12/05/2026
සීතල වීදියෙන් උණුසුම් සෙනෙහසට: මව් සෙනෙහසේ අමරණීය කතාව
පිරිහුණු මංමාවත්වල තද සීතල හමායන වැහිබර රාත්රියකි. නගරයේ ලයිට් කණු යටින් වැටෙන අඳුරු එළිය හැරුණු විට මුළු ප්රදේශයම පාළු වී ගොසිනි. මඩ සහිත කාණුවක් අද්දර, ගැහෙන සිරුරින් යුත් "මීනු" නම් බැළලිය හැකිලී සිටියාය. ඇයගේ ලොම් වැස්සට තෙමී එකට ඇලී තිබුණි.
මීනුට මෙය තවත් එක සාමාන්ය දවසක් නොවීය. ඇයගේ කුස තුළ අලුත් ජීවිත කිහිපයක් ගැහෙන බව ඇයට දැනුණි. එහෙත් තමාටම කන්නට දෙයක් නැති මේ නගරයේ, තම දරුවන් රැකගන්නේ කෙසේදැයි ඇය මහා වේදනාවකින් කල්පනා කළාය.
පසුගිය මාස කිහිපයම ඇය ගෙවා දැමුවේ මිනිසුන් විසි කරන ඉඳුල් කැබැල්ලකින් හෝ කඩපිළකින් ලැබෙන රොටි කැබැල්ලකිනි. ඇතැම් මිනිසුන් ඇයට ගල් ගැසූහ. තවත් සමහරු ඇයව පන්නා දැමූහ. ලෝකය ඇයට ඉතා රළු තැනක් විය.
එදින මධ්යම රාත්රිය වන විට මීනුගේ වේදනාව උත්සන්න විය. ඇය අසල තිබූ පරණ ගොඩනැගිල්ලක අඳුරු මුල්ලකට රිංගා ගත්තාය. එහි තිබූ දූවිලි හා තෙතමනය මැද ඇය තනිවම සටන් කළාය. මවකගේ ශක්තිය උපතින්ම ඇයට උරුම වී තිබුණි.
පැය කිහිපයකට පසු, කුඩා කෙඳිරිලි හඬවල් තුනක් ඒ නිහඬ අඳුර බින්ඳේය. මීනු තමා විඳි සියලු වේදනා අමතක කර, උපන් ගමන් සිටි කුඩා පැටවුන් තිදෙනා ලෙවකමින් ඔවුන්ව පිරිසිදු කළාය. තමා සීතලෙන් ගැහුනද, ඇය තම සිරුරේ උණුසුම ඔවුන්ට ලබා දුන්නාය.
එහෙත් එම අඳුරු මුල්ල ආරක්ෂිත තැනක් නොවීය. පසුදා උදෑසන එම ගොඩනැගිල්ලේ වැඩ කරන මිනිසුන් ඇයව දකිනු ඇතැයි ඇය බිය වූවාය. ඇය තම පැටවුන් එකිනෙකා කටින් කර තබාගෙන වඩාත් ආරක්ෂිත තැනක් සොයා වීදි දිගේ ඇවිද ගියාය.
එක් පැටවෙක් තැඹිලි පාටය, අනෙක් දෙදෙනා අළු පැහැතිය. මීනු පාර මාරු වන විට වේගයෙන් පැමිණි වාහනයක් ඇය අසලම නතර විය. ඇය බියෙන් ගැහුනද, තම කටේ සිටි පැටවා බිම නොතැබුවාය. ඇයගේ එකම අරමුණ වූයේ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවයි.
මේ දර්ශනය දෙස බලා සිටි තරුණයෙක් විය. ඔහු නමින් අසංක ය. සතුන්ට ආදරය කරන ඔහුට මීනුගේ අසරණකම මෙන්ම ඇයගේ ඇස්වල තිබූ මව් සෙනෙහස තේරුම් ගැනීමට වැඩි වෙලාවක් ගත නොවීය. ඔහු සෙමින් ඇය අසලට ගියේය.
මුලදී මීනු බිය වී ගෙරෙව්වාය. ඕනෑම මවක සේම ඇය තම දරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට සැරසී සිටියාය. නමුත් අසංකගේ කටහඬේ තිබූ කරුණාව ඇයට දැනුණි. ඔහු ඇයට කිරි ස්වල්පයක් සහ ආහාර ටිකක් ලබා දුන්නේය.
දින කිහිපයක් ඔහු මීනුට ආහාර ලබා දුන් අතර, අවසානයේ ඇය ඔහු කෙරෙහි විශ්වාසය තැබුවාය. අසංක තීරණය කළේ මේ කුඩා පවුල පාරේ තනිකර දැමීම සුදුසු නැති බවයි. ඔහු ඔවුන්ව තම නිවසට රැගෙන ගියේය.
නිවසේ කෙළවරක මෘදු රෙදි කඩක් මත මීනුට සහ ඇගේ පැටවුන්ට නවාතැන් ලැබුණි. වීදියේදී මීනු දුටු බියකරු පෙනුම දැන් මැකී ගොස් තිබුණි. ඇය දැන් සැහැල්ලුවෙන්, දෑස් පියාගෙන තම පැටවුන්ට කිරි දෙමින් සිටින්නීය.
