23/08/2026
නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස!
අහසෙහි තරු කොතරම් තිබුණත්
ඒ සියල්ල එකතු කළත්,
මහ සයුරෙහි රළ කොතරම් නැඟුණත්
ඒ සියල්ල ගණන් කළත්,
හිමාලයේ හිමකඳු කොතරම් උස්ව නැඟුණත්
ඒ සියල්ල මැන බැලුවත්!
තථාගතයන් වහන්සේගේ ගුණ මහිමය
ඒ සියල්ලටත් වඩා අනන්තය.
ගංගාවක් කඳු මුදුනකින් උපදී.
ගල් පර අතරින් සෙමින් ඇරඹෙයි.
කුඩා දිය දහරක් වෙයි.
ඇළක් වෙයි.
මහා ගංගාවක් වෙයි.
අවසානයේ මහ සයුරට වැටෙයි.
එහෙත් බුදුගුණ ගංගාවට ආරම්භයක්ද නොපෙනේ, අවසානයක්ද නොපෙනේ.
එහි එක් දිය බිඳුවක්
“අරහං” ය.
තවත් දිය බිඳුවක්
“සම්මාසම්බුද්ධෝ” ය.
තවත් දිය බිඳුවක්
“විජ්ජාචරණසම්පන්නෝ” ය.
ඒ දිය දහරවල් එක්ව
“සුගතෝ, ලෝකවිදූ, අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථී, සත්ථා දේවමනුස්සානං, බුද්ධෝ, භගවා” යන මහා ගුණ ගංගාවක් බවට පත්වෙයි.
එම ගංගාවට වැටෙන සෑම දිය බිඳුවක්ම
සසර ගමනේ වෙහෙසට පත් සත්ත්වයකුගේ හදවතට
සිසිල් දිය බිඳුවක් මෙන්ය.
රාගය නම් ගිනිදැල් නිවා දැමූ සේක.
ද්වේෂය නම් විසකුරු ගිනිදැල් නිවා දැමූ සේක.
මෝහය නම් ඝන අන්ධකාරය
ප්‍රඥාවේ හිරු එළියෙන් දුරු කළ සේක.
වනයක් ගිනිගෙන දැවෙද්දී
වැසි වලාකුළක් පැමිණ
ගිනිදැල් නිවා දමන්නාක් මෙන්,
සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ
අනන්ත කරුණාව සසරේ දැවෙන සිත් මතට වැටුණේය.
උන්වහන්සේගේ හදවතේ
වෛරයට ඉඩක් නොවීය.
කෝපය නොවීය.
පළිගැනීම නොවීය.
මහා කරුණාව පමණක් විය.
ගුරුවරයෙකුගෙන් අසා නොගෙන,
පොතකින් කියවා නොගෙන,
වෙනත් කෙනෙකුගෙන් ඉගෙන නොගෙන
අන්ධකාරයෙන් වැසුණු ලෝකයේ
කිසිවකු නොපෙන්වූ මාර්ගයක්
තමන් වහන්සේගේම ප්‍රඥා නෙත් විවර කර
අවබෝධ කළ සේක.
අඳුරු රාත්‍රියක
අනන්ත මිනිසුන් අතරින්
එක් මහා පහනක් දැල්වුණාක් මෙන්,
බෝධි මූලයේදී
ලෝකයට ධර්ම ආලෝකය උදා විය.
ඒ ආලෝකය
එක් රටකට පමණක් නොවීය.
එක් ජාතියකට පමණක් නොවීය.
එක් පරපුරකට පමණක් නොවීය.
සසරේ දුක දන්නා සෑම සත්ත්වයකුටම විය.
උන්වහන්සේගේ මුව කමල
වසන්තයේ පිපුණු පියුමක් මෙන්ය.
නමුත් පියුමට සුවඳ පමණි;
බුදු මුව කමලට ලෝකයක් සුවපත් කරන ධර්ම සුවඳ තිබුණේය.
