17/09/2026
සෙවණැල්ලක වටිනාකම
"ඩොක්ටර්... අදත් අර ළමයා ඇවිත් ඉන්නවා."
ප්රියංකා සිස්ටර් කාමරයට එන ගමන් කිව්වේ මද සිනහවක් නගමින්.
වෛද්ය රුවන් පරිගණක තිරයෙන් ඇස් ඉවතට ගෙන දොර දිහා බැලුවා. "එන්න කියන්න සිස්ටර්."
කාමරයට ඇතුළු වුණේ අවුරුදු විසිපහක පමණ තරුණයෙක්. ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම් පවා ඉතා පිරිසිදුයි. සාමාන්ය රෝගියෙක් වගේ නෙමෙයි, ඔහු ආවේ හරිම ආදරණීය, ගෞරවනීය බැල්මකින්. ඒ අතේ තිබුණේ ලස්සනට පැකට් කරපු තේ කෝප්පයක් සහ කුඩා පැකට්ටුවක්.
"ඩොක්ටර් මහත්තයා... මම අදත් ආවා."
"ආ... අරූෂ. වාඩිවෙන්න පුතේ." රුවන් පුටුව පෙන්ව්වා.
අරූෂ පුටුවේ වාඩිවෙලා තේ කෝප්පය මේසය උඩින් තිව්වා. "ඊයේ මම කිව්ව හැම ලක්ෂණයක්ම බලලා මම ගෙදර ගියා. අද උදේ වෙද්දී අම්මගේ කැස්ස ගොඩක් අඩුයි ඩොක්ටර්. මම හරියට බය වෙලා හිටියේ. ඩොක්ටර් තමයි මාව බේරගත්තේ."
රුවන් මදක් හිනාවුණා. "ඒකට කමක් නෑ අරූෂ. අම්මලා කියන්නේ අපේ ජීවිත. මම කළේ මගේ වගකීම."
රුවන් ඒ කියන වචන ටිකත් එක්කම, අවුරුදු ගණනකට පෙර අතීතයට පාවී ගියා. රුවන්ගේ මනස අදත් ඒ අඳුරු මතකයන් අතර අතරමං වෙනවා.
රුවන්ට වයස අවුරුදු දොළහක් වෙද්දී, ඔහුට ඉන්නවා කිසිම කෙනෙක් නැතිවුණා. අම්මයි තාත්තයි දෙන්නම එකම මාරාන්තික රිය අනතුරකින් මියගියා. ඒ කාලේ රුවන්ගේ ලෝකෙම අඳුරු වුණා. ඥාති පවුල් කිහිපයක් තිබුණත්, දෙමාපියන් නැති අනාථ දරුවෙක් උරහිසට ගන්න කිසිම කෙනෙක් ඉදිරිපත් වුණේ නෑ. හැමෝම හැරුණේ වෙනස් පැත්තකට.
අන්තිමේදී, පාර අයිනේ අසරණ වෙලා හිටපු ඒ පුංචි කොල්ලව අරගෙන ගියේ වෙන කවුරුත් නෙමෙයි, පාර අතුගාන කම්කරුවෙක් වුණු සෝමපාල. සෝමපාලට කසාදයක්වත්, දරුවෙක්වත් හිටියේ නැහැ. ඔහු ජීවත් වුණේ නගරයේ කොනක තිබුණු පොඩි පැල්පතක.
"පුතේ... උඹට යන්න තැනක් නැත්නම්, මගේත් එක්ක එන්න. මට දෙන්න ලොකු සල්ලි නෑ. හැබැයි බඩගින්නේ තියන්නේ නෑ." සෝමපාල කියද්දී රුවන් ඇඬුවා.
