြေညာ"လို့ရေးမှ အမှန်။
"ကြော်ညာ"လို့ရေးရင် အမှား၊
"ကြော်ငြာ"လို့ရေးမှ အမှန်။
"ရှုခင်း"ကို
"ရှု့ခင်း"လို့ မရေးမိစေနဲ့။
{"မွှေ့ရာ"လည်း မဟုတ်ဘူး။
"မွှေ့ယာ"လည်း မဟုတ်ဘူး။
"မွေ့ယာ"လည်းမဟုတ်ဘူး။
"မွေ့ရာ"လို့ ရေးမှ အမှန်။}
{"အိပ်ယာ"လို့ရေးရင် အမှား။
"အိပ်ရာ"လို့ရေးမှ အမှန်။}
{"အိမ်ယာ"လို့ ရေးရင် အမှား။
"အိမ်ရာ"လို့ရေးမှ အမှန်။}
သတင်းရေးသူတွေပဲဖြစ်ဖြစ်
တခြားရေးသူတွေပဲဖြစ်ဖြစ်၊
"တုန့်ပြန်"လို့ ရေးနေမိကြလိမ့်မယ်။
"တုံ့ပြန်"သာအမှန်ဖြစ်ပါတယ်။
"သံပုရာသီး"လို့ မှားမရေးမိစေနဲ့။
"သံပရာသီး"လို့ ရေးမှ အမှန်။
"ပုခုံး"လို့ မှားမရေးမိစေနဲ့။
"ပခုံး"လို့ ရေးမှ အမှန်။
"အမွှာပူး"လို့ ရေးရင် မှားတယ်။
"အမြွှာပူး"လို့ရေးမှ အမှန်။
ဗံဒါပင်လည်းမဟုတ်ဘူး၊
ဗန်ဒါပင်လည်း မဟုတ်ဘူး၊
ဗန္ဒာပင်လည်း မဟုတ်ဘူး။
"ဗာဒံပင်"
"ဆက်နွယ်"လို့ရေးတာ
အမှန် ထင်ခဲ့ဖူးတယ်။မဟုတ်ဘူး။
"ဆက်နွှယ်"လို့ရေးမှ အမှန်။
"ပတ်သက်"ကို "ပတ်သတ်"လို့ရေးသလို၊
"ဖြစ်ရပ်"ကို "ဖြစ်ရက်"လို့ ရေးနေကြတယ်။
(မြန်မာပြည်က မြန်မာတွေရဲ့ မြန်မာစာအခြေအနေ)
___________
"တစ်ခြား"လို့ အရေးမှားသူတွေ
ရှိနေသေးတယ်။
"တခြား"ကအမှန် ။
"အဓိဠာန်"လို့ မှားရေးထားတာလည်း တွေ့ကြရမယ်။
"အဓိဋ္ဌာန်"သာအမှန်ဖြစ်ကြောင်း
သိထားရမယ်။
"လှေခါး"လို့ရေးရင်မှားတယ်။
"လှေကား" (အမှန်)
ကမ္ဘာ"တစ်ဝှမ်း"နိုင်ငံ"တစ်ဝှမ်း"လို့
ရေးမိတတ်ကြတယ်။
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း
နိုင်ငံတစ်ဝန်းလို့ ရေးမှမှန်တယ်နော် ။
"တစ်ခါတစ်လေ"လို့ရေးထားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊
"တခါတလေ"လို့ ရေးထားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တွေ့ခဲမြင်ခဲ့ရင်၊
"တစ်ခါတလေ"သာ အမှန်ဖြစ်ကြောင်း၊
ကိုယ့်ဘာသာ မှတ်သားထားလိုက်ပါ။
"မြင့်မိုရ်တောင်"လို့ရေးထားတာတွေ့ရင်၊
"မြင်းမိုရ်တောင်"လို့ ပြင်ရေးပေးလိုက်ပါ။
"အနူးအညွန့်"တောင်းပန်ပါတယ်လို့
ရေးထားတာတွေ့ရင်၊
"အနူးအညွတ်"တောင်းပန်ပါတယ်လို့၊ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
ဒါဏ်ရိုက်မယ်လို့ရေးထားရင်၊
ဒဏ်ရိုက်မယ်လို့ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
ပါတ်ဝန်းကျင်လို့ ရေးထားရင်
ပတ်ဝန်းကျင်လို့ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
"လျှက်"ဆိုတဲ့ စာလုံး
ဘယ်မှာမှ မသုံးဘူး ။ ။
ဘာကြောင့်သတိရလျှက်
ခင်မင်လျှက်၊လေးစားလျှက်လို့
ရေးနေကြသလဲဆိုတာ့။
"လျက်"နဲ့ ရေးရတာကို မသိကြလို့ပေါ့။
လျက်ဆားကိုလည်း လျှာနဲ့ လျက်တယ်။
လေပြေလေညှင်းလို့ ရေးထားတာတွေ့ရင်၊
"လေပြည်လေညင်း"လို့ပြင်ပေးလိုက်ပါ။
(တိုက်ခတ်တဲ့လေကို၊"လေပြည်"လို့ခေါ်ပါတယ်။
"လေပြေ"လို့ ရေးရင် ၊ မှားပါတယ်)။
(ဇာတ်သဘင်မှာ ၊ အခန်းအကူးအပြောင်းအတွက်၊ ပြောတဲ့စကားကို၊ "လေပြေထိုး"တယ်လို့ ခေါ်သလို၊
စိတ်ဆိုးနေသူကို ပြေလည်အောင် ၊ ပြောတဲ့စကားကိုလည်း ၊ "လေပြေထိုး"တယ်လို့ခေါ်ပါတယ်)။

