VIRIYA LIM, Phnom Penh (2026)

09/06/2026

ទស្សនៈអំពីពណ៌ស្បែក ដែលបង្កជាវិបត្តិសុខភាព រាតត្បាតខ្លាំងក្នុងចំណោមក្មេងស្រី និងស្ត្រី ដែលមានការអប់រំទាបនៅកម្ពុជា

06/06/2026

បង្ហោះរូបថតថ្ងៃមុនជាមួយបងស្រី មានអ្នកច្រណែន! អ៊ីចឹង បង្ហោះមួយឈុតទៀត បង្ហាញវត្តមានឱ្យបានគ្រប់ចំនួនបងប្អូន។ ប្អូនប្រុសខ្ញុំអាពៅនោះ កើតឆ្នាំ ១៩៨៤ ដូច្នេះ អាចថ្លឹងថ្លែងបានហើយថា ខ្ញុំគួរតែអាយុប៉ុន្មាន។

ចង់អួតថា អាក្រណាត់ពងជីងចក់ ដែលម៉ែកាត់រ៉ូបឱ្យបងស្រីទាំង២នាក់ហ្នឹង នៅសល់បន្តិចបន្តួច កាត់បានអាវដៃខ្លីប្រុសពៅបានមួយដែរ មិនធម្មតាទេ។ សម័យមុន កាត់ខោអាវថ្មីរួច គេស្លៀករាប់រយដងអីណោះ ស្លៀកទាល់តែខើចសម្រុង តឹងក្លៀក ស្លៀកលែងចូល បានគេកាត់ថ្មីទៀត ។ មិនមែនដូចក្មេងសម័យឥឡូវនេះទេ ស្លៀកម្ដងបោះចោល ធ្វើដូចខ្លួនឯងជាមហាសេដ្ឋីក្រណាត់។

សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា សព្វថ្ងៃ អ្នកដែលមាឌតូចជាងគេ គឺបងស្រីច្បង ហើយអ្នកមាឌធំជាងគេ គឺប្អូនពៅ។ ចំណែកខ្ញុំវិញ មានរាងធំខ្ពស់ជាងបងស្រី តាំងពីរៀនថ្នាក់ទី១ម្ល៉េះ។ ម្ដាយប្រាប់ថា កាលពីគាត់មានទម្ងន់កូនស្រីច្បង ស្រុកទេសនៅក្រខ្លាំងពេក អត់សូវមានអាហារទំនើបហូបចុកច្រើនទេ ទើបបានជាបងស្រី មាឌតូចជាងប្អូន។

✧═══•❁❀❁•═══✧

រូបនេះថតនៅមុខព្រះវិហារ វត្តដំរី ស ក្រុងបាត់ដំបង ក្នុងថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ ឆ្នាំ ១៩៩១

ពីឆ្វេងមកស្ដាំ ៖
លឹម លីម៉ា - លឹម កិត្យា - លឹម វិរិយា

03/06/2026

រូបថតខ្ញុំ និងបងស្រីដ៏ឆ្នាសឆ្នើមរបស់ខ្ញុំ 📷 ថតនៅក្នុងអនុវិទ្យាល័យសោហឺ ក្រុងបាត់ដំបង។ កាលណោះ ក្នុងសម័យរដ្ឋកម្ពុជា នៅឡើយ ខ្ញុំរៀនថ្នាក់ទី៦ បងខ្ញុំរៀនថ្នាក់ទី ៨ ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែចប់ឆមាសទី១ គ្រូៗទូទាំងសាលា តែងតែប្រារព្ធកម្មវិធីបុណ្យផ្កាប្រាក់សាមគ្គី និងជប់លៀងសប្បាយរីករាយ គ្រប់ៗថ្នាក់ ដោយគ្មានថ្នាក់ណាមួយមិនប្រារព្ធធ្វើនោះទេ។ 🎀

របៀបដែលពួកយើងអាចបង្កើតកម្មវិធីនេះបានជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺ គ្រូទទួលបន្ទុក ត្រូវប្រមូលលុយសិស្សគ្រប់គ្នា តាមរយៈប្រធានថ្នាក់ ដោយបង់ក្នុងម្នាក់ៗចំនួនសមល្មម (ខ្ញុំភ្លេចហើយថាម្នាក់ប៉ុន្មានរៀល) ដើម្បីរៀបចំអាហារសាមគ្គី។