සෝමපාල දවල්ට පාර අතුගෑවා. රෑට කුලී වැඩ කළා. ඒ හැම සතයක්ම වියදම් කළේ රුවන්ගේ ඉස්කෝලේ වියදම්වලට. සෝමපාලගේ දෑත් පුරා තිබුණේ රළු කුණු දැලි සහ වතුපාරවල්වල දුහුවිලි. හැබැයි ඒ අතින් තමයි රුවන්ට කෑම ටික කවා දුන්නේ, පොත් ටික අරන් දුන්නේ.
"තාත්තේ... මම ලොකු වෙලා උඹට මේ දුක දෙන්නේ නෑ." රුවන් දවසක් කිව්වා.
සෝමපාල රුවන්ට තඩිබාලා හිනාවුණා. "මට වෙන සතුටක් ඕන නෑ පුතේ. උඹ හොඳ මිනිහෙක් වෙලා, මිනිස්සුන්ගේ දුක අඳුනන කෙනෙක් වෙයන්. ඒ ඇති මට."
රුවන් උසස් පෙළින් දිස්ත්රික්කයේම ඉහළටම ඇවිත් කොළඹ වෛද්ය පීඨයට තේරුණා. කැම්පස් එකේ පළමු දවසේ රුවාව කොළඹට එක්කන් ගියේ සෝමපාල. එදා සෝමපාල ඇඳගෙන හිටියේ පැල්ලම් වැටුණු, කතා දෙක තුනකට මසාපු කෝට් එකක්. බස් එකේ එනකොට හැමෝම ඒ දෙන්නා දිහා බැලුවේ ඇස් ඇදකරගත් බැල්මකින්. ඒත් රුවන් ලැජ්ජා වුණේ නෑ. එයා සෝමපාලගේ අත තදින් අල්ලගත්තා.
හැබැයි, රුවන් වෛද්යවරයෙක් වෙලා සේවයට යන්න මාසයකට කලින්, ඒ හැම සතුටක්ම කඩා වැටුණා. අධික වැඩ නිසා ඇතිවුණු පපුවේ අමාරුවකින් සෝමපාල හදිසියේම මියගියා. රුවන්ට මුළු ලෝකය නැතිවුණා වගේ දැනුණා. තමන්ගේ හීන හැම එකක්ම සැබෑ කළ ඒ තාත්තා යන්න ගියා.
අතීතයෙන් මිදුණු වෛද්ය රුවන්, තමන් ඉදිරියේ ඉන්න තරුණ අරූෂ දිහා බැලුවා. අරූෂගේ දෑස්වල තිබුණේ අපූරු කාන්ತಿಯක්. හරියට තරුණ කාලයේ තමන්ටත් තිබුණු ඒ බැල්මම වගේ.
"ඩොක්ටර්... මොනවද කල්පනා කරන්නේ?" අරූෂ ඇහුවේ හිනාවෙමින්.
"නෑ... මට මගේ තාත්තාව මතක් වුණා. එයා මට කියා දීපු දේවල්." රුවන් සෙමින් කිව්වා. "අරූෂ... මම ඔයාට එක ප්රශ්නයක් අහන්නද? මම ඊයේ බෙහෙත් ලියලා දෙද්දී ඔයා කිව්වා ඔයාගේ අම්මගේ බෙහෙත්වලටවත් සල්ලි නෑ කියලා. හැබැයි අද ඔයා මට මේ තේ එකයි, අර ඖෂධ පැකට් එකයි ගෙනැවිත් තියෙනවා. ඔයාට සල්ලි අමාරු නම් මේවා කොහෙන්ද?"
අරූෂ බිම බලාගත්තා. ටික වේලාවක් නිහඬව ඉඳලා එයා කතා කරන්න පටන් ගත්තා.
"ඩොක්ටර්... මගේ අම්මා මාව හැදුවේ හරිම අමාරුවෙන්. අපිට තාත්තෙක් හිටියේ නෑ. අම්මා කුලී වැඩ කරලා තමයි මාව ඉස්කෝලේ යැව්වේ. එයාට වයසට යද්දී ලෙඩ ගොඩක් හැදුණා. මම පොඩි කාලේ ඉඳන් දැක්කා අම්මා කොච්චර දුක් වින්දද කියලා. මම අද පොඩි රැකියාවක් කරනවා. ඒත් පඩිය මදි."