သတ်ပုံ မမှားစေနဲ့
အမှန် (အမှား)
ကောက်နုတ် 📷
(ကောက်နှုတ်)📷
(အပေါင်းအနုတ်၊ ထုတ်နုတ်၊ ပေါင်းနုတ် စသည်တို့မှာလည်း 'နှုတ်' မဟုတ်ပါ။ 'နုတ်'သာ ဖြစ်ပါသည်။)
📷📷📷📷📷📷📷📷📷
ကျစ်လျစ် 📷(ကျစ်လစ်)📷
(ကျောင်းသားများ မေးခွန်းကူးရာကစ မှားတတ်သော စာလုံးပေါင်း ဖြစ်ပါသည်။)
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
ခုနစ် 📷= ၇ (ခုနှစ်)📷
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
ခေတ်မီ 📷(ခေတ်မှီ)📷
(မကြာမီ၊ အမီလိုက်၊ သူတို့ကိုမီပြီ စသည်တို့မှာလည်း 'မီ' ကိုသာ သုံးပါသည်။)
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
ဂုဏ်ရည်တူချင်း 📷(ဂုဏ်ရည်တူခြင်း)📷
(ရူပကအလင်္ကာ ဖြေဆိုရာတွင် မှားတတ်သည်။)
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
စိုပြည်📷 (စိုပြေ)📷
📷📷📷📷📷📷📷📷📷
စွဲလမ်း📷 (စွဲလန်း)📷
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
တကယ်📷 (တစ်ကယ်)📷
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
တချို့📷 (တစ်ချို့)📷
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
တခြား 📷(တစ်ခြား)📷
(ဤစကားလုံးများမှာ အမှားများလှသည်။)
📷📷📷📷📷📷📷📷📷📷
တစ်ဝန်း📷 (တစ်ဝှမ်း)📷
(နိုင်ငံတစ်ဝန်း၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၊ လောကတစ်ဝန်းဟု ရေးမှ မှန်ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရုံး၊ သမ္မတရုံးက ထွက်လာသော စာများပင် မှားသုံးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။)
တွန်ကျူး 📷(တွန်ကြူး)📷
ထို့ပြင် 📷(ထို့အပြင်)📷
(ထို့အပြင် ဟူသော အမှားကို စာနယ်ဇင်းလောကမှာ မမြင်ချင်အဆုံးပါ။ စာစီစာကုံးစာအုပ်များမှာပင် တွေ့နေရသည်။)
ဒါပေမဲ့📷 (ဒါပေမယ့်)📷
နေ့လယ် 📷(နေ့လည်)📷
(ဤ အမှားကို ဖိတ်စာများတွင် အများဆုံးတွေ့ရသည်။)
ပရိသတ်📷 (ပရိတ်သတ်)📷
ပင်ကို📷 (ပင်ကိုယ်)📷
ပြာသာဒ် 📷(ပြသာဒ်\ပြဿာဒ်)📷
(ကျောင်းသားများ ရေးတိုင်းမှားတတ်သော စာလုံးပေါင်း ဖြစ်သည်။)
ဖြည်းဖြည်း 📷(ဖြေးဖြေး)📷
မြောက်မြား 📷(မြောက်များ)📷
(ရှေးသုံးစကားကို မသိသူများ မှားလေ့ရှိသည်။)
မြင်းမိုရ်တောင်📷(မြင့်မိုရ်တောင်)📷
မြိန်ရှက်📷 (မြိန်ယှက်)📷
ရှိခိုး 📷(ရှစ်ခိုး)📷
(ယနေ့ခေတ်တွင် အံ့သြစရာ ကောင်းလောက်အောင် မှားလာကြသော စာလုံးပေါင်း ဖြစ်သည်။)
လေပြည်လေညင်း📷 (လေပြည်လေညှင်း)📷
(စာစီစာကုံးတွင် အသုံးရဆုံး စကားလုံးဖြစ်သည်။ မှားသူ များသည်။)
လက်ထပ် 📷(လက်ထက်)📷
('လက်ထပ်'ကို 'လက်ထက်'ဟု မှားပြီး
မင်းတုန်းမင်း၊ သီပေါမင်းတို့'လက်ထက်' ဆိုသည်ကိုတော့ 'လက်ထပ်'ဟု
ကိုရွှေကျောင်းသားတို့
မှားတတ်ကြပါသည်။)
လျက်📷 (လျှက်)📷
(မြန်မာစာတွင် 'လျှက်' မရှိဟု မှတ်ထားလျှင် မမှားဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။)
ဝီရိယ 📷(ဝိရိယ)📷
သာမန်📷 (သာမာန်)📷
သဏ္ဌာန်📷 (သဏ္ဍာန်)📷
သန္နိဋ္ဌာန် 📷(သံဓိဋ္ဌာန်)📷
ဟေမန် 📷(ဟေမာန်)📷
(ဟေမန် = ဟေမန္တ = ဆောင်းဥတု။
ဂိမှန် = ဂိမှာန = နွေဥတု။
ဝသန် = ဝသန္တ = မိုးဥတု။
ဝသန် = ဝ ဿာန = မိုးဥတု။)
အနှောင့်အယှက်📷 (အနှောက်အရှက်)📷
အလျင်အမြန် 📷(အလျှင်အမြန်)📷
အရုဏ် 📷(အာရုဏ်)📷
(အာရုံနှင့် အရုဏ်ကို ကွဲကွဲပြားပြား
သိထားသင့်ပါသည်။)
အလွန်အကြူး📷 (အလွန်အကျူး)📷
(အတိသယဝုတ္တိအလင်္ကာ ဖြေဆိုရာတွင် မှားတတ်ကြသည်။)
သြော် 📷(အော်...)📷
('သြော်' သာလျှင် အာမေဍိတ်စကား
အမှန် ဖြစ်ပါသည်။ အမှားများသည်။)
အိပ်ရာ📷 (အိပ်ယာ)📷
(မွေ့ရာ၊ အိမ်ရာ၊ ကြင်ရာတို့မှာ 'ရာ' သာ အမှန် ဖြစ်ပါသည်။)
စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမှာ
ကျွန်တော်လည်း ခဏခဏ မှားပါသည်။ သို့သော် အသုံးများသော စကားလုံးများကိုတော့ မမှားအောင် သတိထား
သုံးပါသည်။ သတ်ပုံမှားသောစာမှာ
စာအရသာ ပျက်သည်။
ယခု ဖော်ပြထားသော စကားလုံးများမှာ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းတွင် ကျောင်းသားများ မှားလေ့ရှိသော၊
မှားလျှင် အမှတ်လျော့နိုင်သော
စာလုံးပေါင်းတချို့ ဖြစ်ပါသည်။
စာရလျက်၊ ဖြေနိုင်လျက်
သတ်ပုံကြောင့် အမှတ်ဝက်မျှမရသော
အဖြစ် မကြုံ ကြစေရန်
ဖော်ပြလိုက်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

Credit.....
#ကူးယူဖော်ပြပေးပါတယ်။

ဗျည်း(၃၃)လုံးဘုရားရှိခိုး====================(၁) က - ဟူသည်ကား ကိလေသာမာရ်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။(၂) ခ ...
13/11/2023

ဗျည်း(၃၃)လုံးဘုရားရှိခိုး
====================

(၁)
က - ဟူသည်ကား
ကိလေသာမာရ်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂)
ခ - ဟူသည်ကား
ခန္ဓမာရ်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၃)
ဂ - ဟူသည်ကား
ဂန္ဓကုဋီရွှေတိုက်မှ ကျွတ်ထိုက်သောသူသတ္တဝါ ဗိုလ်လူခပ်သိမ်းတို့အား ရွှေဉာဏ်တော်ကွန်ရက်ဖြင့် ဖြန့်လျက်ကြည့်ရှုတော်မူတတ်သော မြတ်စွာဘုရား။

(၄)
ဃ - ဟူသည်ကား
ဃတိကာရ ဗြဟ္မာမင်းကြီး ဆပ်ကပ်သောရွှေကြာသင်္ကန်းကို ဆင်မြန်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၅)
င - ဟူသည်ကား
ငါးပါးသောမာရ်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၆)
စ - ဟူသည်ကား
စကြဝဠာတစ်ဝိုက်၌တုပြိုင်ဖက်ကင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၇)
ဆ - ဟူသည်ကား
ဆယ်ပါးသောဒုစရိုက်ကို ပယ်ဖျက်ခုတ်ထွင် အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၈)
ဇ - ဟူသည်ကား
ဇာတိဿရဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၉)
ဈ - ဟူသည်ကား
ဈာန်သမာပတ်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၀)
ည - ဟူသည်ကား
ဉေယျဓံတရားငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၁)
ဋ - ဟူသည်ကား
ဋီကာလက်သန်း ကျမ်းအသွယ်သွယ်တို့ကို ဆရာမရှိ ကိုယ်တော်တိုင်သိတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၂)
ဌ - ဟူသည်ကား
ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို ဟောကြားတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၃)
ဍ - ဟူသည်ကား
ကောဏ္ဍညပုဏ္ဏားသည် လက်ညှိုးတစ်ချောင်းထောင်ပြ၍ ဘုရားစင်စစ် ဧကန်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ဟောတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၄)
ဎ - ဟူသည်ကား
ဒီပင်္ကရာဘုရားရှေ့တော်၌ နိယတဗျာဒိတ်ပန်းကို ဆင်မြန်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၅)
ဏ - ဟူသည်ကား
တဏှာတည်းဟူသောအမိုက်မှောင်ကို ပယ်ဖျက်ခုတ်ထွင် အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၆)
တ - ဟူသည်ကား
တစ်ထောင်မကသောတိတ္ထိတို့ကို ဆုံးမတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၇)
ထ - ဟူသည်ကား
ထူးမြတ်သောဂုဏ်တော်အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၈)
ဒ - ဟူသည်ကား
ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ကို ရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၁၉)
ဓ - ဟူသည်ကား
ဓမ္မစကြာတရားတော်ကို ဟောတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၀)
န - ဟူသည်ကား
နိဗ္ဗာန်အောင်ချာ ရွှေပြည်သာသို့ ပို့ဆောင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၁)
ပ - ဟူသည်ကား
ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၂)
ဖ - ဟူသည်ကား
ဖိုလ်မဂ်ချမ်းသာကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၃)
ဗ - ဟူသည်ကား
ဗောဓိပင်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၄)
ဘ - ဟူသည်ကား
ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၅)
မ - ဟူသည်ကား
မစ္စုမာရ်ကို ‌အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၆)
ယ - ဟူသည်ကား
သရက်ဖြူပင်ရင်း၌ တိတ္ထိတို့အား ရေမီးအစုံစုံတို့နှင့် ယမိုက်ပြာဋိဟာကို ပြတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၇)
ရ - ဟူသည်ကား
ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၈)
လ - ဟူသည်ကား
လူသုံးပါးတို့တွင် တုပြိုင်ဖက်ကင်းတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၂၉)
ဝ - ဟူသည်ကား
ဝသုန္ဓရေမြေနတ်သားသည် သက်သေခံပြု၍ မာရ်နတ်မင်းခုခံသည်ကို အောင်မြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၃၀)
သ - ဟူသည်ကား
သစ္စာလေးပါးတရားအပေါင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၃၁)
ဟ - ဟူသည်ကား
ဟန္ဒဒါနိဘိက္ခဝေ ပါဠိတော်လာသည်နှင့်အညီ ရဟန်းအပေါင်းတို့ကို ဆုံးမတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၃၂)
ဠ - ဟူသည်ကား
လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ပြည့်ထွန်းသော ရွှေမျက်နှာတော်နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