ចំពោះផ្កាភ្ញី ស្លឹកដូង ប៉េងប៉ោង 🎈ក្រដាសគោមតុបតែងថ្នាក់ និងអក្សរដែលឆ្លាក់លើក្ដារខៀន គឺលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ជាអ្នកដឹកនាំសិស្សធំៗចេញស្វែងរកពីប្រភពនានា និងច្នៃប្រតិដ្ឋ បង្កើតដោយខ្លួនឯង។ 🪅ថ្នាក់រៀននីមួយៗ ត្រូវបានគេតុបតែង មុនយ៉ាងហោចណាស់ ក៏១សប្ដាហ៍ដែរ ទើបអាចទាន់ពេលវេលា។ 🎉🎊មុន១ថ្ងៃ សិស្សទាំងអស់ ឬភាគច្រើន ឬមួយចំនួនធំ ត្រូវទៅផ្ទះគ្រូ ដើម្បីជួយហាន់បន្លែ ត្រីសាច់ ធ្វើម្ហូប និងដឹកយកមកសាលារៀន។ ទម្រាំតែបានជប់លៀងម្ដងៗ វេទនាចង់ងាប់... 🎏 ខ្លាំងជាងគេ គឺគ្រូតម្រូវឱ្យស្ពាយ ចាន ស្លាបព្រា ចង្កឹះ កែវទឹក យកមកពីផ្ទះរៀងៗខ្លួនថែមទៀតផង។ 🤣🥄🥣🍴🥢🍽️🥛

នៅក្នុងថ្នាក់រៀននីមួយៗ មានម៉ាញ៉េចាក់ចម្រៀងសម្រាប់រាំវង់ គ្មានទេចង្វាក់បែកស្លុយដូចសព្វថ្ងៃ។ 🎶✨គ្រូក៏រាំ សិស្សក៏រាំ តែយើងរាំប្រពៃណីបុរាណ ប្រកបដោយសីលធម៌ល្អណាស់។ ជួនកាល យើងក៏អាចឆ្លៀតទៅរាំនៅថ្នាក់ផ្សេង ដែលយើងគោរពស្រលាញ់ រាប់អានសិស្សនិងគ្រូនៅថ្នាក់នោះផងដែរ។ 🥳💃🏻🕺🏻🧑🏻‍🩰

ជំនាន់នោះ មិនសូវសម្បូរម៉ាស៊ីនថតរូបទេ ម្ល៉ោះហើយ បើមាននរណា មានលទ្ធភាពជួលជាងថតចូលមកក្នុងសាលាម្ដងៗ ថាវាដូចស្វាបានឃើញចេក គឺចង់ថតណាស់ តែក៏មិនហ៊ានថតច្រើនប៉ុស្ដិ៍ពេកដែរ ព្រោះតម្លៃផ្ដិតរូប ថ្លៃគួរសមដែរ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ខ្ញុំថតរូបបានតែពីរបីប៉ុស្ដិ៍ទេ។ 📸

រូបនេះ បងស្រីខ្ញុំដែលជាសិស្សថ្នាក់ខ្ពស់ជាង បាននាំអ្នកថតម្នាក់ ដើរសំដៅមកថ្នាក់រៀនរបស់ខ្ញុំ ហើយស្រែកហៅខ្ញុំឱ្យចេញមកថតរូបជាមួយគាត់។ កាលណោះ ខ្ញុំស្ដាប់ឥតឮសោះ តែបានមិត្តរួមថ្នាក់ម្នាក់ស្រែកបន្ទរថា «វិរិយា បងហ្អែងហៅទៅថតរូបហ្ន៎!» 😘 ខ្ញុំអរចង់ប្រកាច់ ស្ទុះរត់ចេញមកឈរញញឹមទាំងបែកញើសជោកខ្លួនពីមុខថ្នាក់រៀនរបស់ខ្ញុំ ទី៦ ខ។

ក្នុងថ្ងៃនោះ ពួកយើងស្លៀករ៉ូបដូចគ្នា ដែលជាស្នាដៃរបស់ម្ដាយខ្ញុំជាអ្នកច្នៃម៉ូដ កាត់ឱ្យដោយផ្ទាល់។ ពួកយើងតែងតែស្លៀកពាក់ដូចគ្នា ស្ទើរតែគ្រប់កម្មវិធីនានា កាលពីតូច។👗