උන්වහන්සේගේ දෙනෙත්
නිල් මානෙල් දෙපෙති මෙන් සොඳුරුය.
නමුත් මානෙල් මලට
අනුන්ගේ දුක දැක කඳුළු වැටෙන්නේ නැත.
බුදු නෙත්,
සසරේ දුකින් දැවෙන සත්ත්වයන් දෙස
මහා කරුණාවෙන් බැලූ සේක.
උන්වහන්සේගේ සිනහව
අලුයම පිපෙන පියුමක මෘදු සිනහවක් මෙනි.
එහෙත් ඒ සිනහවට
අලංකාරය පමණක් නොවීය.
එහි මෛත්‍රීය තිබුණේය.
කරුණාව තිබුණේය.
මුදිතාව තිබුණේය.
උපේක්ෂාව තිබුණේය.
දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන්
ඒ මහා පුරුෂ රූපය විශිෂ්ට විය.
පියුමක් මත ඇඳි
සහස්‍රාර චක්‍ර ලක්ෂණයෙන් යුතු පාදතල,
දිගු සුමුදු ඇඟිලි,
මෘදු අත්පා,
ස්වර්ණවර්ණ සිරුර,
සිංහයකුගේ පපුව මෙන් පිරිපුන් උරස,
සමාන දත් පෙළ,
සුන්දර ජිව්හා ලක්ෂණය,
බ්‍රහ්මස්වරයට සමාන ගැඹුරු හඬ,
නිල්වන් නෙත්,
ඌර්ණ රෝමය,
උෂ්ණීෂය....
මේ සියල්ල එක්වූ විට
මිනිස් රූපයකින් ඔබ්බට ගිය
මහා පුරුෂ රූපයක් මැවුණේය.
අසූ අනුභ්‍යඤ්ජන ලක්ෂණයන්ගෙන්
ඒ මහා රූපයේ සියුම් සුන්දරත්වය
තවත් තවත් පරිපූර්ණ විය.
නමුත්,
ඒ සියලු බාහිර ලක්ෂණවලටත් වඩා
උන්වහන්සේගේ සිතේ තිබූ පිරිසිදු බව
උන්වහන්සේගේ සැබෑ සුන්දරත්වය විය.
උන්වහන්සේගේ හඬ,
ගැඹුරු වනාන්තරයකට වැටෙන වැසි බිඳු මෙන්
සන්සුන්ය.
මහා සාගරයේ රළ මෙන්
ගැඹුරුය.
කොවුලෙකුගේ හඬ මෙන්
මිහිරිය.
බ්‍රහ්මස්වරයක් මෙන්
පැහැදිලිය.
නමුත් ඒ හඬේ සැබෑ මහිමය
එහි මිහිරියේ පමනක් නොවීය.
එක් වචනයකින්
අංගුලිමාලගේ හදවත වෙනස් කළ හැකි වීමේය.
එක් දේශනාවකින්
කිසාගෝතමීගේ දුක දහම දෙස හැරවීමේය.
එක් ධර්ම පදයකින්
අනන්ත සත්ත්වයන්ට
සසරින් එතෙර වීමට මඟ පෙන්වීමේය.
ඒ නිසා,
බුදු හඬ යනු හුදෙක් හඬක් නොවේ.
එය සසර මැද ඇසුණු නිවන් මඟේ නාදයයි.
උන්වහන්සේගේ කරුණාව
මහා සයුරක් නම්,
අපගේ දුක
එහි වැටෙන දිය බිඳක් පමණි.
උන්වහන්සේගේ ප්‍රඥාව
අහසක් නම්,
අපගේ දැනුම
එහි පාවෙන කුඩා වලාකුළක් පමණි.
උන්වහන්සේගේ පාරමිතා
හිමාලය නම්,
අපගේ යහපත් ක්‍රියාවක්
එහි වැටෙන වැලි කැටයක් පමණි.