(၃၃)
အ - ဟူသည်ကား
အနေအရုဏ်မတက်မီ အာသဝေါကင်းကွာ၍ အာသဝက္ခယဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။

ဣတိ ဣမေဟိ ဂုဏေဟိ- ဤသို့သောဂုဏ်တော်တို့နှင့်၊ သမန္နာဂတံ- ပြည့်စုံတော်မူသော၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ- မြတ်စွာဘုရားကို၊ အဟံ- အကျွန်ုပ်သည်၊ ဝန္ဒေ ဝန္ဒာမိ- ရှိခိုးပါ၏။

ဗျည်း(၃၃)လုံးဘုရားရှိခိုးပြီး၏။

***************************************************
credit -
#သိဒ္ဓိအောင်ဘုရားရှိခိုးအမျိုးမျိုးစာအုပ်မှ

#ဗျည်း၃၃လုံးဘုရားရှိခိုး

24/09/2023



ကဗျာဆရာနဲ့ အတတ်ပညာ (ကဗျာဆိုင်ရာ စာတမ်း)
--------------------------------------------------------
ကမ္ဘာ့ကဗျာနေ့ ၂၁မတ် ၂၀၁၆

၁။
ကဗျာဆရာရဲ့ အတတ်ပညာဟာ ကဗျာပြုလုပ် ဖွဲ့စည်းဖန်တီးမှု အတတ်ပညာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအတတ်ပညာနဲ့ ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အရာဟာ ကဗျာ(ပုဒ်) ဖြစ်ပြီး အဲဒီကဗျာ(ပုဒ်) ကိုပြုလုပ်တဲ့အတွက် ပြုလုပ်သူကို ကဗျာဆရာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကဗျာဆရာလို့ အလွယ်တကူ သုံးစွဲထားပေမဲ့ ကဗျာအတတ်ပညာ (ဝါ) ဆရာဇော်ဂျီ ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ ကဗျာပရိယာယ်ကြွယ်ဝမှု အဆင့်အတန်းကိုလိုက်ပြီး ကဗျာဆရာဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ဂုဏ်ဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူပဲ သိသာထင်ရှားစွာ ကွဲခြားနိုင်ပါတယ်။ ကဗျာအတတ်ပညာ ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်မှု အဆင့်အရ ကဗျာရေးသူနဲ့ ကဗျာဆရာ ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဝါ၊ သမ္ဘာ၊သြဇာနဲ့လည်း အများကြီးသက်ဆိုင်ပါတယ်။ ဝါ၊ သမ္ဘာ၊ သြဇာရှိခြင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ကဗျာပရိယာယ်၊ ကဗျာအတတ်ပညာ ကျယ်ပြန့်မြင့်မား နက်ရှိုင်းခိုင်မာမှုတွေ ရှိနေပြန်တာ တွေ့ရပါတယ်။ ကဗျာအတတ်ပညာဟာ ပုံသဏ္ဌာန် ဖွဲ့စည်းမှု ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီစာတမ်းဟာ ကဗျာပုံသဏ္ဌာန်ဖွဲ့စည်းမှု ရှုထောင့်ပေါ် အခြေခံပြီး တင်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။
'ကဗျာ' ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရကို အဓိပ္ပယ်ဖွင့်ဆိုရာမှာ အဓိပ္ပယ်အမျိုးမျိုးရှိပေမယ့် ဘုံတူညီမှု ထုတ်ပြရရင် -
(၁) ရသစာပေ (ဝါ) စိတ်ကူးကွန့်မြူးမှု အခြေပြု စာပေဖြစ်ခြင်း (ဝါ) ထိုးဇာတ်ဖြစ်ခြင်း၊
(၂) ပုဂ္ဂလိကဖွင့်ဟဖော်ထုတ်ချက်ဖြစ်ခြင်း၊
(၃) စိတ်လှုပ်ရှားမှု ဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိ (စေ) ခြင်း၊
(၄) အလှတရား/ အလှဗေဒ/ ရသဗေဒ အခြေခံ အနုပညာဖြစ်ခြင်း၊
(၅) ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိခြင်းတို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

၂။ > (၁)
ကဗျာဟာ သတင်းအချက်အလက် ပါကောင်းပါပေမယ့် သတင်းအချက်အလက် ပေးဖို့ထက် စိတ်လှုပ်ရှားမှု ရသကိုပေးဖို့ ဦးတည်ရည်ရွယ်တာဖြစ်တယ်။ ပြင်ပ အရှိတရားနဲ့ နွယ်ကောင်းနွယ်ပေမဲ့ ပြင်ပအရှိတရားပေါ် တိုက်ရိုက်မညွှန်းတဲ့ စိတ်ကူးကွန့်မြူးမှု လုပ်ရပ်ဖြစ်သလို စိတ်ကူးကွန့်မြူးထားမှုကို တွေ့မြင်ရတဲ့ အရေးအသားဖြစ်တယ်။ ဆရာဇော်ဂျီရဲ့ ကဗျာ့သဘောနဲ့ ကဗျာ့ရည်ရွယ်ချက် (၁၉၆၁) ဆောင်းပါးမှာ ကဗျာ့သဘောကို 'ဖန်ခွက်ပြာနှင့် ကျောက်စက်ရေ အမောပြေအောင်တိုက်ပါ မမ' လို့ဖော်ပြပါရှိပြီး 'ကျောက်စက်ရေသည် စိတ်ကူးဉာဏ်နှင့် တူ၍ ဖန်ပြာခွက်သည် ဖွဲ့နွဲ့ပုံနှင့် တူသည်' လို့ဆိုထားပါတယ်။ ကဗျာဆိုတာ စိတ်ကူးဉာဏ်ကို ဖွဲ့တာဖြစ်သလို စိတ်ကူးဉာဏ်နဲ့လည်း ဖွဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစိတ်ကူးဉာဏ်ဟာ အကြောင်းအရာဖွဲ့နွဲ့မှု အပိုင်းမှာပါဝင်သလို ပုံသဏ္ဌန်ရှာဖွေ ပြုလုပ် ဖန်တီးပုံမှာလည်း အရေးပါ ပါတယ်။ ထိုးဇာတ် fiction ဖြစ်ခြင်းဆိုတာတော့ ပြင်ပအရှိတရားကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြမှု မဟုတ်ခြင်း၊ တိုက်ရိုက်မညွှန်းခြင်းတို့ကို ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ > (၂)
ပုဂ္ဂလိက ဖွင့်ဟဖော်ထုတ်ချက်ကို ကဗျာပုဒ်ရဲ့ ဂုဏ်တစ်ရပ်အဖြစ် အများကလက်ခံထားရှိကြပါတယ်။ ကဗျာဆိုတာ ကဗျာဆရာရဲ့ ခံစားချက်ကို ဖွဲ့နွဲ့တာလို့ မှတ်ယူထားကြပါတယ်။ အနောက်တိုင်း ရောမန္တိက ကဗျာသီအိုရီရဲ့ အခြေခံသဘောလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရှေး အရှေ့တိုင်း၊ အနောက်တိုင်း ကဗျာတွေမှာလည်း ဒီပုဂ္ဂလိက တွေ့ကြုံခံစားချက်တွေကို ကဗျာရဲ့ပင်မအကြောင်းအရာ၊ ကဗျာရဲ့ မဏ္ဍိုင်အဖြစ် ထားရှိတာဟာ ကဗျာအနုပညာရဲ့ ဖြစ်နိုင်ခြေတွေ၊ အခွင့်ရေးတွေထဲက တစ်ပါးအဖြစ် ယူမှတ်ထားရင် ပုဂ္ဂလိက တွေ့ကြုံခံစားချက် ဖွင့်ဟဖော်ပြမှ ကဗျာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အစွန်းရောက်မှုကို ရှောင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပုဂ္ဂလိကဖွင့်ဟဖော်ထုတ်ချက်ကို လက်မခံတဲ့သီအိုရီတွေလည်း ရှိကြပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကမ္ဘာမှာလည်း လစ်ရစ်က်နဲ့ ပဋိလစ်ရစ်က် ကဗျာနှစ်မျိုးနှစ်စား ယေဘူယျအားဖြင့် ကွဲပါတယ်။လစ်ရစ်က် ကဗျာဆရာရဲ့ ပုဂ္ဂလိက ဖွင့်ဟဖော်ပြချက်ကို ငြင်းပယ်ပါတယ်။ ကဗျာဆိုတာ ကဗျာဆရာရဲ့ ဒိုင်ယာရီ မဟုတ်သလို ကဗျာဆရာရဲ့ခံစားချက်ကြော်ငြာလည်း မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုထားတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ self-expression ဆိုတဲ့ ကဗျာဆရာရဲ့ မိမိအတ္တ ဖွင့်ဟဖော်ပြချက်မဟုတ်တဲ့ အခြားဖွင့်ဟ ဖော်ပြချက်ဆီ သွားတာလည်းရှိပါတယ်။ ဘာသာစကား ကဗျာဆိုရင် ဒီ self-expression အယူအဆကို အဓိက ထိုးနှက်တာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဖန် ကဗျာထဲက 'ငါ' (ဝါ) ကဗျာထဲက ပြောနေသူဟာ ကဗျာဆရာလား၊ ကဗျာဆရာထွင်လိုက်တဲ့ ဇာတ်ဆောင် persona လား ဆိုတာလည်းရှိပြန်ပါတယ်။ ကဗျာထဲမှာ 'ငါ' ဆက်လက်ပါရှိပေမဲ့ အဲဒီ 'ငါ' ကို ဝေဝါးအောင် လုပ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် လစ်ရစ်က် self-expression ကို ရှောင်လိုက်တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပို့စ်မော်ဒန်/ပို့စ် အဆောက်အအုံ သီအိုရီတွေရဲ့ မိမိအတ္တ self ကို ထိုးနှက်ခြင်းတွေရဲ့ အကျိုးဆက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်က self ဆိုတဲ့ မိမိအတ္တ (ဝါ) များသောအားဖြင့် ကဗျာဆရာရဲ့ တွေ့ကြုံ ခံစားမှုကနေ subjectivity ဆိုတဲ့ 'ပုဂ္ဂလအတ္တဘဝ' ဆီရွေ့လိုက်တာလည်းရှိပါတယ်။ subjectivity အခြေပြုကဗျာတွေ မှာဆိုရင် ကဗျာဆရာရဲ့တွေ့ကြုံခံစားမှု ကျဉ်းကျဉ်းထက် သူ့ပုဂ္ဂလအတ္တဘဝကြီး တစ်ခုလုံးကို တည်ဆောက်ထားတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အရာတွေ အများကြီး အကျုံးဝင်ပြီး ဒွိဟတွေ၊ ယတိပြတ် မပြောနိုင်တာတွေ ၊ ရိုးစင်းတာမဟုတ်ဘဲ ရှုပ်ထွေးနက်နဲတာတွေ၊ အမည်တပ်ဖော်ပြမရတာတွေ၊ သိမှုတွေ၊ တွေးမှုတွေပါ ပါဝင်လာကြတာတွေ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီ self ကို လုံးလုံးပယ်လိုက်တဲ့ ကဗျာအမျိုးအစားတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ခံစားမှုဆိုတာထက် စိတ်ဆိုတာကို ပိုစူးစမ်းတဲ့ ကဗျာတွေလည်းရှိပြန်ပါတယ်။

