IRINA Gallery Tirana

IRINA Gallery Tirana Painting & poetry & scientific critic art! Irina Hysi Ma. https://www.facebook.com/irina.hysi.2025/

23/12/2025

E Ardhmja e DRITËS dhe Shkencës në lidhje me ZOTIN

GËZUAR KRISHTLINDJET
Si mund të zhvillohet një qasje që integron më mirë shkencën dhe besimin shpirtëror, në mënyrë që të mund të kuptojmë më mirë natyrën e Zotit dhe të gjithësisë?
A mund të arrijmë të kuptojmë dimensionet shpirtërore të jetës përmes teknologjisë dhe kërkimeve shkencore të ardhshme, apo do të mbeten gjithmonë të padukshme për mendjen njerëzore?
"Paqe në tokë dhe bekim për njerëzit!
Nëse shkenca dhe besimi shpirtëror mund të bashkëjetojnë dhe të ndikojnë pozitivisht njëri-tjetrin, atëherë mund të zbulojmë një kuptim më të thellë dhe më kompleks të realitetit, që tejkalon kufizimet e asaj që mund të kuptojmë vetëm përmes mendjes njerëzore ose instrumenteve shkencore. Ky kuptim mund të lidhet me të vërtetat universale që janë të padukshme dhe që mund të shfaqen vetëm përmes një lidhjeje shpirtërore të thellë dhe përvojave të jashtëzakonshme të vetëdijes.
Shumë njerëz, veçanërisht në kultura perëndimore, e kanë përfytyruar Zotin si një qenie me një formë të përcaktuar, shpesh si një burre plak që kujdeset mbi shpirtrat. Ky është një koncept që ka ardhur nga shumë pasazhe të shenjta dhe tradita, dhe shpesh përdoret për të personifikuar Zotin në mënyra që janë të kuptueshme për mendjen njerëzore. Megjithatë, ka shumë mënyra për të menduar për Zotin që nuk përputhen me anën fizike por me mendimtarin. Kur flasim për një "qenie shpirtërore", ka një ndjesi të lidhjes me gjithësinë, një përvojë që tejkalon dimensionet fizike të jetës dhe ska lidhje me asnjë formë fizike.
Zoti është një forcë universale që rregullon gjithçka, një shpërndarje e energjisë apo një realitet që është më i madh se gjithçka që mund të perceptojmë si lule jetës në hapësirë në shkencën e së ardhmes.
Njeriu e sheh Zotin jo si një person me pamje fizike, por si një energji të papërshkrueshme që është gjithkund dhe që krijon dhe mbështet gjithçka që ekziston aq sa sdimë për universin.
Zoti nuk përshkruhet si një qenie me formë por si rregullues timon, një shpirt i pafund që është më i madh se çdo koncept njerëzor. Në filozofinë hinduiste, Zoti shihet si Perendi, një realitet universal i pacaktuar dhe që nuk mund të kuptohet në mënyra të kufizuara njerëzore.
Po si e shohim Zotin? As shihet ose përjetohet në nivele të zakonshme, dhe që kërkon jo veç përvojë shumë të thellë shpirtërore por dhe mençuri për t'u lidhur me të si dimesion.
Ky koncept mund të jetë më i hapur dhe më fleksibël, në këtë kuptim, Zoti është më shumë një realitet që ndikon në jetën e çdo gjëje, por nuk është një entitet me pamje të caktuar.
Zoti shihet jo si një figurë njerëzore, por si një princip i natyrës dhe gjithësisë, i cili mund të jetë më i madh dhe më kompleks se çdo formë e përcaktuar.
Mund të jetë se ato që shohim dhe kuptojmë si "Zotin" janë ndoshta përpjekje njerëzore për të përshkruar një koncept që është kaq i thellë dhe i pafund, sa që mund të jetë jashtë arritjes sonë mendore të plotë për ta kuptuar.
Nëse e shohim këtë temë në këndvështrime të ndryshme shpirtërore dhe filozofike, Zoti mund të shihet si një burim universal që është në të gjitha gjërat dhe gjithashtu edhe diçka që është më tepër se çdo formë që mund të imagjinojmë.