එහෙත් ඒ වැලි කැටය පවා
උන්වහන්සේගේ ධර්ම මාර්ගයට වැටුණු විට
පුණ්‍ය භූමියක් බවට පත්වෙයි.
දාන පාරමිතාවෙන්
මහ පොළොව මෙන් උදාර වූ සේක.
ශීල පාරමිතාවෙන්
ස්වර්ණ පර්වතයක් මෙන් පිරිසිදු වූ සේක.
නෙක්ඛම්ම පාරමිතාවෙන්
නිල් අහස මෙන් නිදහස් වූ සේක.
ප්‍රඥා පාරමිතාවෙන්
සහස්‍ර හිරු මෙන් ලෝකය ආලෝකවත් කළ සේක.
වීර්ය පාරමිතාවෙන්
මහා පර්වතයක් මෙන් නොසැලුණු සේක.
ක්ෂාන්ති පාරමිතාවෙන්
පොළොව මෙන් සියල්ල දරාගත් සේක.
සත්‍ය පාරමිතාවෙන්
කඳු මුදුනක් මෙන් නොසැලුණු සේක.
අධිෂ්ඨාන පාරමිතාවෙන්
වජ්‍රයක් මෙන් නොබිඳුණු සේක.
මෙත්තා පාරමිතාවෙන්
සියලු සත්ත්වයන් වැළඳගත් අහසක් මෙන් වූ සේක.
උපේක්ෂා පාරමිතාවෙන්
මහා සයුර මෙන් නිශ්චල වූ සේක.
එබැවින් බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බලන විට
අප දකින්නේ රන්වන් පැහැති සිරුරක් පමණක් නොවේ.
අප දකින්නේ පාරමිතා කඳු ගණනාවකින්
ගොඩනැගුණු මහා පුරුෂයෙකි.
අප දකින්නේ මුව කමලක් පමණක් නොවේ.
අප දකින්නේ කරුණාවේ පියුමකි.
අප දකින්නේ දෙනෙත් දෙකක් පමණක් නොවේ.
අප දකින්නේ ලෝකය දුකින් දකින ප්‍රඥා නෙත් දෙකකි.
අප අසන්නේ හඬක් පමණක් නොවේ.
අප අසන්නේ සසරින් එතෙර වීමට කැඳවන ධර්ම නාදයයි.
අප වන්දනා කරන්නේ රූපයක් පමණක් නොවේ.
අප වන්දනා කරන්නේ
අනන්ත පාරමිතාවෙන් පරිපූර්ණ වූ
අනන්ත කරුණාවෙන් පිරුණු
අනන්ත ප්‍රඥාවෙන් බැබළුණු
සම්මා සම්බුද්ධත්වයයි.
හිරු උදාවෙයි.
අඳුර පලා යයි.
නමුත් හිරු බැස ගිය විට
නැවත අඳුර පැමිණෙයි.
සඳ පායයි.
රාත්‍රිය සුන්දර වෙයි.
නමුත් සඳ බැස ගිය විට
අඳුර නැවත පැමිණෙයි.
එහෙත් බුදුන් වහන්සේ දැල්වූ
ධර්ම පහනේ ආලෝකය
හදවතකින් හදවතකට ගිය විට
සසරේ අන්ධකාරය දුරු කළ හැකිය.
ඒ නිසා,
බුදුන් වහන්සේ හිරු නොවේ.
හිරුටත් ආලෝකය දෙන ප්‍රඥාවයි.
බුදුන් වහන්සේ සඳ නොවේ.
සඳටත් වඩා සිසිල් වූ කරුණාවයි.
බුදුන් වහන්සේ සයුර නොවේ.
සයුරටත් වඩා ගැඹුරු වූ ධර්මයයි.
බුදුන් වහන්සේ අහස නොවේ.
අහසටත් වඩා අනන්ත වූ බුද්ධ ගුණයයි.