၂။ > (၃)
စိတ်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိ(စေ)ခြင်းဟာ ကဗျာဆရာရဲ့ ကဗျာပြုလုပ်ခြင်း ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ ဖတ်သူမှာ ခံစားမှုဖြစ်ပေါ်(စေ)ခြင်းဟာ ဒါနဲ့ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကဗျာဆရာရဲ့ ပုဂ္ဂလိက တွေ့ကြုံခံစားမှု မဟုတ်တဲ့ အခြားအငှါးခံစားမှုကို ဖွဲ့လို့ ဖတ်သူကခံစားရတာလား ဒါမှမဟုတ် ခံစားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေအောင်ဖွဲ့လို့ ဖတ်သူကခံစားရတာလားလည်း ရှိပြန်ပါတယ်။ ခံစားမှု အပါအဝင် ဒါမှမဟုတ် ခံစားမှုအပြင် အခြားသော အတွေးတွေ၊ အာရုံတွေကိုလည်းပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။ ခံစားမှု ကူးစက်ရရှိဖို့ ကဗျာရဲ့ အကြောင်းအရာကိုဖတ်တာ ရှိသလို အဲဒါအပြင် ကဗျာပုဒ်ကို ဖွဲ့နွဲ့ပြုလုပ် ဖန်တီးထားမှုပေါ် အာရုံစိုက်လို့ ရရှိတဲ့ နှစ်သက်မှုပီတိဆိုတာလည်း ရှိပြန်ပါတယ်။ ခံစားမှု feeling/emotion အပြင် ဒါမှမဟုတ် ၎င်းထက် ရသတွေ့ကြုံခံစားမှု aesthetic experience ကိုရရှိတာလည်း ဖြစ်နိုင်၊ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်း၊ နာကြည်းခြင်း၊ သနားခြင်း၊ အထီးကျန်ခြင်းဆိုတာ တွေထက် ထူးကဲအံ့သြခြင်း awe ကနေ သိမ်မွေ့နူးညံ့ပြီး ရိုသေမြင့်မြတ်မှု (ဝါ) မဟာသန္တရသ sublime အထိသွားတာလည်းရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ကဗျာဆရာနဲ့ တစ်ပိုင်းဆိုင်ပြီး ဖတ်သူနဲ့တစ်ပိုင်းဆိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ (၄)
အလှတရား/ အလှဗေဒ/ ရသဗေဒ အခြေခံအနုပညာဖြစ်ခြင်း ဆိုတာကတော့ ကဗျာကို အနုပညာခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ထည့်ထားလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုတိတိကျကျပြောရရင် ကဗျာကို ဘာသာစကားအနုပညာ verbal art လို့ခေါ်တာလည်း ရှိပါတယ်။ ကဗျာဟာ ဘာဖြစ်လို့အနုပညာ ဖြစ်ရတာလဲ။ ကဗျာဆိုတာ စိတ္တဇနာမ် ပညတ်ဖြစ်သလို အနုပညာဟာလည်း စိတ္တဇနာမ် ပညတ်ဖြစ်တဲ့ အတွက် အဆုံးမရှိ ကျယ်ဝန်း ကျယ်ပြန့် နိုင်တာမို့ ဒီနေရာမှာ အရှည်မပြောလိုပါဘူး။ အနုပညာကို လူသားတွေ တတ်ကျွမ်းကြတဲ့ ပညာရပ်တွေထဲက ပညာတစ်ခု အဖြစ် အကြမ်းဖျဉ်းယူပြီး အဲဒီပညာနဲ့ ပြုလုပ် ဖန်တီးထားတဲ့အရာကို အနုပညာလက်ရာလို့ ခေါ်ပါတယ်။ အနုပညာလက်ရာတိုင်းမှာ တီထွင်ဖန်တီးမှုအားဖြင့် ပြုလုပ်ထားတဲ့ အာရုံစွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှု ပါရှိပါတယ်။ သဘာဝအလှတရားတွေ ရှိတာမှန်ပေမဲ့ လူသားရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးမှု မပါတဲ့အတွက် သဘာဝအလှတရားသာဖြစ်ပြီး အနုပညာမဖြစ်ပါဘူး။ အနုပညာရှင်ရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးမှုလုပ်ရပ် art of creation ပါရှိမှအနုပညာဖြစ်ပါတယ်။ 'စံနမူနာ ထားအပ်တဲ့ တန်ဖိုးတစ်ခုကို စွဲမက်မှုအာရုံ အသွင်သဏ္ဍန် ဆောင်ယူစေခြင်း' လို့လည်း ဆိုထားတာရှိပါတယ်။ 'to make an ideal value assume a sensuous guise' (Paul Weiss:5)။ အဲသလိုဆောင်ယူလိုက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးရလဒ်ကို အလှတရား beauty လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အာရုံစွဲမက်ဖွယ်ကောင်းမှုကြောင့် အလှတရားဖြစ်ပေါ်ပြီး အလှတရား ဖြစ်တဲ့အတွက် အာရုံစွဲမက်ဖွယ် ကောင်းတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကဗျာဟာ ဘာသာစကားနဲ့ တီထွင်ဖန်တီး ပြုလုပ်မှုအားဖြင့် အာရုံစွဲမက်ဖွယ်အလှတရားကို ပေးစွမ်းတဲ့ အနုပညာ ဖြစ်ပါတယ်။ 'ကဗျာ တစ်ပုဒ်ဟာ လှပတဲ့ စာသား' A Poem is a Beautiful Text' လို့လည်း ရစ်ချဒ်ဂေဘရီယလ် Richard Gabriel ဆိုထားတာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီစွဲမက်ဖွယ်ဟာလည်း ခံစားမှုတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ အသိ၊ အတွေး၊ အာရုံ တွေလည်းပါရှိပါတယ်။ အဲဒီ အသိ၊ အတွေး၊ အာရုံနဲ့ ခံစားမှုတို့ ပေါင်းစည်းပြီး တစ်သားတည်းဖြစ်သွားတဲ့အခါ အလွန်ထူးခြားတဲ့၊ ဘာသာစကားနဲ့ ရှင်းပြဖို့တောင် မလွယ်ကူတဲ့ 'ကဗျာဓာတ်' ဆိုတဲ့ အာရုံခံစားမှုကို ရရှိတာဖြစ်တယ်လို့ ကျွန်တော် ယူဆပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရရင် 'ကဗျာဓာတ်' ဆိုတာ အလှတရား/အလှဓာတ် လည်းဖြစ်တယ်လို့ မှတ်ယူပါတယ်။ ကဗျာဟာ ဘာသာစကားအနုပညာလို့ ပြောရင် ငြင်းစရာရှိမယ်မထင်ပါဘူး။ ပြင်သစ်ကဗျာဆရာ ပေါလ်ဗာလရီက ကဗျာကို 'ဘာသာစကားထဲက ဘာသာစကား' ' a Language within a language' လို့ ဆိုပါတယ်။ ကဗျာမှာ ပါရှိတဲ့ ဘာသာစကားဟာ ကဗျာဘာသာစကား Poetic Language၊ အနုပညာဘာသာစကား၊ အတတ်ပညာတစ်ခုခုနဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ ဘာသာစကား Crafted language၊ စိတ်ကူးကွန့်မြူးမှု ဘာသာစကား Imaginative Language ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုထားတာတွေ ရှိသလို ဘာသာစကားကို ထူးခြားအောင် သုံးတာပဲရှိပြီး အထက်ပါတွေ မရှိဘူးလို့လည်း ငြင်းဆိုတာတွေ ရှိပါတယ်။ နေ့စဉ်သုံးဘာသာစကားထဲက စကားလုံးတွေကို ထူးခြားအောင် သုံးလိုက်ရင် အဲဒီစကားလုံးတွေဟာ ကဗျာဘာသာစကားလုံးတွေ ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ သဘောပါ။ ဒါလည်း လက်ခံလို့ ရပါတယ်။ 'ကဗျာဆန်' တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေရှိသလို ကဗျာမဆန်တဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေလည်းရှိပါတယ်။ ကဗျာဆန်တာကို တမင်ရှောင်ပြီး ကဗျာမဆန်တဲ့ စကားလုံးတွေကို ရွေးသုံးတာရှိသလို ကဗျာဆန်တဲ့ စကားလုံးတွေကိုမှ ရွေးသုံးတာလည်းရှိပါတယ်။