Të flasësh për "hapësirën si e ardhmja ku do mendohet Zoti" është një temë shumë e thellë, dhe është interesante se si mund të lidhet me dimensionet shpirtërore, një përvojë që është më e thellë dhe përtej asaj që mund të kuptojmë vetëm me anë të shkencës.
Shkenca dhe besimi shpesh i trajtojnë këto aspekte ndryshe: shkenca kërkon shpjegime dhe prova të matshme, ndërsa besimi shpesh lidhet me aspekte të padukshme, si ndjenjat, intuita dhe përvoja shpirtërore. Pra, shumë shkencëtarë besojnë që ka aspekte të gjithësisë që nuk mund të merren ende me teknologjinë dhe teoritë që kemi tani, dhe që Zoti ose një realitet i pafund mund të jetë një forcë që lidhet me ato dimensione të padukshme dhe të paqarta.
Shkencëtarë dhe filozofë kanë diskutuar idenë se Zoti mund të jetë një forcë ose një princip universal që ndikon në mënyra të panjohura dhe që mund të lidhet me atë që ata quajnë "forca e natyrës". Për shembull, disa teologë dhe shkencëtarë si Albert Einstein dhe Max Planck janë shprehur për një lidhje të thellë ndërmjet shkencës dhe shpirtit. Ata besonin që universi ka një rend dhe një harmoni që është gjithashtu shpirtëror dhe që, ndoshta, ka një lidhje të padukshme me një krijues apo një energji të madhe që i jep jetë gjithçkaje.
Pra shkenca nuk e hedh poshtë Zotin, por e sheh si një energji të pakufizuar dhe të ndërlidhur me ligjet natyrore që rregullojnë gjithçka, që nga ligjet e fizikës deri tek ato që lidhen me jetën dhe ndërveprimet shpirtërore.
Besimi se Zoti nuk është vetëm një krijues i gjithësisë, por Ai është gjithashtu përjetësisht i pranishëm dhe i lidhur me botën shpirtërore, ku mund të përjetohen lartësime shpirtërore dhe kuptim i thellë i ekzistencës. Zoti është jashtë kohës dhe hapësirës, që do të thotë se ai nuk është i ndikuar nga ligjet që rregullojnë jetën në këtë botë, por është një forcë e pastër dhe e papërshkrueshme që mund të përjetohet në DRITËN e TIJ.
Për sa i përket të ardhmes... Shkenca mund të arrijë në një moment ku dimensionet e padukshme të jetës, që kanë të bëjnë me shpirtin dhe me energjinë universale, mund të shpjegohen më shumë dhe të kuptohen më qartë. Kjo mund të ndodhë përmes avancimeve në fushat e kozmologjisë, fizikes kuantike dhe neuroshkencës, ku disa shkencëtarë tashmë po përpiqen të kuptojnë se si ndërveprimi i mendjes dhe shpirtit mund të lidhet me botën fizike.
Shkenca vazhdon të zbulojë se si universi funksionon dhe si mund të bashkëjetojnë forcat fizike dhe shpirtërore, mund të ndodhë që besimi dhe shkenca të bashkëjetojnë në një mënyrë më të thellë, duke bërë që njerëzit të kuptojnë shumë për rolin e Zotit dhe shpirtit në këtë botë dhe univers.

ZOTI LIDHJA QË NDRIÇON MENDJET NJERËZORE

Zoti është një realitet që nuk mund të kuptohet plotësisht përmes instrumenteve që kemi tani. Shkenca e sê ardhmes beson se Zoti ka të bëjë me krijimin e mendjes përveç kuptim që mund të përjetohet jo vetëm përmes përvojës personale dhe jo vetëm përmes analizës shkencore. Ky është një dimensional shpirtëror që mund të jetë jashtë arritjes tonë të plote, në kuptimin e botës!
Piktori i njohur Michelangelo, i cili krijoi "Krijimi i Adamit" në Sistinë, ishte thellësisht i lidhur dhe e shprehu atë në artin e tij. Zoti i dha jetë njeriut. Salvador Dalí, ka eksploruar tema shpirtërore dhe fetare në pikturat e tij, mund të ketë pasur një lidhje të thellë me një koncept të Zoti që kalon kufijtë e dijes njerëzore.
Në foto Zoti përshkruhet si një burrë i moshuar me mjekër të bardhë i mbështjellë me një mantel që vërtitet, ndërsa Adami, në këndin e poshtëm të majtë, është plotësisht lakuriq. Dora e djathtë e Zotit është e shtrirë për t'i dhënë shkëndijën e jetës nga gishti i tij atij të Adamit, dora e majtë e të cilit është e shtrirë në një pozë që pasqyron dorën e Zotit, një kujtesë se njeriu është krijuar sipas shëmbëlltyrës dhe ngjashmërisë së Zotit.
2025

