06/10/2026
ਮੇਰੀ ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਰੰਗ ਉਦਾਸ 8
9.
ਦਰਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੋਂ ਪਰਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪਰਨਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਬੁਲਾਇਆ ਹੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸੀ। ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ।
“ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਕੀ ਕਰਦੈ?" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
"ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹੁਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੈ ।" ਦਰਸ਼ਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ 'ਚ ਬਾਵਲੀ ਹੋਈ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੇ ਇਕ ਮਸਤੀ ਜਿਹੀ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
"ਪਿੰਡ ਕਿਹੜੇ ?”
“ਪੱਤੋ-ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਉਪਰ ਪੈਂਦੀ ਧੂੜ ਤੋਂ ਬੱਚਦਾ ਪਿਛੇ ਹਟਦਾ ਹਟਦਾ ਖੂਹ 'ਚ ਡਿਗ ਪਿਆ ਸੀ । ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹੁੰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਨਾਂ ਹੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਲਗਦੈ-ਪਤੋ-ਹਾਏ ਪਤੋ ਵਾਲਿਆ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਮਿਲ-ਆਪਣੀ ਪਤੋ ਨੂੰ।” ਦਰਸ਼ਨ ਸਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਹਮਉਮਰ ਸੀ ਕਿਤੇ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਪਤੋ ਦਾ ਸ਼ੁਕੀਨ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
“ਤਾਂ ਫੇਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੈਂਸਲ ?" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਥੋੜੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
“ਅੱਗ ਲਗੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ । ਏਹੋ ਤਾਂ ਉਮਰ ਖਾਣ ਹੰਢਾਣ ਦੀ ਤੇ ਮਾਰੀ ਜਾਓ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਮੱਥਾ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵੀ ਨਾ ਕੇ ਸਕਾਂ।"
ਰਾਜਵੰਤ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਦਰਸ਼ਨ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਨੂੰ ਅੰਗੜਾਈਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਪਲੰਘ ਉਪਰ ਪੁੱਠਾ ਸਿੱਧਾ ਲੇਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਾਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਸਤੀ ਤੇ ਅੰਗੜਾਈਆਂ ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ । ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ 'ਚ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।-ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨੀਮ ਪਾਗਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
"ਸਹੇਲੀਏ-ਰਜੋ ਅਜ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਈਏ ?”
"विぜ?"
"ਹਾੜੇ ਹਾੜੇ ਮੰਨ ਜਾ ਨਾ-ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ?”ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿਚ ਪਾ ਗਿਆ। ਮੰਨਿਆ ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤਿਕਥਨੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਂ ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪਰਗਟ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਨਾ । ਦਰਸ਼ਨ ਉਸਦੀ ਪੱਕੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਹਮਰਾਜ਼ ਸੀ।
ਦਿੱਤਾ। "ਠੀਕ ਹੈ-ਰਾਤ ਨੂੰ ਲਾ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਵਾਂਗੇ ।" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਚ ਕੇ ਜਵਾਬ
ਮਾਈ ਹੱਥ ਮਹਿੰਦੀ ਮੰਗਵਾਈ ਗਈ।
ਰਾਤ ਪੈ ਗਈ।
ਸਾਰੇ ਹੋਸਟਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਜਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਰੁਝੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਸੌਂ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਹਲਕੀ ਗਰਮੀ ਸੀ। ਮਸਤੀ ਵੀ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਸੀ। ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਠੰਢ ਸੀ । ਕੁਝ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਮੰਜੀਆਂ ਡਾਹ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਨੀਂਦਰ ਵਿਚ ਬਦਲਦਾ ਜਾਂਦਾ मी।
“ਹਾਏ ਰਜੋ ਪਤੋ ਵਾਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨੇਰੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ-ਤੇ ਹਾਏ-ਫੇਰ ਬੱਸ ।” ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਘੁਟ ਲਿਆ।
"ਅੜੀਏ ਰਹਿਣ ਵੀ ਦੇ-ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਪਤੋ ਵਾਲਾ!" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮਸਤੀ ਟੁਟਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਗਲਪਨ ਜਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
"ਚਲ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਈਏ।" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਬਦਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
"ਹਾਂ-ਚੱਲ।” ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਾਜਵੰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਪਸੰਦ ਆਈ ਸੀ। ਵੱਧ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਜਾਪੀ ਸੀ।
ਦੋਹਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਰੀਝ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦੀ ਲਾਈ।
"ਸਵੇਰੇ ਦੇਖਾਂਗੇ ਕਿਸ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਰੰਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਿਸ ਦਾ ਉਦਾਸ ਹੈ।” ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ।
"ਤੇਜ਼ ਤੇ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ?”
"ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫ਼ਰਕ।”
"ਮਹਿੰਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਕਿਸਮਤ ਵੜੀ ਬੈਠੀ ਹੈ?" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਖ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
"ਦਿਲ ਨਾ ਛੋਟਾ ਕਰ-ਤੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੈ-ਤੇਰੀ ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ-।"
"ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ?"
"ਹਾਏ ਰਜੋ ਤੇਰਾ ਅੱਧਾ ਰੂਪ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਨਾ-ਹਾਏ-ਮੈਂ ਫੁੱਲੀ ਨਾਸਮਾਂਦੀ-ਰੱਬ ਕੋਲੋਂ ਮੇਰੇ ਵੇਲੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਮੁਕ ਗਿਆ ਸੀ।" ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।
"ਕਿਉਂ ਝੂਰਦੀ ਐਂ-ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਗੌਰ ਨਾਲ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁਲ੍ਹ ਪੈਂਦਾ ਤੇਰੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਚੋਂ।”
*"ਸਹੇਲੀਏ ਸੱਚ ? ਫੇਰ ਤਾਂ ਪਤੋ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਆਵਾਂਗੀ-ਵੈਸੇ ਓਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਚੱਲੋ ਬਾਕੀ ਸਵੇਰੇ ਮਹਿੰਦੀ ਦਸਦੁਗੀ-ਜੇ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਗਣਗੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਟਕੋਰੇ ਭਰਦਿਆਂ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਏਗੀ।" ਕਹਿੰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸੌਂ ਗਈ ਸੀ। "ਰੱਬ ਡਾਢੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹੜਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ।" ਸੁੱਤੀ ਸੁੱਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ । ਉਸ ਦਾ ਰੱਬ ਤਾਂ ਮੇਹਰਬਾਨ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਰੱਬ ਨੇ ਭਲਾ ਉਸ ਨਾਲ ਰਿਆਇਤ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ? ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਹੱਕ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ-ਰੱਬ ਦੀ ਭਲਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਧੀਕੀ ਕਰਦੈ ? ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜੀਵ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਂਦੈ। ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ-ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮੋਤੀ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਮੋਤੀ, ਸੁਚੇ ਮੋਤੀ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਣੀ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਜਵਾਨ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ-ਸੁਚੇ ਮੋਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ-ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜੋੜੀਆਂ-ਰਾਜਵੰਤ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਜੋੜੀ ਹੋਵੇਗੀ-ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਜੋੜੀਦਾਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਨਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਤਾਸੇ ਵਰਗਾ-ਪਤਲਾ ਪਤੰਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਣੀ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਲ ਮਰੋੜ ਛੱਡਦੈ-ਰੰਗ ਰੂਪ ਹੰਢਾ ਛਡਦੈ-ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਰੰਗ ਮੈਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦੈ-ਸਰੀਰ ਵਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦੈ-ਕਮਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦੈ ਨਾ ਪੇਟ ਦਾ-ਪੇਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦੈ ਨਾ ਸੀਨਿਆਂ ਦਾ-ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਜੋੜੀ ਨਹੀਂ ਬਨਾਣੀ-ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਖ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ-ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ-ਪਰ ਕੱਲ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਈ। ਕੌਣ ਦਸ ਸਕਦਾ ਸੀ-ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਸੀ?-ਉਹ ਡਰੀ ਡਰੀ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ-ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਉਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇਗੀ-ਮਹਿੰਦੀ ਰੰਗੇ ਹੱਥ ਸੂਹੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਦੁਮੇਲ ਵਰਗੇ ਹੋਣਗੇ-ਉਸ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਸੂਹਾ ਰੰਗ ਦੇਖ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਜਿਹਾ ਜਾਵੇਗੀ-ਸੋਚਦੀ ਉਹ ਵੀ ਸੌਂ ਗਈ। ਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂਹੜੀ ਨੀਂਦਰ ਵਿਚ ਸੁਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਨੇ ਸਰਹਾਣੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ । ਗੁੱਤ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਲਾਵੇਂ ਖਾਂਦੀ ਅੱਧੀ ਪਲੰਘ ਤੋਂ ਨੀਚੇ ਗਿਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਲ ਖਾਂਦੀ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਸੁਤੀ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਸਿਧੀ ਦੀ ਸਿਧੀ-ਮਹਿੰਦੀ ਲੱਗੇ ਹੱਥ ਪਲੰਘ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਲਟਕਾਈ ਸੁਤੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਅੱਧ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ मठ।ਹੋਸਟਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਬੁਝ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਜੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਾਨਣ ਵਰਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਦੀ ਛਣ ਕੇ ਅੰਦਰ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਪਲੰਘ ਤਕ ਵੀ ਪੁਜਦਾ ਸੀ । ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਜਗਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਕਿਤੋਂ ਬਦਲਾਂ ਨੇ ਢਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਤਾਰੇ ਡੱਬਾਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦੇ ਸਨ।
ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਦੋਹਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਧੋਤੇ। ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਂਵਲੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਸੂਹੀ ਸਵੇਰ ਵਾਂਗ ਦਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਗੋਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਮੱਧਮ ਸੀ। ਉਦਾਸ ਉਦਾਸ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾ ਲੱਗਿਆ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮਲ ਮਲ ਕੇ ਹੱਥ ਧੋਤੇ। ਰੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਦਾਸ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮਲੀਆਂ-ਅੱਖਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਧੋਤੀਆਂ ਪਰ ਰੰਗ ਵੈਸੇ ਦਾ ਵੈਸਾ ਹੀ ਸੀ । ਰਾਜਵੰਤ ਦਾ ਦਿਲ ਦਹਿਲ ਜਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਰੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵਿਚ ਚੁੰਧਿਆਈ ਜਿਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਹਿੰਦੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ। ਰਾਜਵੰਤ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਨੇ ਤਾਂ ਅੰਗਿਆਰ ਵਾਂਗ ਦਗਣਾ ਹੀ ਸੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ । ਉਸ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਸੀ । ਜੇਕਰ ਰੱਬ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਰੱਬ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਦਿਲ ਕਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।
"ਮੇਰੀ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਅੱਛੀ-ਮੇਰੀ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਅੱਛੀ-।" ਦਰਸ਼ਨ ਉਛਲ ਕੇ ਤਾਲੀਆਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਕਿਹਾ। "ਤੇਰੀ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਅੱਛੀ ਹੈ ਸਹੇਲੀਏ।" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਉਦਾਸ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ
"ਕਿਉਂ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਅੱਛੀ ?"
ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰ ਦਿਤੇ।
ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਦੇਖੇ, ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਰੰਗ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਜਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਵੰਤ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ।
"ਚਲੋ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ।" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਗ਼ਮ ਲੁਕਾਕੇ ਹੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਿਲ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਨ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਲੁਕਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
"ਤੇਰੀ ਮਹਿੰਦੀ ਵੀ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਗਦੀ ਹੈ-ਪਰ ਮਹਿੰਦੀ ਕੀ ਕਰੇ-ਗੋਰੇ ਹੱਥਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਝੂਠੀ ਜਿਹੀ ਪੈ ਗਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।" ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
"ਇਹ ਤਾਂ ਮਨ ਦੇ ਦੇਣ ਲਈ ਦਿਲਾਸੇ ਨੇ-ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ ਸੱਚ ਹੈ।" ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੱਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾਂ ਉਪਰ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ।
ਗਿਆ। "ਅੜੀਏ-ਉਲਟੀਆਂ ਕਿਉਂ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ?” ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂੰਹ ਰੋਣਹਾਕਾ ਬਣ
ਪਰ ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਸੁੱਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ।
ਰਾਜਵੰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਮਾਈ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਹਰਬੰਸ ਵੀਰ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮਹਿੰਦੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਹਰਬੰਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਰਾਜਵੰਤ ਦੀ ਹੀ ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਦਿਨ ਰਾਤ! ਵੀਰ ਦਾ ਵੀ ਕੀ ਕਸੂਰ-ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ। ਰੱਬ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸੀ। ਪਰ ਤਕਦੀਰ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਥੁੜ ਗਏ ਸਨ-ਸ਼ਾਇਦ ਬਿਧਮਾਤਾ ਦੀ ਕਲਮ ਦੀ ਸਿਆਹੀ ਸੁੱਕ ਗਈ ਜਾਂ ਕਲਮ ਟੁੱਟ ਗਈ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਲਿਖਦੀ ਲਿਖਦੀ ਭੁਲ ਗਈ-ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਰੱਬ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ-ਰੰਗ-ਰੂਪ ਲੜਕੀ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਰਾਜਵੰਤ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ-ਅਗਰ ਇਨਸਾਨ ਚੰਗੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੀ ਭੋਗਦੈ ਜਾਂ ਭੋਗਣ ਲਈ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਆਂਦੈ ਤਾਂ ਲੇਖ ਦਿਲ ਲਾ ਕੇ ਭੋਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ-ਸੋਚਦੀ ਰਾਜਵੰਤ ਗੈਸਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ-ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਲੇਖ ਖੜੇ ਸਨ-ਵੀਰ ਹਰਬੰਸ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਥਾਣੇਦਾਰ ਮਹਿੰਦੀ ਰੰਗੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਮੁਛਾਂ ਨੂੰ ਤਾਅ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ-ਰਾਜਵੰਤ ਕੰਬ ਜਿਹਾ ਗਈ। ਪੱਥਰ ਜਿਹਾ ਬਣ ਗਈ।