အနုပညာနဲ့ ပတ်သတ်လို့ 'တီထွင်ဖန်တီးမှု ပါရှိသော' ဆိုတဲ့ အပိုင်းဟာ ကဗျာမှာ ဘာသာစကားကို တီထွင်ဖန်တီး သုံးစွဲခြင်း (ဝါ) ထူးခြားအောင် သုံးစွဲခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ကဗျာဆရာရဲ့ စွမ်းရည်ကို ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ဖန်တီးမှုစွမ်းရည် 'Linguistic Creativity' လို့ အဆိုပြုတာရှိပါတယ်။ ပြင်သစ်တွေးခေါ်ပညာရှင် ဘလွန်ရှိုး Blanchot က ကဗျာပုဒ်ကို 'ဘာသာစကားရဲ့ အသွင်နဲ့ ပင်ကိုသဘာဝ ပြောင်းလဲခြင်း' (a poem is a metamorphosis of language) လို့ ဆိုပါတယ်။ ရုရှ ပုံသဏ္ဌာန်ဝါဒီ ရှကလော့ဗ်စကီး Shklovsky ကတော့ 'သူ့ကိုယ်သူ ဖြိုဖျက် ဝင်နှောက် သိမ်းသွင်းတဲ့ ဘာသာစကား' ' Language subverting itself' လို့ဆိုပြီး 'Ostrananie' 'estrangement' ဆိုတဲ့ 'strange' ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကဗျာမှာဆိုရင် ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ သုံးစွဲပုံ သုံးစွဲနည်းကြောင့် အစိမ်းမြင်လိုက်ရတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ 'strange' ဖြစ်သွားတာကို ပြောတာပါ။ အဲသလို အာရုံခံစားမှု စိမ်းစိမ်းကြီးနဲ့ ကြုံတွေ့ခံစားလိုက်ရတဲ့အခါ ရသတွေ့ကြုံခံစားမှု aesthetic experience ဖြစ်ပေါ်ရင် အဲဒီမှာ အလှတရားဆိုတာလည်း ဖြစ်ပေါ်ပါလိမ့်မယ်။ အဲသလိုဆို 'ကဗျာဓာတ်' ပါ ဖြစ်ပေါ်တယ်လို့ ပြောကောင်းပြောနိုင်ပါမယ်။ ရုရှ ပုံသဏ္ဌာန်ဝါဒီတွေ ပြောတဲ့ 'မရင်းနှီးအောင် (ဝါ) စိမ်းအောင် ပြုခြင်း (ဝါ) ပြုခံလိုက်ရခြင်း' ကြောင့် အာရုံမှာရရှိတဲ့ ထူးခြားတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွေ့ကြုံခံစားမှုတစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ပုံသဏ္ဌာန်ဝါဒီ တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယာကော့ဗ်ဆင်န် Jacobson ရဲ့အလိုအရ ဘာသာစကားမှာ အဓိကအားဖြင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ၆ခု ရှိပြီး ကဗျာဆိုင်ရာလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု Poetic Function ဟာ တစ်ပါးအပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ထင်ရှားရင် ဘာသာစကားဟာ သာမာန်ထက် 'အလင်းပိတ်'သွားတယ်၊ နားလည်ရခက်သွားတယ်၊ လျို့ဝှက်သွားတယ်။ ဒါဟာဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အညွှန်း signifier၊ ကြားခံ medium နဲ့ အဲဒီကြားခံ (ဘာသာစကား)ရဲ့ ရုပ်ဒြပ်သဘော ဒါမှမဟုတ် ပုံသဏ္ဌန်၊ ဟန်၊ ကို့ဒ်တွေကို အညွှန်းခံ၊ အကြောင်းအရာ၊ 'မက်ဆေ့ဂ်ျ'၊ ရည်ညွှန်းအနက်တို့နဲ့ တန်းတူ ဦးစားပေးမှုတို့ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ရေးသားဖန်တီး ပြူလုပ်ထားတဲ့ စာသားတွေဟာ ဖွင့်ဟဖော်ပြမှု ပုံသဏ္ဌန် form of expression ကို ထင်ရှားအောင်ပြုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် အညွှန်းနဲ့ ရည်ညွှန်းအနက်တို့ရဲ့ 'ပုံမှန် သဘာဝဖြစ်တဲ့'၊ 'ပွင့်လင်းမြင်သာတဲ့' ဆက်နွယ်ချိတ်ဆက်မှုကို ဝေဝါးသွားစေပါတယ်။ အဲဒီတော့ အဲသလို စာသားဟာ သူ့ကိုယ်သူပဲ ပြန်ညွှန်းတဲ့ self-referential သဘော သက်ရောက်သွားပါတယ်။ ဆိုလိုတာက အကြောင်းအရာကိုတင် မကဘဲ ပုံသဏ္ဌာန်ကိုပါ အလေးပေးထားတဲ့အတွက် ပုံသဏ္ဌာန်ဖွဲ့စည်းမှု (ဝါ) ဘာသာစကားနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပုံကို ဂရုပြုစေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ပုံသဏ္ဌာန်ဟာ အကြောင်းအရာ form is content၊ မီဒီယမ်ဟာ မက်ဆေ့ဂ်ျ medium (of language) is a message ဖြစ်သွားပါတယ်။

