Faridullah Amin

25/04/2026

25/04/2026

نیست در شهر نگاری که دل ما ببرد
بختم ار یار شود رختم از این جا ببرد
کو حریفی کش سرمست که پیش کرمش
عاشق سوخته دل نام تمنا ببرد
باغبانا ز خزان بی‌خبرت می‌بینم
آه از آن روز که بادت گل رعنا ببرد
رهزن دهر نخفته‌ست مشو ایمن از او
اگر امروز نبرده‌ست که فردا ببرد
در خیال این همه لعبت به هوس می‌بازم
بو که صاحب نظری نام تماشا ببرد
علم و فضلی که به چل سال دلم جمع آورد
ترسم آن نرگس مستانه به یغما ببرد
بانگ گاوی چه صدا بازدهد عشوه مخر
سامری کیست که دست از ید بیضا ببرد
جام مینایی می سد ره تنگ دلیست
منه از دست که سیل غمت از جا ببرد
راه عشق ار چه کمینگاه کمانداران است
هر که دانسته رود صرفه ز اعدا ببرد
حافظ ار جان طلبد غمزه مستانه یار
خانه از غیر بپرداز و بهل تا ببرد #

19/02/2026

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیْمِ

به تاریخ شب پنجشنبه بیست وششم شهر شوال المکرم سنه ۱۲۲۳ بود که میفرمودند رضی الله عنه که : فکرما به هر طرف طیران و پرواز می کرد ، اول در باب ذکر جهر وخفیه وذکر زبان و قلب فکر ما رفت که در مثل دل مانند بیخ درخت دارد و حواس ها وزبان به منزلهٔ شاخهای درخت و هر گاه که بیخ درخت سبز باشد ، البته که شاخهای درخت سبز می باشد و اگر بیخ درخت خشگ باشد ، اگر در آب نهند که شاخ وبرگ آن درخت سبز نمی شود . پس ذکر زبان که هست از اثر غلبهٔ ذکر دلست که هر چه در دل بسیار بگذرد ، آخرالامر از زبان سر می زند ، همانا که زبان ترجمان دل است
پس ذکر زبان هم از ذکر دل جدا نیست و اعتبار کلی دارد و از اینجاست که اگر صد مرتبه کسی در دل اعتقاد توحید بکند ، تا به زبان نگوید و اقرار نکند ، ایمان و تصدیقش کامل نمی شود و حکم بر ایمانش نمی کنند .
پس اگر سالكی را ذکر زبان مطلقاً نباشد ، گویا دل او خالی از ذکر است و به منزله درخت خشک دارد ، در مثل جثهٔ آدمی به منزله زمین است و دل به منزله دانه که در آن بشانند و حواس ها به منزله شاخها که جای ثمره است که فرمود جل جلاله : مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ
ودر حدیث آمده است که ( اِنَّ فِی جَسَدِ بَنِیْ آدَمَ لَمُضْغَهٌ اِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ کُلُّهَا اَلَاوَهِیَ الْقَلْبُ ).
پس کسیکه ذکر جهر را مانع می شود ، گویا از میوه و ثمرهٔ دل منکر است ،
چرا که زبان از برای ذکر گفتن و گوش از برای شنیدن آنست که به زبان گفته شود و به گوش شنیده شود و به عقل تدّبر معانی و تعقُّل آن نماید و جمیع اعضای وجود سالک منتفع و ذاکر گردد و این در ذکر دل ممکن نمی شود .
پس کسی را که ذکر زبان و سمع و گوش و تدبر فکر نباشد ، گویا دانهٔ دل او خشک گشته و یا پوده و گندیده شده و هر گاه ذکر دل غالب شود از زبان آن کس ذکر جهر جاری می گردد چنانکه در کلام مجید واقع شده : هو االذی ( نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلَىٰ قَلْبِكَ )
پس اول وحی بر دل آنحضرت علیه الصلوة والسلام به طریق خفیه نازل شد و بعد از آن از غلبه آن بر زبان رسالت پناه جاری گشت و آن کلام نفسی را به صفت کلام لفظی ظاهر کرد
پس فرق و نزاع در میان ذکر جلی و خفی باین اعتبار نماند و فرمودند که :
بعد از این مضمون در اندرون ما اتفاق سوال و جواب افتاد ،
اول کسی پرسید که ؛ تو کیستی و چیستی و از کجایی و چه کارمی کنی و به کجامیروی ؟
از ین طرف جواب داد که : من هیچم و از هیچم و هیچ نمی کنم و به هیچ می روم.
باز این پرسیدم که : تو کیستی و از کجایی و چه کار می کنی و به کجا می روی ؟
از آن طرف جواب آمد که : من هستم و از هستی خود هستم و به هستی خود می باشم و کار من آیینه سازیست ، آییه ها می سازم رنگارنگ صغیر و کبیر و اکبر کبابر و اعظم الاعاظم و چون آن آیینه ها را در مقابل حسن هستی خود می آورم و در آن آیینه ها نظر می کنم ، بعضی خاکستر میگردد و بعضی آب تیره میشود و هر گز من به مراد خود خود را در آن آیینه ها ندیده ام وکمال حسن من در آن آیینه ها دیده نمی شود و نمی گنجد و کار من همیشه آیینه سازیست و به همین مشغول می باشم.
صفحه ۳۶۴ نشاة القدس
حضرت شیخ سعدالدین احمد انصاری رحمة الله علیه