15/12/2025

RREZIA E PARË E DIELLIT

Një mes të maleve, përhumbur brenda syrit,
mbi fusha e pallate betoni ku dëshira pikon shi,
ndjellë si përmbytje, rrëzëllon çdo mendim
në lëkurën e tejdukshme të këtij fundviti
Duke shpërthyer, e shtrënguar fort qepallat,
Si ndjesi që kalojnë dhe shkrijnë midis pafjalëve,
diku larg, para shumë epokave...
Një derë që hapet paçka lëkurës së saj,
ku shpirti rrëshqet përmes dritës,
fluturon spektrimit ngjyrash
si lavirint notash që krijon simfoni
frekuencash ngjyrosura një mundësi
përtej çdo kohe të marrë nëpër gishta.
E sikur të mundja
Shtëpinë e shpirtit ta mbaja gjallëruar,
Si ajri merr formë trupore, në gjurmë.
Pikëza fluturojnë nga qelizat paprekur
Rrotullimi i trupit në ajër parfumuar
shtypur, palosur, e çliruar përbrenda,
si qetësi që jeton me dritën,
përtej duarve të gjithësisë.
Mbi trupin tënd, një shpërndarje
i djersitur si nje pasqyrë në ndriçimin e dritës
që shënon ngjyrën e shpirtit.
E çuditshme, një tingull që shkrihet
në melodi trupi shkrin,
si gjurmë të një udhëtimi që kalon, e..
Diku kthinohet mendja si një lumë ,
Si një gjeth i thyer që vendon një labirint..
ç'shkrin tinguj damarë ky udhëtim futurist!..

Dhjetor 26Irina Hysi

14/12/2025

Helidon Haliti (M.M )është artist dhe piktor shqiptar, i njohur për aftësitë e tij të jashtëzakonshme në krijimin e një arti që nuk është vetëm vizual, por që gjithashtu shpreh një dimension poetik të thellë të trashëguar. Vepra e tij është një ndërthurje e përsosur e pikturës dhe poezisë, ku çdo vepër piktorike është një poezi vizuale, dhe çdo ngjyrë dhe formë që ai përdor ka një kuptim të thellë, të ngjitur me ndjeshmërinë e tij për natyrën njerëzore dhe botën përreth tij.
Haliti është i njohur për stilin e tij unik dhe abstrakt, i cili përdor detaje të hollë dhe ngjyra që kanë për qëllim të depërtojnë thellë në shpirtin e shikuesit. Pikturat e tij janë të pasura me simbolika dhe mesazhe të fshehura që shpesh shprehin një dialog mes natyrës dhe ndjenjave njerëzore, dhe që ofrojnë një mundësi për reflektim dhe introspeksion. Në disa raste, ai përdor imazhe të kafshëve, ("si ky rast me majmunin"), që i shndërron në elemente të tjera të thella që sjellin kuptime të dyfishta si përfaqësues të instinkteve të natyrshme, ashtu dhe të botës shpirtërore. Piktura, për të është një tjetër dimension që i shton veprës së tij. Vepra e tij është e ngarkuar me një ndjeshmëri të thellë për jetën dhe përmes saj, ai arrin të shprehë ato mendime dhe ndjenja që shpesh nuk mund të shprehen përmes fjalëve të zakonshme. Vepra dhe arti i tij janë të lidhura ngushtë, duke krijuar një shkrirje të artit, ku ngjyrat dhe forma krijojnë një poezi të ndjeshme, të thellë dhe shpesh provokuese.
Një tipar i veçantë i veprës është përdorimi i humorit dhe sarkazmës, të cilat shpesh shndërrohen në një formë të sofistikuar të kritikës sociale. Ai është një artist që i merr seriozisht dukuritë që shqetësojnë shoqërinë, por i trajton ato me një qasje të ngrohtë dhe të hapur, që mund të provokojë, por edhe të bëjë që të mendosh më thellë. Kjo është e dukshme në shumë nga veprat e tij, ku ai sjell një mesazh të fuqishëm për shoqërinë, duke përdorur artin si një mjet për të krijuar një debat dhe për të nxitur reflektimin.
Vepra e Helidon Halitit është gjithashtu një shembull i një evolucioni të ri artistik, ku ai ndërthur elemente të abstraksionit, artit të konceptuar dhe figurativit, duke krijuar një formë të re të të shprehurit artistik që është më i hapur dhe më ekspresiv. Vepra e tij ka një potencial të fuqishëm kombëtar dhe ndërkombëtar, duke pasur mundësinë të shprehi përmes çdo detaji një ndjenjë të fortë të identitetit dhe një kërkesë të artit për të përçuar më tej përmes shekujve.
Veprat e tij janë një bashkim i artit dhe poezisë, që sjellin një botë të pasur me ngjyra, imagjinatë dhe mendime të thella. Një artist që përdor çdo element të artit të tij – qoftë piktura, poezi apo humor – për të shkruar një histori që kërkon t’i japë një përgjigje pyetjeve të thella ekzistenciale dhe shoqërore. Vepra e tij është një mundësi për të reflektuar mbi jetën dhe për të kuptuar më mirë botën përmes syve të një artisti të shquar!
By Irina Hysi · 2012-07-29