ဘာသာစကား ရှုထောင့်က ကြည့်ရင် အရေးအသားတစ်ခုကို ကဗျာဖြစ်စေတာဟာ 'နှစ်ပင်လိမ်အဆင်' 'double pattern' ဖြစ်တယ်လို့ ရစ်ခ်ျဒ်ဘရက်ဒ်ဖို့ဒ် Richard Bradford က ဆိုပါတယ်။ အရေးဘာသာစကားနဲ့ အပြောဘာသာစကား အားလုံးထဲမှာ ကဗျာဟာ ဘာထူးခြားသလဲဆိုတော့ ဘာသာစကားနယ်ပယ် အားလုံးမှာ သံုးစွဲကြတဲ့ တန်စာပလာတွေ devices၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ effects၊ အလေ့အကျင့်တွေ habits နဲ့ ရည်ညွှန်းဆိုင်ရာဘောင်တွေ frames of reference တွေ အကျုံးဝင်တဲ့ အဆင်တစ်ဆင်ရှိပေမဲ့ အဲဒီအတင်ကို တန်ပြန်တဲ့၊ ရုန်းထွက်တဲ့ အခြားအဆင်လည်း ရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအဆင်နှစ်ဆင်ဟာ သီးခြားစီမဟုတ်ဘဲ ပူးကပ် လိမ်ယှက်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ပင်လိမ်ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမအဆင်ဟာ အခြား ဘာသာစကား နယ်ပယ်သုံးတွေ ပါဝင်ပြီး ဒုတိယအဆင်က ဘယ်အခြား ဘာသာစကားနယ်ပယ်တွေမှာမှ မတွေ့ရတဲ့၊ သုံးလည်းမသုံး၊ အသုံးလည်းမဝင်တဲ့ သုံးပုံသုံးနည်းတွေ တွေ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီဒုတိယအဆင်ဟာ အရေးအသားတစ်ရပ်ကို ကဗျာဖြစ်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဆင်ဟာ ကဗျာပုဒ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု အဆောက်အအုံမှာ အဓိက အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ပြီး အနက်အဓိပ္ပယ်တွေ ထုတ်လွှတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါတွေအားလုံးဟာ ဘာသာစကားကို ထူးခြားစွာ တီထွင်ဖန်တီး သုံးစွဲမှုကြောင့် ရသ၊ အလှ၊ အနုပညာ၊ ကဗျာ၊ ကဗျာဓာတ်တွေ ဖြစ်ပေါ်စေတာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုချင်ပါတယ်။

၂။ > (၅)
ဘယ်အရေးအသားမဆို ပုံသဏ္ဌာန် ဖွဲ့စည်းရယူခြင်းနဲ့ မကင်းတဲ့အတွက် ကဗျှာလည်း တွေ့ပုံသဏ္ဌာန်ဖွဲ့စည်းမှုကိုရပါတယ်။ အရေးအသားတစ်ရပ်ကို ကဗျာလို့ အကြမ်းဖျဉ်းယူဆစေတာဟာ အမြင်အားဖြင့် စာမျက်နှာပေါ် လိုင်းတွေစီထားပုံ၊ လိုင်းတွေမစီဘဲ စကားပြေလို ပြင်လိုက်စီရင်တောင်မှ ကဗျာတစ်ပုဒ်အရွယ်အစားရှိနေပုံနဲ့ အသိအားဖြင့် 'ကဗျာ' ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ ဖော်ပြထားခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံသဏ္ဌာန်လို့ ပြောလိုက်ရင် ကဗျာအမျိုးအစားတွေဖြစ်တဲ့ ကာချင်း၊ အိုင်ချင်း၊ လူးတား၊ ရကန်၊ပျို့၊ လေးလုံးစပ်၊ ခေတ်ပေါ် စတာတွေကို ညွှန်းတာဖြစ်သလို ကဗျာပုဒ်တစ်ပုဒ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားမှု အဆောက်အအုံကို ပြောတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော် သုံးစွဲတဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရက ဒုတိယ အဓိပ္ပါယ်ကို ရည်ညွှန်းတာဖြစ်ပါတယ်။

ပုံသဏ္ဌာန်ဖွဲ့စည်းမှုမှာ အသံဖွဲ့စည်းမှုနဲ့ အနက်ဖွဲ့စည်းမှု ဆိုတာရှိပါတယ်။ ကာရန်၊ နဘေ၊ နရီ၊ သံတူကပ် စတာတွေဟာ အသံဖွဲ့စည်းမှုထဲပါပြီး သဒ္ဒါ၊ ဝါကျဖွဲ့ထုံး၊ စကားလုံး၊ အလင်္ကာ၊ နိမိတ်ပုံ၊ သင်္ကေတ စတဲ့ သဒ္ဒါလင်္ကာရ၊ အတ္ထာလင်္ကာရ၊ ဝစနာလင်္ကာရ တို့ဟာ အနက်ဖွဲ့စည်းမှုမှာပါ ပါတယ်။ ဒီ့အပြင် လိုင်းဖွဲ့စည်းမှု၊ လိုင်းချိတ်မှု၊ ပိုဒ်တည်ဆောက်မှု၊ ပိုဒ်ခွဲမှု၊ ပိုဒ်ဖွဲ့မှုတို့လည်း ပါရှိပါသေးတယ်။ ၂၀ရာစု မြန်မာကဗျာမှာ လေးလုံးစပ် ကဗျာဖွဲ့စည်းမှုကနေ ကာရန်မဲ့ ကဗျာဖွဲ့စည်းမှု ပြောင်းလဲလာခဲ့ပါတယ်။ ဒီဘက် ၂၁ရာစု ရဲ့ ပထမဆယ်စုနှစ်မှာ နောက်ထပ်ကဗျာဖွဲ့စည်းမှုပုံစံတွေ ပြောင်းလဲလာတာ တွေ့ရပါတယ်။ လိုင်းတွေရှည်လာတာ၊ ပြင်လိုက်ရေးတာ၊ စကားပြေကဗျာတွေ ရေးတာ၊ မေးခွန်းတွေနဲ့ ဖွဲ့တာ၊ တစ်လိုင်းနဲ့ တစ်လိုင်း အနက်ချိတ်ဆက်မှုမရှိတဲ့ လိုင်းတွေပဲစီရေးတာ၊ တိုက်ရိုက်အနက် ချိတ်ဆက်မှု မရှိတဲ့ လိုင်းတွေပဲ စီရေးတာ၊ တိုက်ရိုက်အနက် ချိတ်ဆက်မှု မရှိတဲ့ ဒစ္စဂျန့်က်ဗ်နည်းနဲ့ ကော်လာ့ဂ်ျတွေ လုပ်တာ၊ တစ်လိုင်းတည်းကိုပဲကျော့ရေးတာ၊ ဝါကျဖျက်ရေးတာ၊ ဝါကျအနက်တွေ ကစားတာ၊ သံတူကြောင်းကွဲတွေ ကစားတာ၊ လိုင်းအဆုံး စကားလုံးနဲ့ နောက်ပိုင်းအစ စကားလုံးကစားတာ၊ ယုတ္တိအနက်ထက် ဂယက်အနက်တွေနဲ့ တွဲချိတ်တာ၊ ဆူရီယလ်ဆန်တဲ့ နိမိတ်ပုံတွေ သုံးလာတာ၊ တွဲရိုးတွဲစဉ်မဟုတ်တဲ့ စကားလုံးတွေ၊ အကြောင်းအရာတွေ တွဲချိတ်တာ စသည်ဖြင့်။ ၂၁ရာစု ကဗျာရေးဖွဲ့မှု ပုံသဏ္ဌာန်ပိုင်းမှာ တက္ကနိတွေ ပိုများလာတာ၊ ပိုသုံးလာတာတွေ တွေ့ရသလို အစဉ်အလာ ကဗျာသုံး တန်ဆာပလာတွေဖြစ်တဲ့ အလင်္ကာတွေကို လျှော့ချလိုက်တဲ့ မီနီမလ္လစ်ဇင်မ် ကဗျာတွေလည်းတွေ့လာရပါတယ်။ အဲသလိုကဗျာသုံး ပစ္စည်းတွေ လျော့လိုက်တဲ့ အတွက် စကားပြေအဆင့်နီးပါး လျှောကျသွားတာတွေလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ရေးပြီးသား ဟိုကဗျာ သည်ကဗျာက နည်းတွေ အတုယူသုံးပြီး ဘာလို့ သုံးလို့သုံးမှန်း မသိတာ၊ နောက်ခံသိမှုတွေ မလုံလောက်လို့ ကိုယ်ဘာရေးလို့ရေးမှန်း မရှင်းပြတတ်တာတွေ၊ ဘယ်လိုရှေ့ဆက်သွားရမယ် မသိတော့တာတွေလည်း တွေ့လာရပါတယ်။ ကဗျာအမျိုးအစားခေါင်းစဉ်တွေလောက်ပဲသိပြီး အဲဒီကဗျာအမျိုးအစားတွေရဲ့ နောက်ခံကဗျာဗေဒတွေ၊ အထောက်အကန် သီအိုရီတွေမသိဘဲ ရေးသားပြောဆိုနေကြတာတွေလည်း တွေ့ရပါရဲ့လေ။