━━༻❀༺━━

រឿងនិទានចប់ហើយ តែចង់សួរថា មើលរូបហ្នឹង ដឹងថាមួយណាជា វិរិយា ដែរឬទេ❓

03/06/2026

ខ្ញុំសូមចែករំលែកពីវិធីឆាបាយសាច់ត្រីដ៏មហាសែនឆ្ងាញ់ផុតលេខ ជូនប្រិយមិត្តបានដឹង! 🐠 🍚

━━━━✥◈✥━━━━

ចំហុយត្រីណាដែលងាយបេះឆ្អឹង។ ដាំបាយឱ្យឆ្អិន ហើយយកសាច់ត្រីដែលបេះរួច មកឆាជាមួយបាយ ដោយឆ្លងកាត់ក្បួនចម្អិនប្រចាំវង្សត្រកូលរៀងខ្លួន។ ឧទាហរណ៍ ដូចជា ចាក់ខ្លាញ់ បំពងខ្ទឹម ដាក់គ្រឿងទេសផ្សេងៗទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត ហើយឆាច្របល់ទាល់តែសាច់បាយចូលជាមួយសាច់ត្រី ឱ្យស្ងួតដាច់ទឹក។

━━━༻❀༺━━━

មានល្បិចមួយ ដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកពិសា ងាយច្រឡំថាជាបាយឆាក្ដាម បើយើងគ្មានសាច់ក្ដាមសមុទ្រពិតប្រាកដសម្រាប់ប្រើ ។ 🦀 🍚

ដំបូងយក «ក្ដាមស្រែ» ក្នុងបរិមាណសមល្មមធៀបនឹងសាច់ត្រី យកមកបុកដោយត្បាល់ឱ្យខ្ទេច រួចពូតត្រងយកទឹកវា (កុំឱ្យជាប់សម្បក) មកលាយជាមួយសាច់ត្រី។

ពេលឆាបាយ ថែមពងមាន់ និងប្រេងម្ទេស ចូលទៅ ឆាឱ្យស្ងួតទឹក ធានាថា ក្រោយឆ្អិន យើងនឹងបានបាយឆាក្ដាម ដែលអត់មានសាច់ក្ដាម ប៉ុន្តែរសជាតិ ក្លិន និងពណ៌ ដូចបាយក្ដាមនៅកំពតបេះបិទ។

អាហារនេះ ខ្ញុំឧស្សាហ៍ធ្វើញឹកញាប់ ព្រោះវាអស់លុយតិច ហើយឆ្ងាញ់ … ក្មេងៗចូលចិត្ត 👍🏼

01/06/2026

ធ្មេចបើក បើកធ្មេច កន្លះឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ ដូចគេកុហក! កន្លះឆ្នាំមកនេះ… តើហ្វេនៗ បានចូលរួម ជាន់ពន្លិចអៃដូលខ្លួនឯង បានប៉ុន្មាននាក់ហើយ?

24/05/2026

កំពីងដូងទុំ ខ្ញុំញ៉ាំ ផ្ដាំថ្ងៃអាទិត្យ
មេឃក្ដៅញើសស្អិត គិតទៅ នៅតែឥតទាស់
រសជាតិស្រទន់ មន្តស្នេហ៍ ថែទាំងសម្រស់
ដូងក្បែរដីកោះ ប្រស់ថែ ដីខ្មែរឱ្យគង់។
———-
វិរិយា 🌸

ថ្ងៃអាទិត្យ ៨កើត ខែជេស្ឋ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៥៧០ ត្រូវនឹង ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា គ.ស. ២០២៦
#កំណាព្យខ្មែរ #បទ១០ព្យាង្គ #កំពីងដូង