පැටවුන් දිනෙන් දින වැඩුණි. තැඹිලි පාට පැටවා ඉතා දඟකාර විය. අළු පැහැති පැටවුන් දෙදෙනා නිතරම මීනුගේ ඇඟේ එල්ලී සෙල්ලම් කළහ. මීනු ඔවුන් දෙස බලන්නේ අසීමිත ආඩම්බරයකින් සහ සෙනෙහසකිනි.
වීදියේදී ඇය විඳි ගැහැනුම්, බැනුම් සහ සීතල දැන් අතීතයට පමණක් සීමා වී ඇත. ඇයට දැන් බඩ පිරෙන්න ආහාර තිබේ, නිදාගන්න උණුසුම් තැනක් තිබේ. නමුත් ඒ සියල්ලටම වඩා ඇයට වටින්නේ තම දරුවන් කිසිදු බියකින් තොරව වැඩෙනු දැකීමයි.
මව් සෙනෙහස යනු මිනිසුන්ට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නොවන බව මීනු ඔප්පු කළාය. ඇය තම ජීවිතය පරදුවට තබා දරුවන් රැකගත්තාය. මවක් කුමන තත්ත්වයක සිටියද, ඇයගේ ලෝකය වන්නේ තම දරුවන්ය.
අසංක තම මිතුරන්ට පවා මීනුගේ කතාව පැවසුවේය. සතුන්ට කරුණාව දැක්වීමෙන් අපට ලැබෙන මානසික සුවය කෙතරම්ද යන්න ඔහු වටහා ගත්තේය. මීනුගේ දෑස්වල තිබූ අසරණකම දැන් බැබළෙන සතුටක් බවට පත්ව තිබුණි.
දිනක් මීනු නිවසේ වත්තට වී තම පැටවුන් සෙල්ලම් කරන දෙස බලා සිටියාය. ඇයගේ මතකයට තවමත් ඒ සීතල වැහි රාත්රිය නැගෙන්නට ඇත. නමුත් දැන් ඇයගේ සිතේ ඇත්තේ සැනසීමකි. මක්නිසාද යත්, ඇය මවක ලෙස තම වගකීම ඉටු කර තිබූ බැවිනි.
සතුන් යනු කතා කළ නොහැකි වුවද, අපට වඩා ගැඹුරු හැඟීම් දැනෙන ජීවීන් කොට්ඨාසයකි. මීනු තම දරුවන් වෙනුවෙන් කළ කැපකිරීම ඕනෑම උසස් මනුෂ්ය මවකගේ කැපකිරීමට සමානය.
කාලය ගෙවී ගියේය. පැටවුන් දැන් ලොකු වී ඇත. ඔවුන් නිවස පුරා දුව පනිමින් අසංකගේ පවුලේ සාමාජිකයන් සතුටු කරති. මීනු තවමත් ඔවුන් කෙරෙහි අවධානයෙන් සිටින්නීය. ඔවුන් කොතරම් ලොකු වුවද, මීනුට ඔවුන් තවමත් ඒ කුඩා පැටවුන්මය.
පින්තූරයේ පෙනෙන පරිදි, මීනු දෑස් පියාගෙන සිටින්නේ මහත් වූ තෘප්තියකිනි. එය "මම මගේ දරුවන්ව බේරාගත්තා" යන ජයග්රාහී හැඟීමයි. සීතලෙන් ගැහෙමින් සිටි ඒ අතීතය ඇයගෙන් සමුගෙන ගොස්ය.
අප අවට සිටින මෙවැනි අසරණ සතුන් දෙස කරුණාවෙන් බැලීමට අප පුරුදු විය යුතුය. කුඩා උපකාරයකින් ජීවිත කිහිපයක්ම බේරාගත හැකි බව අසංක පසක් කර දුන්නේය.
ලෝකයේ බලවත්ම ශක්තිය ආදරයයි. ඒ ආදරය මව් සෙනෙහස ලෙස පැමිණි විට එය පරාජය කළ හැකි කිසිවක් නැත. මීනුගේ කතාව අපට කියා දෙන්නේ නොපසුබට උත්සාහය සහ සෙනෙහසේ ඇති වටිනාකමයි.
අද මීනු සැපවත් ජීවිතයක් ගත කරයි. ඇය අසංකගේ නිවසේ සුරතලා පමණක් නොව, එම නිවසට වාසනාව ගෙන ආ ආදරණීය මවකි. ඇයගේ කතාව සදාකාලිකවම අපේ මතකයේ රැඳෙනු ඇත.
අවසානයේදී, මව් සෙනෙහස යනු භාෂාවකට, ජාතියකට හෝ ජීවී විශේෂයකට සීමා නොවූ විශ්වීය ධර්මතාවයකි. මීනු සහ ඇගේ පැටවුන් අද ආරක්ෂිතව, ආදරයෙන් වැළඳී සිටිති.
සෑම මවක්ම වීරවරියකි. මීනු ද එවැනිම වීරවරියකි. ඇයගේ දෑස් පියවුණු ඒ සන්සුන් මුහුණෙන් කියැවෙන්නේ ලෝකයේ සුන්දරම කතාවයි. ඒ අන් කිසිවක් නොව, පරිත්යාගශීලී මව් සෙනෙහසයි.
මීනුගේ මේ කතාවෙන් අප උගත යුතු පාඩම නම්, ඕනෑම අඳුරු රාත්රියකට පසු උදාවන හිරු එළියක් පවතින බවත්, ආදරය සැමවිටම ජය ගන්නා බවත්ය.