ကဗျာပုဒ်ဖွဲ့စည်းမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကဗျာအမြင် သုံးမျိုးရှိတာ တွေ့ရပါတယ် -
(၁) ကဗျာကို ခံစားမှုတွေ၊ အတွေးတွေ သယ်ဆောင်တဲ့ ယာဉ်လို့မြင်တာ
(၂)ကဗျာကို အဲသလိုယာဉ်လို့ မမြင်ဘဲ စာမျက်နှာ (သို့မဟုတ်) အွန်လိုင်းစကရင်ပေါ်က ဘာသာစကားဆောင်ရွက်မှု အဖြစ်အပျက် အဖြစ် တွေ့ကြုံခံစားမှုလို့ မြင်တာနဲ့
(၃) ကဗျာကို ဘာသာစကား အစိတ်အပိုင်းတွေ တစ်နေရာကနေ အခြားတစ်နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ယူခြင်းလို့မြင်တာ။
ဒီအမြင် (၃) မျိုးဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု မဆက်စပ်ဘဲ သီးခြားစီ ရှိနေကြပြီး သူ့ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ကဗျာပုဒ်ဖွဲ့စည်းမှုတွေ ရှိကြပေမဲ့ ကဗျာပုဒ်လက်တွေ့ ဖွဲ့စည်းမှုမှာ တက္ကနိတွေ ပေါင်းစပ်ယူတာလည်း တွေရပါတယ်။ ပထမကဗျာအမြင်နဲ့နည်းတွေဟာ ပဋိလစ်ရစ်က် ဘာသာစကားကဗျာနဲ့ ပို့စ်ဘာသာစကားကဗျာနဲ့ တတိယကဗျာအမြင်နဲ့ နည်းတွေဟာ ကွန်ဆက်ပ်ချုရလ်နဲ့ ပို့စ်ကွန်ဆက်ပ်ချုရလ်ကဗျာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ဟိုက ဒီက တက္ကနိတွေ ပေါင်းစပ်ယူတဲ့ ကဗျာမျိုးကျတော့ ဟိုက်ဘရစ်က်ကဗျာတွေပဲ ပြောရမှာ ဖြစ်တယ် ထင်ပါတယ်။ မသုံးဖူးသေးတဲ့ နည်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းရေးသားတဲ့ စမ်းသပ် Experimental ကဗျာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပင်မရေစီးကဗျာနဲ့ Experimental ကဗျာတွေကို ယှဉ်ကြည့်ရင် အောက်ပါလက္ခဏာအချို့ကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပင်မရေစီးကဗျာ Experimental ကဗျာ
----------------- ---------------------------

ရှေ့နောက်ညီ တွဲချိတ်မှု ရှေ့နောက်မညီ တွဲချိတ်မှု

မျဉ်းဖြောင့်အသွား မျဉ်းဖြောင့်အသွား မဟုတ်ခြင်း/
သွေဖည်ခြင်း/ ဖယ်ခွာခြင်း

ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖွဲ့ခြင်း ရှုပ်ထွေးနက်နဲခြင်း/ ရှုပ်ခြင်း

အပိတ်/ အဆုံးသတ် ရှိခြင်း အပွင့်စနစ်ဖြစ်ခြင်း/
အဆုံးမသတ်ခြင်း

အစအဆုံး တောက်လျှောက်ပြောသူ ပြောသူ(ဝါ)စကားသံတစ်ခုမကရှိခြင်း
(ဝါ) စကားသံတစ်ခုရှိခြင်း

'ငါ' တစ်သမတ်တည်း ရှိခြင်း 'ငါ' ကို မရေရာအောင် ဝေဝါးလိုက်ခြင်း

ဆက်စပ်အနက် ချိတ်ဆက်ခြင်း ခြားနားအနက် ဆက်စပ်ခြင်း

ရှုထောင့် တစ်သမတ်ရှိခြင်း ရှုထောင့် တစ်သမတ် မရှိခြင်း

ဇာတ်လမ်းသဘော ထားရှိခြင်း ဇာတ်လမ်းသဘောကိုဖျက်ခြင်း၊
နှောင့်ယှက်ခြင်း

အာရုံ၊ အတွေး၊ ခံစားမှု၊ အသိ အာရုံ၊ အတွေး၊ အသိ၊ ခံစားမှုတွေဟာ
တွေဟာဘောင်အတွင်းရှိခြင်း ဘောင်အစွန်အစပ်တွင် ရောက်နေခြင်း၊
ဘောင်လွန်ခြင်း

ခံစားမှုကိုရှေးရှုခြင်း အတွေးကိုရှေးရှုခြင်း

ကဗျာထဲက အရှိတရားဟာ ကဗျာထဲကအရှိတရားဟာ
များသောအားဖြင့် ပြင်ပအရှိတရားနဲ့ ပြင်ပအရှိတရားကို ရုပ်ဖျက်ထားခြင်း ဆက်နွယ်ြခင်း၊ထင်ဟပ်ခြင်း
မတူညီတဲ့အရှိတရားတွေကိုရောစပ်ခြင်း

ဘာသာစကားကို ယာဉ်အဖြစ်သုံးခြင်း ဘာသာစကားရဲ့ ရုပ် ဒြပ်
ဂုဏ်တ္တိကို ကစားခြင်း

'အတည်'ရေးခြင်း 'အရွဲ့' ရေးခြင်း

အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ပေါ် အကြောင်းအရာအမျိုးမျိုးရောစပ်ခြင်း
အခြေတည်ခြင်း

ကွန်ဆက်ပ်ချူရလ်နဲ့ ပို့စ်ကွန်ဆက်ပ်ချူရလ် ကဗျာတွေမှာ တွေ့ရများတဲ့နည်းတွေကတော့ ရှိရင်းစွဲအရေးအသားတွေကို ယူငင်ပြောင်းရွေ့သုံးစွဲခြင်း၊ ဘောင်တစ်ခုတည်းက အရေးအသားတွေကို အခြားဘောင်တစ်ခု အတွင်းသွတ်သွင်းရေးသားခြင်း၊ ရှိရင်းစွဲစာသားတွေ အချင်းချင်း ပေါင်းစပ်ရေးသားခြင်း၊ ကန့်သတ်မှုတစ်ခုခု ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပြီး ထိုကန့်သတ်ထားမှုအတိုင်း ကန့်သတ်မှုဘောင်အတွင်းရေးသားခြင်း၊ ရှိရင်းစွဲစာသားထဲက စာအချိူ့ကို မင်ဖြူနဲ့ ပိတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် စာသားသစ် ပေါ်ထွက်လာစေခြင်း၊ မိုးလေဝသ သတင်းကြေငြာချက်များကို စုစည်းပြီး ကဗျာအဖြစ် ပြန်ရေးခြင်း စတာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