08/05/2026

សីល៥ គឺជាសីលធម៌ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាទាំងអស់ ដែលត្រូវតែប្រកាន់ដាក់ឱ្យជាប់ខ្លួន តាំងពីតូច រហូតដល់ចាស់ស្លាប់។ ការធ្វេសប្រហែស មិនបានបំពេញនូវតួសីលណាមួយ ក្នុងចំណោមសីលទាំង៥នេះ រាប់ថាមនុស្សដាច់សីល។ ផលបាបទាំងឡាយ រមែងហុចផល ទៅតាមអវត្ដមាននៃសីលណាមួយ តាមកាលវេលាសមគួររបស់វា។ ពាក្យថា កាន់សីល ឬសូមសីល មិនមែនមានន័យថា ទាល់តែទៅបដិបត្តិនៅក្នុងវត្ដអារាមនោះទេ។ សីលទាំង៥នេះ កុំថាឡើយតែមនុស្ស សូម្បីតែទេវតាទាំងឡាយ ក៏ត្រូវតែមានជាដាច់ខាត ខានមិនបានឡើយ។

#បញ្ចសីល ( #សីល៥) | | | #និច្ចសីល_ដែលអ្នកដឹកនាំ_គួរប្រកាន់ខ្ជាប់

06/05/2026

អត្ថបទវិភាគអំពី “ #ច្បាប់ស្ដីពី_ម៉ាក_ពាណិជ្ជនាម_និង_បញ្ញត្តិប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់” ( )
______

ចាប់តាំងពីការធ្វើពហិការទំនិញថៃក្រោយសង្គ្រាមមក មានផលិតផលនាំចូលផ្ដាច់មុខជាច្រើន យកពីប្រទេសចិន វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី កូរ៉េ និងតំបន់ជាច្រើនទៀតក្នុងលោក ត្រូវបានដាក់លក់នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងការបោះពុម្ព ឬបិទភ្ជាប់ លើសម្បកវេចខ្ចប់នូវនិមិត្តសញ្ញាសមូហភាពជាតិ ដូចជា៖ ភាសាខ្មែរ អក្សរខ្មែរ ទង់ជាតិខ្មែរ ឬស្លាកសញ្ញាច្រើនម៉ូដ ដែលមានលក្ខណៈជាខ្មែរចំតួតែម្ដង ដែលបង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍ភ្លាមៗចំពោះភ្នែករបស់អតិថិជនគោលដៅ ឱ្យយល់ច្រឡំថា ផលិតផលនោះ មានប្រភពដើមនៅប្រទេសកម្ពុជា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះផលិតផលនាំចូលមួយចំនួនហ៊ានដល់ប្រើ សមូហ-សាធារណនាម សម្រាប់សម្គាល់ម៉ាកយីហោ ដែលមានដូចជាឈ្មោះប្រទេស ឈ្មោះជាតិសាសន៍ ឈ្មោះខេត្ដ-ក្រុង អច្ឆរិយវត្ថុក្នុងលោក ឈ្មោះពូជដំណាំ (ដែលមានចុះបញ្ជី DNA) ដែលជាអត្ដសញ្ញាណជាតិ និងសាធារណនាមផ្សេងទៀតជាច្រើន ដែលច្បាប់ហាមឃាត់ តួយ៉ាងដូចជា ទុរេនកំពត អង្ករផ្កាម្លិះ ស្វាយខ្ទិះបាត់ដំបង ប្រហុកសៀមរាប ……។ល។

មិនថាតែរបៀបច្នៃប្រតិដ្ឋលើសម្បកវេចខ្ចប់ នៃទំនិញកែច្នៃតែម្យ៉ាងទេ សូម្បីតែផលិតផលឆៅកសិកម្ម ដូចជាបន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ ដែលនាំចូលពីបរទេស ក៏គេអាចក្លែងបំភាន់ តាមរយៈការដឹកជញ្ជូនឆ្លងដែនចូលទៅក្នុងតំបន់កសិករខ្មែរពិតប្រាកដ រួចទើបដឹកវាងម្ដងទៀត ចេញពីតំបន់ចម្ការកសិករ បង្វិលត្រលប់មកកាន់ទីផ្សារធម្មតា ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកទិញជឿថា បន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ ទាំងនោះជារបស់ខ្មែរពិត ហើយព្រមទិញក្នុងតម្លៃប្រកួតប្រជែងជាមួយកសិផលក្នុងស្រុក។ ល្បិចនេះ ជាការបំភាន់ទាក់ទងនឹង “សេវា” ឬហៅថា “សេវាបំភាន់” ដើម្បីក្លែងទំនិញ ។

