04/08/2023
តើអ្វីទៅជាការវាយប្រហារតាមសាយប័រ (cyber attack)?
មុននឹងស្វែងយល់អំពីន័យរបស់ Cyber Attack យើងត្រូវតែយល់ថាវាខុសពីការវាយប្រហារបែបប្រពៃណីយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?
១/ដំបូង Cyber Attack គឺប្រើប្រាស់នូវយន្តការ Digital ដើម្បីធ្វើការវាយលុក ដែលក្នុងនោះមានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកុំព្យូទ័រ (ដែលពាក្យកុំព្យូទ័រនៅទីនេះ គឺមានលក្ខណៈទូលំទូលាយមិនមែនត្រឹមត្រូវកុំព្យូទ័រដែលយើងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃនោះទេ វាមានរួមទាំងស្មាតហ្វូន ឧបរកណ៍ដែលអាចដំណើរការព័ត៌មាន, ... )។ Cyber Attack គឺអាចធ្វើដំណើរយ៉ាងលឿន មិនគិតអំពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងព្រំដែនប្រទេសឡើយ។ ការវាយប្រហារដូចគ្នា អាចប៉ៈទៅដល់គោលដៅជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយបាន។
២/ការវាយប្រហារតាម Cyber Attack អាចធ្វើឱ្យមានការខូចខាតទៅលើទីតាំងជាក់ស្តែង (physical) ដូចទៅនឹងការវាយប្រហារដោយគ្រាប់បែកផងដែរ។ បើសិនជាមេរោគមួយឆ្លងចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ហើយធ្វើឱ្យមានការកើនកំដៅ អាចធ្វើឱ្យមានការផ្ទុះបាន។
៣/ការវាយប្រហារបែប Cyber Attack គឺតែងតែមានការលំបាកក្នុងការចោទប្រកាន់ទៅលើអ្នកដែលប្រព្រឹត្ត (ដែលតែងតែមានការបដិសេធន៍ជានិច្ច)។ ការវាយប្រហារបែបប្រពៃណី យើងចំណាយលុយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលើការទិញអាវុធយុទ្ធភណ្ឌ ដែលខុសពី Cyber Attack ដែលចំណាយលុយទៅលើផ្នែកស្រាវជ្រាវក្នុងការបង្កើតសូហ្វវ៉ែរមេរោគដើម្បីវាយប្រហារ។
ខ្ញុំធ្លាប់បានលើកយកអំពីកត្តាទាំងបីរបស់សន្តិសុខអុិនធឺណិតដែលផ្តោតទៅលើ Confidentiality, Integrity និង Availability ដែលនៅពេលនេះ ខ្ញុំនឹងលើកឧទាហរណ៍អំពី Cyber Attack ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកត្តាទាំងបីនេះ ដូចខាងក្រោម៖
១/ Confidentiality Attack គឺជាព្យាយាមចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធដោយមិនមានការសិទ្ធិ ដើម្បីលួចយកព័ត៌មាន ដាតាបេស ឬឃ្លាំមើលទៅលើសកម្មភាពទាំងអស់របស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ការវាយប្រហារដែលមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរក្នុងជំពូកនេះ គឺប្រភេទ Advance Persistent Threat (APT) ដែលមានទម្រង់ជាអ្នកវាយប្រហារអាជីព ហើយមានគោលដៅច្បាស់លាស់
២/ Integrity Attack គឺជាវាយប្រហារដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការកែប្រែព័ត៌មាន ជាជាងការលួចយកព័ត៌មាន ឬទិន្នន័យ។ អ្នកវាយប្រហារអាចធ្វើការកែប្រែទិន្នន័យនៅក្នុងឯកសាររបស់អ្នក ហើយបញ្ជូនទៅឱ្យអតិថិជន ឬក៏ឯកសារទាំងនោះជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់ CEO ជាដើម។
៣/Availability Attack គឺជាការវាយប្រហារដែលមានគោលបំណងរារាំងមិនឱ្យមានការអាក់េសសទៅក្នុងប្រព័ន្ធព័ត៌មាន ឬឯកសាររបស់អ្នក។ DDoS គឺជាឧទាហរណ័មួយដ៏ល្អនៃការបញ្ហានេះ ដែលវាបានធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរបស់អ្នកគាំង។ មេរោគចាប់ជំរិត ក៏អាចចាត់ទុកជាការវាយប្រហារទៅលើ Availability ផងដែរ ដោយសារតែមានការធ្វើកូដនីយកម្ម (encrypt) មិនឱ្យយើងចូលទៅក្នុងឯកសារយើងបាន។
សូមអ្នកទាំងអស់គ្នាធ្វើការសិក្សាស្វែងយល់ឲ្យបានច្បាស់ ជៀសវាងរងគ្រោះដោយការវាយប្រហារពីចោរបច្ចេកវិទ្យា។
*ប្រភព: Ou Phannarith - អ៊ូ ផាន់ណារិទ្ធ