၃။
ကဗျာပုဒ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းမှုကို စကားလုံး ၂လုံးနဲ့ပဲချုပ်လိုက်ရရင် ရွေးချယ်မှု Choice နဲ့ စီစဉ်ထားသိုမှု Order/Arrangement တို့ပဲ ဖြစ်ကြပါတယ်။ အကြောင်းအရာ ရွေးချယ်မှု၊ စကားလုံးရွေးချယ်မှု၊ နည်းနာ တက္ကနိတွေ ရွေးချယ်မှု၊ တစ်လိုင်းရေးပြီး နောက်တစ်လိုင်းမှာ ဘာလုပ်မယ်၊ ဘာထည့်မယ်၊ ဘာသုံးမယ်၊ ဘာရေးမယ် ဆိုတဲ့ ရွေးချယ်မှု၊ ဘယ်မှာပိတ်မယ်၊ ဘယ်လိုပိတ်မယ်ဆိုတဲ့ ရွေးချယ်မှု အပါအဝင် လက်တွေ့ရေးသား ပြုလုပ် ဖန်တီးနေတဲ့ ဖန်တီးမှုဖြစ်စဉ်အတွင်းမှာ လျှပ်တပြက်ရွေးချယ်ရတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာလည်း စျာန်ဝင်တဲ့ အတိုင်းအတာအလျောက် ရေးသူက ရွေးချယ်သွားတာလား၊ ဘာသာစကားက ရွေးချယ်သွားတာလား၊ ဆင်ခြင်သိစိတ် မရောက်ခင်အဆင့်မှာ ရွေးချယ်သွားတာလားဆိုတာတော့ ပြောရခက်တာတွေလည်းရှိပါတယ်။ အဲသလို ရွေးချယ်နေတဲ့အဆင့်မှာပဲ ရှေ့ရေးပြီးသားနဲ့ တစ်နည်းတစ်ဖုံ ချိတ်ဆက်ယူဖို့ သို့မဟုတ် အချိတ်အဆက် ဖြတ်ဖို့၊ လိုင်းခွဲဖို့၊ စီစဉ်ထားသိုမှုတွေ ပြုနေရတာ တစ်ပြိုင်နက်နီးပါးပါပဲ။

၄။
ကဗျာဗေဒတွေ၊ သီအိုရီတွေ၊ နည်းစနစ်တွေ၊ နည်းနာတွေဟာ လေ့လာသင်ယူ သိုမှီး တုပ ရတာတွေဖြစ်သလို တီထွင်စမ်းသပ် ဖန်တီးယူရတာတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကဗျာတစ်ပုဒ်ပြုလုပ်ရာမှာ အာရုံသိမှု၊ တွေ့ကြုံခံစားမှု၊ ဆင်ခြင်သိမှုနဲ့ အမှတ်ရမှုတွေဟာ ဖန်တီးမှုဖြစ်စဉ်ထဲမှာ ရောထွေးဖြစ်ပေါ် ဖြစ်ပျက်နေကြတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘယ်အချိန်မှာ ဘာလေးသုံးလိုက်မယ်ဆိုတာ ပြောလို့ရတာ ရှိပေမဲ့ များသောအားဖြင့် အလိုအလျောက် automatic/spontaneous ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ အနည်းဆုံးတော့ မိမိရဲ့ ရင်းနှီးနေကျ ကဗျာဆိုင်ရာ သိမှုကို ထဲထဲဝင်ဝင် စူးစမ်းသုံးသပ်ပြီး မိမိသုံးနေကျနည်းတွေကို လေ့လာစမ်းစစ်ခြင်းအားဖြင့် မိမိရဲ့ ကဗျာအတတ်ပညာဟာလည်း ဒီရေမြင့်တက်လာမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ ဆက်စပ်နေကြတဲ့ စိတ်ကူးကွန့်မြူးခြင်း၊ ရသတွေ့ကြုံခံစားမှု၊ အနုပညာနဲ့အလှတရား၊ ကဗျာဓာတ်၊ ဘာသာစကားနဲ့ ကဗျာဖွဲ့စည်းမှု အမျိူးမျိူးကိုလည်း လေ့လာဆင်ခြင် နှလုံးသွင်းနိုင်သလောက် အထိုက်အလျောက် အကျိုးရှိမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။
ဒီစာတမ်းနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခွန်း ကျန်ရှိပါသေးတယ်။ အရေးအသားတစ်ရပ်ဟာ ကဗျာဖြစ်မဖြစ် ဘာနဲ့ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်န်ိုင်သလဲ ဆိုတဲ့မေးခွန်းပါ။ ဒီမေးခွန်းကိုပါ ဒီစာတမ်းက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့် အဖြေပေးနိုင်တယ် ထင်ပါတယ်။ ကဗျာရေးသူက သူရေးတာ ကဗျာဖြစ်တယ်ဆိုရင် ကဗျာဖြစ်တယ်၊ ဖတ်သူက သူဖတ်တာ ကဗျာအဖြစ် ခံစားရရင် ကဗျာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အဖြေမျိူးထက် နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် ပိုပြောနိုင်တဲ့အဖြေလို့ ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အရေးအသားတွေဟာ ကဗျာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ဘက်က ခုခံချေပနိုင်ဖို့ ကဗျာမဟုတ်တဲ့အရေးအသားတွေနဲ့လည်း ယှဉ်ပြနိုင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကဗျာရေးခြင်းမှာ စိတ်ကိစ္စ၊ သိမှုကိစ္စတွေ အရင်းခံသလို ကဗျာဖတ်ခြင်းမှာလည်း ထို့အတူပါပဲ။ ကဗျာမဟုတ်တာတွေကို အကြောင်းအရာ အချက်အလက်အတွက်သာ ဖတ်ပြီး ကဗျာကိုတော့ ဖွဲ့စည်းမှုနဲ့ ဘာသာစကားသုံးစွဲမှု အာနိသင်တွေကိုပါ ဖတ်ပါတယ်။ အနက်အဓိပ္ပါယ် တစ်ခုတည်းကိုသာ ဖတ်တာမဟုတ်ဘဲ ဘာသာစကားရဲ့ ရသ/အလှအရည်အသွေး လက္ခဏာတွေကိုလည်းဖတ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ကဗျာတွေ့ကြုံ ခံစားမှုဆိုတဲ့ Poetic Experience ရှိသလို ကဗျာကို တွေ့ကြုံခံစားရခြင်းဆိုတဲ့ Experience of Poetry ဆိုတာလည်းရှိပါသေးတယ်။ ကနေဒါကဗျာဆရာ လက်နဒ်ကိုဟင်န် Leonard Cohen က ဘာသာစကားနဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ အရာတစ်ခုကနေ ထူးခြားအာရုံရရှိမှုကိုပဲ ကဗျာ သို့မဟုတ် ကဗျာအတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် ကဗျာတွေ့ကြုံခံစားမှု လို့ ခေါ်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဉာဏ်သိမှုဆိုင်ရာ ကဗျာဗေဒ Cognitive Poetics ရဲ့ ဆရာတစ်ပါးဖြစ်တဲ့ Rev.Tsur ကတော့ ကဗျာဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကဗျာတွေ့ကြုံခံစားခြင်းဟာ 'ဉာဏ်သိမှုဆိုင်ရာဖြစ်စဉ်ကို တစ်နည်းတစ်ဖုံ ပြုပြင် ပြောင်းလဲလိုက်ခြင်း' 'modification of cognitive processes' နဲ့ 'ဉာဏ်သိမှုဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်ပေါ် စနစ်တကျ စုရုံးအကြမ်းဖက်ြခင်း' 'organized violence against Cognitive Processes' လို့ ရေးသားထားတာရှိပါတယ်။ ကဗျာဖတ်ခြင်း/တွေ့ကြုံခံစားခြင်းဟာ သာမန် စဉ်းစားပုံမဟုတ်တဲ့ ထူးခြားစဉ်းစားပုံ 'a special kind of thinking' လည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ နိဂုံးချူပ်လိုက်ပါတယ်။

Refs:
၁။ ဇော်ဂျီ၊ ရသစာပေ အဖွင့်နှင့် နိဒါန်း (၂၀၀၄)
၂။ မင်းခက်ရဲ၊ စာပေဆိုတာ ဘာလဲ (၂၀၀၉)
၃။ Richard Bradford: Poetry: the Ultimate Guide (2010)
၄။ Gerald L Bruns: Review of W.W Allais Ellipsis: of Poetry and the Experience of Language after Heidegger, Holderlin and Blanched
၅။ Richard P.Gabriel: The nature of Poetic Order and its Application to the Problem of Locating Faliures in Poems
၆။ Mark Sadoski: Dual Loding Theory and Reading Poetic Text: Journal of the Imagination in Language Teaching and Language Learning Vol.VII. (2002-03)
၇။ Rev. Tsur: Towards a Theory of Cognitive Poetics (1992)
၈။ Paul Weiss: The World of Art (1961)

credit to မူရင်းကဗျာဆရာ

Address

Maubin

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when BLANK posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category