ល្បិចនៃសកម្មភាពជំនួញរបៀបនេះ ពិតជាប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ អ្នកផលិតក្នុងស្រុក និងភាពសុចរិតនៃទីផ្សារ។ របៀបដែលល្បិចធ្វើជំនួញនេះអាចដំណើរការទៅបាន អាស្រ័យយ៉ាងខ្លាំងលើ អំពើពុករលួយដែលមានលក្ខណៈពិបាកសម្គាល់របស់ក្រុមអ្នកអនុវត្ដច្បាប់ពាក់ព័ន្ធ។ ហើយល្បិចនេះ អាចដើរទៅមុខបានរលូន នៅពេលដែលសមត្ថភាពត្រិះរិះរបស់អតិថិជនម្ចាស់ស្រុក នៅមានកម្រិត ទន្ទឹមនឹងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកំពុងចុះដុនដាបស្រាប់ផង។

ក្នុងច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន ស្តីពី “ម៉ាក ពាណិជ្ជសញ្ញា និងការប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់” បានដាក់ប្រកាសឱ្យប្រើនៅថ្ងៃទី ៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០០២ ដោយកំហិតទៅលើ ការកំណត់ម៉ាក និងហាមឃាត់ការចុះបញ្ជី ឬការប្រើនាមនិមិត្តទាំងឡាយណា ដែលទំនងជាធ្វើឱ្យសាធារណជន យល់ច្រឡំ អំពីប្រភពដើម នៃភូមិសាស្ត្រផលិតទំនិញ ឬសេវា ដែលមានទម្រង់ជាសមូហភាពជាតិ។

នៅក្នុង ច្បាប់នេះ ត្រង់ #ជំពូកទី១ ចែងអំពីម៉ាកយីហោ ដែលមិនអាចចុះបញ្ជីបានត្រង់ #មាត្រា_៤_គ ថាជា “ម៉ាកដែលអាចនាំឱ្យសាធារណជន ឬមជ្ឈដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មភាន់ច្រឡំ ទៅនឹងប្រភពភូមិសាស្ត្រនៃទំនិញ ឬសេវាពាក់ព័ន្ធ ឬធាតុដើម ឬលក្ខណៈខាងក្រៅរបស់ទំនិញ ឬសេវានោះ។”

នៅក្នុង ជំពូកទី១ ដដែល #មាត្រា៤_ឃ បានចែងថា "ម៉ាកដែលដូចគ្នានិង/ ឬត្រាប់តាម ឬមានចំណុចណាមួយដូចសញ្ញាជាតិ ទង់ជាតិ និងនិមិត្តរូបផ្សេងៗ ឈ្មោះ ឬឈ្មោះសង្ខេប ឬអក្សរកាត់នៃឈ្មោះ ឬសញ្ញា ឬត្រាជាផ្លូវការដែលអនុម័តដោយរដ្ឋណាមួយ អង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការដែលបង្កើតដោយអនុសញ្ញាអន្តរជាតិមួយ លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនៃរដ្ឋនោះ ឬអង្គការនោះ។"

#ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះចាត់ទុកថាខុសច្បាប់?

ក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ប្រសិនបើផលិតផលដែលនាំចូលពីបរទេសនោះ ត្រូវបានផលិតដោយវត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម ដូចគ្នាទៅនឹងផលិតផលក្នុងស្រុក នោះអ្នកដែលខាតបង់ គឺផលិតករក្នុងស្រុក ប្រជាជនម្ចាស់ស្រុក និង រដ្ឋាភិបាលម្ចាស់ប្រទេសខ្លួនឯង។ ព្រោះថា នៅពេលដែល វត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម ប្រមូលផលបានសម្បូរហូរហៀរ ហើយបែរជាគ្មានរោងចក្រឧស្សាហកម្មណាទទួលទិញ នោះកសិករខ្មែរ ច្បាស់ជាប្រឈមមុខនឹងការលក់មិនចេញ (គ្មានទីផ្សារ) ជំពាក់បំណុលធនាគារ។ កសិករ អាចប្រឈមនឹងការលក់ដីកសិកម្ម ដើម្បីសងបំណុល ដែលបុលមកវិនិយោគលើកិច្ចការងារដាំដុះ។ នៅពេលដែលគ្មានកសិឧស្សាហកម្មណា ដែលអាចជួយគាំពារប្រាក់ចំណូលពួកគាត់បានត្រឹមត្រូវ កសិករ នឹងក្លាយជាអ្នកដាំដុះ សម្រាប់ត្រឹមតែផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារកំប៉ិកកំប៉ុក ក្នុងភូមិជិតផ្ទះ ដែលប្រាក់ចំណូល មិនអាចជួយឱ្យមានការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានឡើយ។ មនុស្សទូទាំងឃុំ សង្កាត់ ស្រុក ក្លាយជាអ្នកក្រីក្រ។ ភាពក្រីក្រជាសរុប ក្លាយជាបន្ទុកដ៏លំបាកក្នុងប្រទេសជាតិទាំងមូល។