එබැවින් මාගේ සිතේ මැවෙන බුදු රුව,
රන්වන් ආලෝකයෙන් බැබළෙයි.
නමුත් ඒ ආලෝකයටත් වඩා
කරුණාවෙන් බැබළෙයි.
මුව කමල පියුමක් මෙන් පිපෙයි.
නමුත් ඒ පියුමටත් වඩා
පිරිසිදුය.
දෙනෙත් දෙක නිල් මානෙල් මෙන් දිලිසෙයි.
නමුත් ඒ නෙත් දෙකටත් වඩා
ප්‍රඥාව ගැඹුරුය.
සිරුර මහා පුරුෂ ලක්ෂණයෙන් අලංකෘතය.
නමුත් ඒ සියලු ලක්ෂණවලටත් වඩා
බුදු සිත අලංකාරය.
උන්වහන්සේගේ පාද යුගල
සහස්‍රාර චක්‍ර ලක්ෂණයෙන් සරසා ඇත.
එහෙත් ඒ පාදවල සැබෑ මහිමය,
ලෝකය වටා ගමන් කරමින්
සසරේ අතරමං වූ සත්ත්වයන්ට
නිවන් මඟ පෙන්වූ නිසාය.
ගංගාවක් ගලා යයි.
ගල් පර හමුවෙයි
එය නවතන්නේ නැත.
කඳු හමුවෙයි
එය නවතන්නේ නැත.
වංගු හමුවෙයි
එය මඟ වෙනස් කරගෙන ඉදිරියට යයි.
අවසානයේ මහ සයුරට එක්වෙයි.
එසේම බුදුගුණ ගංගාවද
කාලය ගලා ගියත් නවතින්නේ නැත.
රාජ්‍ය නැතිවෙයි.
නගර නැතිවෙයි.
මිනිසුන් වෙනස් වෙයි.
පරම්පරා මාරු වෙයි.
එහෙත්
“බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමි”
යන වචන තුන
අදත් මිනිස් හදවතකින් නැඟෙයි.
ඒ හඬ සමඟ
අනන්ත බුදුගුණ ගංගාව
තවත් හදවතකට ගලා යයි.
තවත් හදවතකට.
තවත් පරම්පරාවකට.
තවත් සත්ත්වයකු වෙත.
අනන්ත අහසේ තරු ගණන් කළ හැකි වුවත්,
මහා සයුරේ රළ ගණන් කළ හැකි වුවත්,
පොළොවේ වැලි කැට ගණන් කළ හැකි වුවත්
“බුදුගුණ මෙපමණය”
යනුවෙන් අවසන් කළ නොහැකිය.
ඒ නිසා අවසානයේ
වචන නිහඬ වෙයි.
කවි නිහඬ වෙයි.
භාෂාව නිහඬ වෙයි.
සිත පමණක් ඉතිරි වෙයි.
එම නිහඬ සිතින්
අත් දෙක එකතු කර
හිස නමා,
නමෝ තස්ස භගවතෝ
අරහතෝ
සම්මා සම්බුද්ධස්ස!
රාග ගිනි නිවා දැමූ
අරහත් වූ ඔබ වහන්සේට නමස්කාර වේවා!
ලොවෙහි කිසිවකු නොපෙන්වූ සත්‍යය
තමන් වහන්සේගේ ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ කළ
සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා!
සසරේ දුක දුටු
ලෝකවිදූන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා!
දෙව් මිනිසුන්ගේ
අනුත්තර ගුරුවරයාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා!
කරුණාවේ මහා සයුර වූ,
ප්‍රඥාවේ මහා ආකාශය වූ,
පාරමිතාවේ මහා පර්වතය වූ,
බුද්ධත්වයේ මහා සූර්යයා වූ,
අපගේ භාග්‍යවත්
සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට
අනන්ත වාරයක් නමස්කාර වේවා!
සාධු! සාධු!! සාධු!!!
Randunu✍️
Prageeth Randunu
