10/08/2026
මිරිදිය ඉස්සන් මිරිදියේදී අභිජනනය නොවන්නේ ඇයි? (විද්යාත්මක හෙළිදරව්ව)🦐🌊
මිරිදිය ඉස්සන් (Giant Freshwater Prawn - Macrobrachium rosenbergii )තම ජීවිතයෙන් වැඩි කාලයක් ගංගා, ඇළ දොළ සහ වැව් වැනි මිරිදිය පරිසරවල ගත කළත්, උන්ගේ බිත්තර පැටවුන් බවට පත්වී ජීවත් වීමට කරදිය (ලවණ සහිත ජලය)අත්යවශ්ය බව ඔබ දැන සිටියාද?
බැලූ බැල්මට පුදුම සහගත ලෙස පෙනුනත්, මෙයට පිටුපසින් සැබෑ විද්යාත්මක හේතුවක් තිබෙනවා.
🔬 විද්යාත්මක හේතුව:
1. ලවණතාවයේ බලපෑම (Salinity Requirement):
මිරිදිය ඉස්සන්ගේ බිත්තරවලින් පිටවන මුල් අවස්ථාවේ පැටවුන් හඳුන්වන්නේ සූයියා (Zoea) යනුවෙනි. මේ කුඩා සූයියා පැටවුන්ට මිරිදියේ පාවෙමින් ජීවත් වීමට තරම් ශාරීරික පරිණතබවක් නැත. උන්ගේ ශරීරයේ සෛලවල ජල හා ලවණ සමතුලිතතාවය (Osmoregulation) පවත්වා ගැනීමට නම්. 12 ppt - 15 ppt අතර ලවණතාවයක් (Brackish water / කිවුල් ජලය) පැවතිය යුතුය.
2. මිරිදියේදී සිදු වන දේ:
යම් හෙයකින් මෙම බිත්තර මිරිදියේදීම පිපිරී සූයියා පැටවුන් එළියට ආවොත්, මිරිදියේ ඇති අඩු පීඩනය සහ ලවණ නොමැතිකම නිසා පැටවුන්ගේ සෛල තුළට ජලය අධික ලෙස කාන්දු වී උන් පැය කිහිපයක් ඇතුළත මිය යයි.
🌊 සොබාදහමේ අපූරු චක්රය (Life Cycle):
🔸සංසර්ගය සහ බිත්තර දැමීම:
වැඩුණු මිරිදිය ඉස්සන් මිරිදියේදී සංසර්ගයේ යෙදෙන අතර, මාතෘ ඉස්සා තම උදරය යට බිත්තර රඳවා ගනී.
🔸ගංගා දිගේ පහළට යෑම:
බිත්තර මෝරන විට මාතෘ ඉස්සා ක්රමයෙන් ගඟ දිගේ මුහුද දෙසට (ගංගා මෝය ආශ්රිත කිවුල් ජල ප්රදේශ වෙත) පිහිනා යයි.
🔸පැටවුන් බිහිවීම:
කරදිය සහ මිරිදිය මුසු වන කිවුල් ජලයේදී බිත්තර පිපිරී පැටවුන් එළියට එයි.
🔸නැවත මිරිදියට පැමිණීම:
කිවුල් ජලයේදී අවධි කිහිපයක් පසු කරමින් වැඩෙන පැටවුන්, කුඩා ඉස්සන් (Post-Larvae) බවට පත් වූ පසු නැවතත් ගඟ දිගේ ඉහළට පිහිනා මිරිදිය වැව් හා ගංගා වෙත පැමිණෙති.
💡 වාණිජ අභිජනනාගාරවල (Hatcheries) කරන්නේ කුමක්ද?
මේ නිසාම මිරිදිය ඉස්සන් කෘත්රිමව අභිජනනය කිරීමේදී, උන්ගේ බිත්තර පිපිරෙන අවස්ථාව වන විට ටැංකිවලට කෘත්රිමව ලවණ එකතු කර (Brackish water සකස් කර) එම පැටවුන් ජීවත් කරවනු ලබයි.
සොබාදහමේ මේ අපූරු තාක්ෂණය ගැන ඔබ මොකද හිතන්නේ? ඔබේ අදහස් පහතින් Comment කරන්න! 👇