ផលជះអវិជ្ជមានមួយទៀត គឺ ផលិតករក្នុងស្រុក នឹងមិនអាចប្រកួតប្រជែងបាន ប្រសិនបើផលិតផលនាំចូលនោះ មានទំហំធំធេងពេក រហូតធ្វើឱ្យតម្លៃផលិតផលក្នុង១ឯកតា ដែលនាំពីបរទេស ទាបជាងតម្លៃក្នុង១ឯកតានៃផលិតផលក្នុងស្រុក។

ឧទាហរណ៍សង្ខេប ករណីសិក្សាមួយ អំពីផលិតផលក្រណាត់សូត្រ៖

សិប្បកម្មក្នុងស្រុក អាចផលិតក្រណាត់សូត្រពីដង្កូវនាង លក់១ម៉ែត្រ តម្លៃ $៣០ ខណៈដែលក្រណាត់សូត្រពីដង្កូវនាងដូចគ្នា ត្បាញនៅប្រទេសចិន នាំចូល បង់ពន្ធគយនិងពន្ធដាររួច លក់រាយ ១ម៉ែត្រ ត្រឹមតែ $១០ ប៉ុណ្ណោះ។ ចុះហេតុអ្វីបានជាគេអាចលក់បានថោកជាងយើងឆ្ងាយម្ល៉េះ? នោះក៏ព្រោះតែទំហំនៃកម្មន្តសាលគេធំជាង។ គេមិនមែនចិញ្ចឹមដង្កូវនាងជាលក្ខណៈគ្រួសារ ឬសហគមន៍គ្រួសារ ដូចយើងទេ។ គេមិនមែនត្បាញសូត្រដោយដៃ ឬដោយកូនម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍ខ្នាតតូចៗដូចយើងទេ។ រាប់ចាប់តាំងពីការដាំដុះស្លឹកមន ចិញ្ចឹមដង្កូវនាង ស្រាវសរសៃសូត្រ ត្បាញជាក្រណាត់ ជ្រលក់ពណ៌ ចាក់ត្បាញពុម្ពរូបភាព (ខ្លះរចនាជាក្រឡាហូល ផាមួង ដូចក្រណាត់បុរាណខ្មែរបេះបិទ) ដេរ កាត់ ដាក់កី លើកតម្លើង ដឹកជញ្ជូន រហូតមកដល់ដៃអ្នកលក់រាយចុងក្រោយ សុទ្ធតែប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនទំនើបខ្នាតឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់។ គេប្រើម៉ាស៊ីនជំនួសកម្លាំងមនុស្ស ស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែក ដែលជាហេតុគេអាចទទួលបានទិន្នផលច្រើន លឿន រហ័ស និងចាយថ្លៃដើមតិចជាង។ ដូច្នេះ បើគេប្រកួតនឹងយើងដែលជាម្ចាស់ស្រុកដែលផលិតសូត្រ ត្រឹមតែលក្ខណៈបច្ចេកទេសបុរាណ ក្នុងបរិមាណមានកំណត់ នោះយើងមិនអាចឈ្នះគេបានទេ ព្រោះអតិថិជនតិចតួចស្ដួចស្ដើងណាស់ ដែលព្រមទិញក្រណាត់សូត្រក្នុងស្រុក ដែលមានតម្លៃ $៣០ ខណៈដែលគេ អាចរកបានសូត្រមកពីចិន ដែលមានតម្លៃត្រឹមតែ $១០ តែប៉ុណ្ណោះ។