අරූෂ දිගටම කිව්වා. "ඊයේ ඩොක්ටර් බෙහෙත් ලියලා දෙද්දී මම හිතුවා මට මේවා ගන්න කොහෙන්ද සල්ලි කියලා. ඒත් ඩොක්ටර් මගේ මූණ දිහා බලාම කිව්වා, 'සල්ලි ගැන හිතන්න එපා, අම්මාව ඉක්මනට සුව කරගන්න' කියලා. ඩොක්ටර්ගේ අර අනුකම්පා සහගත බැල්ම දැක්කම මට හිතුණා මේ ලෝකේ තාමත් හොඳ මිනිස්සු ඉන්නවා කියලා. මගේ අම්මා මට කියපු දෙයක් තමයි, 'අපි කොච්චර අසරණ වුණත් වෙන කෙනෙකුට උදව් කරන්න පුළුවන්කම තියෙනවා නම් පස්පරක්වත් පස්සට යන්න එපා' කියන එක."
අරූෂ මේසය උඩ තිබුණු තේ කෝප්පය තවත් ඉස්සරහට තිව්වා. "මේ තේ කෝප්පය මිල අධික නෑ ඩොක්ටර්. ඒත් මේක හැදුවේ මගේ අම්මා, මාව බේරගත්ත ඩොක්ටර් මහත්තයාට ස්තූති කරන්න."
රුවන්ට එකපාරටම කිසිම දෙයක් කියාගන්න බැරි වුණා. ඔහුගේ උගුර හිරවීගෙන ගියා. සෝමපාල තමන්ට කියාදුන් පාඩම — මිනිස්සුන්ගේ දුක අඳුනන්න, අසරණකමට අත දෙන්න — අද තවත් තරුණයෙකුගේ හදවතින්ම එළියට එනවා ඔහු දුටුවා.
රුවන් පුටුවෙන් නැගිටලා ඇවිත් අරූෂගේ උරහිසට අත තිබ්බා.
"අරූෂ... ඔයා මට කෝප්පයක් නෙමෙයි දුන්නේ, මාව ආයෙත් මගේ තාත්තා ළඟටම අරන් ගියපු ලස්සන මතකයක්. මගේ තාත්තා මට ඉගැන්නුවා මිනිස්සුන්ගේ අතේ තියෙන කුණු නෙමෙයි, හදවතේ තියෙන රත්තරන් ස්වභාවය තමයි දකින්න ඕන කියලා. අද මට ඒක හරියටම තේරුණා."
අරූෂ පුදුමයෙන් වගේ රුවන් දිහා බලාගෙන හිටියා.
"අම්මගේ බෙහෙත් ටික නොවරදවාම දෙන්න. අදට මම මේ සායනයෙන් ලියලා දෙනවා තව මාසයකටම ඕන කරන අතිරේක ඖෂධ නොමිලේ ලබාගන්න පුළුවන් විදිහට. වෙන කිසිම දේකට බය වෙන්න එපා." රුවන් සිනහවකින් කිව්වා.
අරූෂගේ දෑස් සතුටු කඳුළින් බැබළුණා. ඔහු නැගිටලා රුවන්ට වැඳලා කාමරයෙන් එළියට ගියා.
රුවන් ජනෙල් විවර කරලා එළිය දිහා බැලුවා. හිරු රශ්මිය රෝහල් වත්තේ ගස් අතරින් විහිදී යමින් තිබුණා. ඔහුගේ හදවත ගැඹුරින්ම සැනසුමකින් පිරී ගියා.
ලේ බැඳීම්වලටත් වඩා, මිනිස්කම කියන්නේ හදවතින් හදවතට ගලායන නොපෙනෙන ලස්සන බැඳීමක් බව ඔහුට යළිත් වතාවක් තහවුරු වුණා.