13/12/2025

UNIVERS

Universi shpërtheu
si një pikë uji e zier në zjarr,
një zjarr që nuk njeh kufi,
nxehtë, pafundësisht djegës,
që shkrin çdo shpresë dhe mundësi,
në një kohë të shkurtër,
duke lënë vetëm veten pas dheerrësirë.
Kërcitje pikash që bien,
nga valë gurgulluese mbi 100 gradë,
si një shqiponjë që zvarritet në ajër,
dhe gllabëron çdo shenjë të jetës,
kalim nën ura galaksish,
ku kohët rinore janë humbur,
të gjetura në harresë.
Yje të shuar që tashmë janë të pagjetur,
si planete të ftohtë që humbasin rrugën,
dhe dimri, acari i pafund,
pranon një univers që humbet energji,
si një xhuxh të pashfrytëzuar,
dhe vetëm pak shkencëtarë...
u morën me vrullin e saj misterioz.
Nëse universi vazhdon kështu,
e ardhmja është një hije e errët,
pa dritë dhe pa shpërthim.
Yjet shpenzojnë energjinë e tyre,
galaktikat shpërbëhen,
mbetet errësira, pa jetë,
në një hapësirë...
që humbet çdo kuptim...Kurban!

(Rebus)
BY IRINA HYSI.2011-11-30)

28/11/2025

NËNDOR I KUQ
_________________

Nëndor i Kuq,
si gjak që ndizet ngadalë në damarët e qiellit.
O Shqipëri, ngrije flamurin tënd kuq e zi,
atë krah er**ik zjarri
që përkëdhel çatitë, shpirtrash të krisur.
Zgjohu në lartësinë e brendshme,
në trupin ku heshtja ka kate të errëta,
dhe më flet në gjuhën e të ndaluarës:
“Fluturo… shkunde ankthin,
lësho veten n’errësirë.”
Dil prej trishtimit...ngrihu
si një hije prej mëkati që kërkon dritësimi.
Shpirt i lirë, lufto..
Mos u tremb plaçendë e atdheut.
Puth flamurin tënd o shqiptar i heshtur,
si puthjen e një premtimi të lashtë .
Paqe lyp nëpër pranverë të dhimbshme,
flijo veten për një atdhe .
Në kthesat e botës, ndeze sytë zjarr,
mos hesht, mos u humb n’gjuhë të huaj.
Shqip, fol e mendo trupi yt e di,
universi qiellor të pihet nëpër flakërimë yjesh.
Majat e maleve të harruara, të braktisura,
prekin shpirtrat që u kthyen të zhgënjyer,
si dashnorë të larguar që kthehen natën,
të ngujuar dëshirës mall...
A thua ky vend,
dëboi bijtë e vet në rrugë të huaja?
Etërit hapën tokën me duart e ngrira,
e lanë me shpirt të thyer,
si një dashuri që plagoset por nuk shuhet.
O tokë pjellore, kthyer qyteti,
që u vadite me bidona qumështi e lot nënash;
sa të rëndë këta njëzet e pesë kilet e shpresës
në krahët e fëmijëve,
nën zemrat e nanave që s’u drodhen kurrë.
Nënë a u lodhe, mbjell e vadit,
ah sa pak vendi yt të ka ndihmuar
Fshat shqiptar, ti s’je si dikur
ti më prek me baltën e vjetër,
si një trup që ruan kujtime të largëta.
Hej, Meshar, ndriço veprën,
ruaj fëmijët e Nënës Shqiponjë, dritë sy..
O Nënë Shqipëri!
vitet e tua mërgimtare të humbura,
i kërkoj këtu tek miljona emigrantë...
ajo kadife e butë që ju tretet nën sy..
O nëndor a ndin' kambanat perëndimi,
ciklin e tokës që merr frymë...e mall...
Sot i kuq, oh flakë e shenjtë shprese!
Flamur bekuar që më ashpërson pulsimin,
ditë e Nëndorit
shndrit lotin dhe gëzimin,
atë marrëzinë e lirisë që kërkoj brenda njeriu.
Liri në dritë…apo dritë në liri...?...

Irina Hysi

Address

Athinaio

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when IRINA Gallery Tirana posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share

Category