សព្វថ្ងៃមិនថា ឧកញ៉ា ឯកឧត្ដម ជំទាវ អ្នកមានមុខមាត់ លំដាប់ដល់រដ្ឋមន្ត្រីផង ក៏ឃើញមានស្លៀកពាក់ក្រណាត់សូត្រត្បាញពីស្រុកចិននៅសព្វគ្រប់ទីកន្លែងដែរ សូម្បីតែជនបរទេសដែលមានបំណងចង់ជួយលើកស្ទួយក្រណាត់សូត្រខ្មែរ ក៏ត្រូវចាញ់បោកក្រណាត់សូត្របំភាន់មកពីស្រុកចិនដែរ។ នេះហើយជាភ័ស្ដុតាងបញ្ជាក់ថា ម្ចាស់សិប្បកម្មត្បាញសូត្រនៅកម្ពុជា គ្មានសមត្ថភាពប្រកួតដោយយុត្តិធម៌ ជាមួយឈ្មួញនាំចូលក្រណាត់សូត្រពីប្រទេសចិនបានឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកដែលនឹងធ្លាក់ខ្លួនក្រីក្រ គឺម្ចាស់តម្បាញសូត្រដែលត្រូវលក់ដូរ ប្រកួតជាមួយទីផ្សារមហាយក្សចិន បន្ទាប់មក បន្ទុកជាបន្ត គឺរដ្ឋាភិបាលខ្លួនឯងផ្ទាល់ ក្រៅពីមិនអាចយកពន្ធដារបានជាដុំកំភួនហើយ នៅថែមទាំងត្រូវរ៉ាប់រងចិញ្ចឹមប្រជាពលរដ្ឋទីទ័លក្រ តាមរយៈគោលនយោបាយបណ្ណក្រីក្រថែមទៀត។ ពេលនោះហើយដែលប្រទេសជាតិនៅតែដើរត្រេតត្រតដូចអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។ លទ្ធផលដ៏គួរសោកសង្រេងចុងក្រោយ គឺបរទេសបន្តឈ្លានពានឥតឈប់ឈរ ព្រោះគេដឹងចំណុចឈ្នះរបស់គេទុកជាមុន ថា យើងកំពុងទន់ខ្សោយ។

ខាងលើនេះ គ្រាន់តែជាកូនឧបមាវិធីដ៏តូចមួយប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ពិចារណាទាក់ទងនឹងការសម្រេចចិត្តទិញ ដោយយោងលើតម្លៃលក់រាយ ក្នុង១ឯកតា ធៀបគ្នារវាងផលិតផលសូត្រពីចិន និងសូត្រខ្មែរ។ យើងជឿជាក់ថា គ្មាននរណាម្នាក់ដែលមិនចង់គាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុកខ្លួនឯងនោះទេ។ ប៉ុន្តែករណីដូចរឿងតម្បាញសូត្រនេះ ពិតជាពិបាកនឹងសម្រេចចិត្តទិញ ដោយហេតុថា បើគាំទ្រខ្មែរគ្នាឯង ចាយលុយអស់ច្រើនពេក បើចង់ចាយលុយតិចជាង ទាល់តែទិញសូត្រនាំចូល។

ចុះទម្រាំតែឈ្មួញនាំចូលនោះ ចេះវិធីតុបតែងរចនាផលិតផលខ្លួន ដោយរូបភាព និមិត្តសញ្ញាខ្មែរ ដូចជាទង់ជាតិ ឬអក្សរខ្មែរ ដែលមានលក្ខណៈជាសមូហភាពជាតិ ថែមទៀត តើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររូបណា ដែលថាស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញ? វាច្បាស់ណាស់ ប្រសិនបើអតិថិជនខ្មែរណាម្នាក់បានឃើញថា តម្លៃប្រកួតប្រជែង ទាបជាងគេ ហើយថែមទាំងជាផលិតផលក្នុងស្រុកទៀតនោះ គ្មាននរណាបដិសេធថាមិនទិញទេ គេនឹងព្រមទិញដោយឥតគិតសូញសាញ គេនឹងទិញ ទិញ ទិញ រហូតទាល់តែផលិតករក្នុងស្រុក ដួលរលំ ងើបលែងរួច។