ਅੱਖਾਂ ਅੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਕਦਮ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਕਦਮ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੀ-ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਬੜੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਮੁਸਕਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੱਚ ਮੁਚ ਹੀ ਮਨਮੋਹਕ ਸੀ।
“ਮਹਿੰਦੀ ਬੜੀ ਸੱਜ ਰਹੀ ਹੈ ?" ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
"
"ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਾਂ-ਕੋਈ ਨਮਸਤੇ-ਕੋਈ ਸਤਿਸਰੀ-ਅਕਾਲ-ਕੋਈ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ-ਰਾਜਵੰਤ ਆਖਰ ਮੈਂ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਹਾਂ-ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਆਵਾਂ ।" ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਬਾਅ ਵੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਤੇ ਰਸਮੀ ਆਦਰ ਤੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਪੱਥਰ ਬਣੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।
“ਆਉ ਬੈਠੋ-ਵੈਸੇ ਕੁਝ ਪਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਵੀ ਰਹੋ ਤਾਂ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦਾ ਸਾਂਚਾ ਵੀ ਢਾਲ ਲਵਾਂ-ਖੁਦਾ ਨੇ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦੀ ਇਤਹਾ ਕਰ ਦਿਖਾਈ ਹੈ-ਕੁਰਬਾਨ-ਕੁਰਬਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨ ਕਲਾ ਦੇ”-ਰਾਜਵੰਤ ਪਰਤਣ ਲੱਗੀ ਸੀ।
"ਇਤਨੀ ਬੇਰੁਖੀ-ਰਸਮੋਂ ਰਿਵਾਜ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ-ਘਰੇ ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਨਾ ਕਲਚਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹੈ-ਘਰ ਆਇਆ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਹੁੰਦੈ ਤੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦੈ-ਯਕੀਨਨ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ-।"ਰਾਜਵੰਤ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ....।
“ਹੁਣ ਯਕੀਨਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਨਣਾ ਪੇਵਗਾ-।"
ਰਾਜਵੰਤ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਟਪਟਾ ਜਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਹੂਰ-ਚੀਨੀ ਕਬੂਤਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਤੁਰ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਚੈਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੋਹ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਨਿਰਾਦਰ ਵੀ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਉਠਾਈ ਸੀ।
ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੱਤ ਉਤਰ ਆਈ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਦੰਦ ਪੀਹੇ ਤੇ ਇਕ ਹੀ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਰਾਜਵੰਤ ਸੁੰਨ ਜਿਹੀ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਲਕਾਂ ਉਪਰ ਹਲਕੀ ਕਪਕਪੀ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹਲਕੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤਕ ਉਹ ਚੁਪ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤਕਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਹਿੰਦੀ ਦਾ ਰੰਗ ਸੱਚ ਹੀ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਹਿੰਦੀ ਰੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਉਭਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਤੀਆਂ ਸਨ।
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁਲ੍ਹ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਚੱਬ ਚੱਬ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ-ਹੁਣ ਯਕੀਨਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਨਣਾ ਪਵੇਗਾ-ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਵਿਚ ਮਸਲਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਪਰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਪਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਸੀ-ਸਵੈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਮਹਿੰਦੀ ਰੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਉਭਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਨਕਸ਼ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਤੀਆਂ ਸਨ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁਲ੍ਹ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ । ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਚੱਬ ਚੱਬ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ-ਹੁਣ ਯਕੀਨਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਨਣਾ ਪਵੇਗਾ-ਰਾਜਵੰਤ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਵਿਚ ਮਸਲਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਵੰਤ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਪਰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਪਰ ਇਕ ਦਿੜ੍ਹਤਾ ਸੀ-ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਰਗੜ ਰਹੀ मी।