ឧទាហរណ៍មួយនេះ វាស្របគ្នាទៅនឹង #មាត្រា២១_ខ ក្នុង #ជំពូកទី៦ ដែលចែងថា “ការប្រើប្រាស់ពាណិជ្ជនាមជាបន្តបន្ទាប់ដោយភាគីទីបី ទោះបីជាពាណិជ្ជនាម ឬម៉ាកសមូហភាព ឬការប្រើប្រាស់ណាមួយ ដែលអាចធ្វើឱ្យសាធារណជនភាន់ច្រឡំ ត្រូវចាត់ទុកថាមិនស្របច្បាប់។” (សូមអានបន្ថែមក្នុងរូបភាពស្កេន)

ឈ្មួញនាំចូល នឹងឈ្នះ! ប៉ុន្តែជ័យជម្នះលើទីផ្សាររបស់គេ បានមកដោយការកេងប្រវ័ញ្ចស្មារតីជាតិនិយមរបស់ខ្មែរគ្នាឯង តាមរយៈការបំភាន់ ឱ្យច្រឡំអំពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៃប្រទេសដែលបានផលិតទំនិញ។ ទីបំផុត ស្លាកសញ្ញាថា “ #ផលិតផលខ្មែរ” ក្លាយទៅជានាមសញ្ញាដែលសាធារណជនលែងទុកចិត្ត ហើយអ្នកផលិតពិតប្រាកដក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលប្រើពាក្យថា ផលិតផលខ្មែរ ឬ ផលិតផលកូនខ្មែរ បែរជាក្លាយទៅជាសញ្ញាចំអកឡកឡាយ ព្រោះតែឈ្មួញនាំចូលមិនស្មោះត្រង់ បានបំពុល ខ្លឹមសារពិតរបស់វា ឱ្យខ្ទេចខ្ទីអស់។

យោងលើ បញ្ហាដ៏ស្មុគស្មាញនេះហើយ ទើបបានជា “ច្បាប់ស្ដីពីម៉ាកពាណិជ្ជនាម និង បញ្ញត្តិប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់” (Trademark Law and Unfair Competition) ត្រូវបានចងក្រងបង្កើតឡើង ដើម្បីដាក់ទោសជនល្មើសទាំងឡាយណា ដែលធ្វើជំនួញជួញដូរ ក្នុងរូបភាពប្រកួតប្រជែង ដោយប្រើទម្រង់បំភាន់ឱ្យគេយល់ច្រឡំ ហើយព្រមទិញទាំងច្រឡំ ដូចសេចក្ដីលម្អិត ដែលបានរៀបរាប់ក្នុងកថាខណ្ឌខាងលើ។

នៅក្នុង #ជំពូកទី៨ #ទី៩ #ទី១០ មានចែងលម្អិតអំពីវិធានការដោះស្រាយបណ្ដោះអាសន្ន ចំពោះអ្នករំលោភច្បាប់លើម៉ាកសញ្ញាផលិតផល។ ក្នុង #ជំពូកទី_១៥ មានចែងអំពីការដាក់ទោសបញ្ញត្តិចំពោះជនល្មើស។

ក្នុងជំពូកនេះ ត្រង់ #មាត្រា៦៦ ចែងថា "ជនណាដែលនាំចូល លក់ ប្រកាសលក់ ឬមានបំណងលក់ដោយចេតនា នូវទំនិញដែលមានម៉ាកក្លែងបន្លំ ឬមានចេតនាផ្ដល់សេវាចំពោះសេវាសញ្ញា ម៉ាកសមូហភាព ឬពាណិជ្ជនាមក្លែងបន្លំ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសតាមបទបញ្ញត្តិនៃមាត្រា៦៤ នៃច្បាប់នេះ។ [...]”
__________
វិរិយា 🌸

ថ្ងៃពុធ ៥រោច ខែពិសាខ ឆ្នាំមមី អដ្ឋស័ក ព.ស. ២៥៧០ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា គ.ស. ២០២៦

and

05/05/2026

ចុចមើលទៅ នេះហើយជាឆាកជីវិតមនុស្សយើង👉 www.facebook.com/profile.php

VIRIYA LIM

09/06/2026

06/06/2026

03/06/2026

03/06/2026

01/06/2026

24/05/2026

08/05/2026

06/05/2026

05/05/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category