Cecilia Jaime

CECILIA JAIME’S STATEMENT

Visual artist Cecilia Jaime lives and works in Ghent, Belgium, where she has continued to develop her career through exhibitions over the past thirty years. Her work consists of sculptures, installations, draw- ings, paintings, video work, and photography. The contents of each work determine the medium that the artist ultimately selects.

Her work has been for a long time a contemplative representation of emotions and thoughts about people she met or imagines from an inexistent world or memories. These are memories of people in their everyday life, such as in a market or in an airport; people captured in a fiction world, but represented in a realistic form sometimes, or in exaggerated movements other times.

Born in the Northwest of Argentina, she grew up in the period of Argentinian censorship in the 70’s; a censorship that not only intervened in the political, economical and social life, but also in the culture. At the end of that period in the 80’s, the new «liberated» literature, theatre plays, television programs, musicals, etc. shocked the artist.

She has a large experience as a painter, and her way of thinking through the drawings was sometimes the beginning of a composition or the final work. Nowadays, she works mainly with paintings, sculptures, photography, video and drawings.

There are new social and cultural contents in her most recent works. Life experiences, travels, memories, great environment changes in the world and the developments in media and technology drove the artist into new reflections and into using new and more diverse mediums to express her ideas.

The installation, “Stills and Movements” (2011), shows a development of a new visual perspective: facts hap- pen in space and time. Personal memories and a historical process in the artist’s timeline can be recognized in de video performance “Desierto de los olvidos”.

In 2007 Cecilia Jaime developed an important landscape photographic work –Photography is combined with a dramatic and poetic tranquility-. The place chosen was the highest salt desert of the Argentinian Andes, 2500 kms away from Buenos Aires.

In 2009 she went back to the same place to make a short film with the same weather conditions as before; with the perfect blue sky as in 2007. A video performance was filmed in the salt desert where a woman continually falls, as memories of past moments. A storm of wind and salt at 110km/h created a dramatic abstract sphere that appears to be taken in an unreal planet. The falling woman became the Falling Man in her sculptures. Here a new creative process started: a more spatial work. Cecilia Jaime’s last sculptural works are her own reflections about social events when women were criticized for sexism (vid the facts that occurred in Canada, 2010).

“The Leveller” (2013) is a miniature sculpture which she uses to exalt her interest in the warming up of the earth and the changing sea level in our oceans.

With “The Cape man” (2013), the artist tries to make reflections about the effects of the wind and the fast changes in our climate.

With “Face to face” (2013), Cecilia Jaime dedicated an exhibition to her own artistic work. “Face to face”, not only refers to the confrontation with one’s own identity, but also to the encounters between people. Bringing people together was one of the incentives for Cecilia Jaime to start her gallery.

In 2015 IMAGINE is the exhibition where the nature take a new place again in her work.

Installations with jungle photographs, plants drawings, landscapes paintings and sculptures are the context in her lasts shows (till 2019).

SOLO EXHIBITIONS

2020 - Solo Show Cecilia Jaime , Blanco Gent -Due Corona Pandemie relocated at Cecilia Jaime Gallery.

2019- Solo show Cecilia Jaime -Cargo Light & Zinnig Art- GANDA21

2019- Solo Booth Cecilia Jaime , BAD Fair , BELGIAN ART DESIGN 2019- Floraliënhal Gent

2018- Solo Show Cecilia Jaime ,’Gardens’, Cecilia Jaime Gallery Ghent.

2017- Solo show Cecilia Jaime , Kastleel Claeys-Bouuaert , Gent. Ambassade of Argentine& City of Ghent

2017- Solo Show Cecilia Jaime Paintings & Sculptures / Cecilia Jaime Gallery

2013 - Face to Face / Cecilia Jaime Gallery, Ghent

2011 - Stills & Movements#Cecilia Jaime-Sculptures/Paintings/videoinstallatie Caermerklooster-Gent / Opening Speech : Frank Beke

2010 - Summer Show Sculpture /Paintings-Cecilia Jaime Art Space -Gent 2010 - CC Ten Noye-Brussel

2009 - YEUNG - Paintings Cecilia Jaime - 9000 Gent

2007 - Zebrastraat Meeting Point – Ghent; Ambassade van Argentinië 2005 - Art Cube - Finale evenemets / Eskimo - Ghent.

2005 - Open atelierdag – Nucleo - Ghent 2004 - Open Atelier-Nucleo KunstLaB - Ghent

2003 - ‘Open keukens’ (open studios) SMAK Ghent. 2002 - Gallery Charivari – Knokke-Zoute.

2001 - ‘Shadows & Impressions’ - Gallery ‘Even Aarde’ in Ghent. 2000 - Galerie Charivari – Knokke-Zoute.

1999 - Royal Ballet of Flanders - Theater ‘t Eilandje in Antwerp – Argentinean Embassy 1999 - Lugano - Switzerland.

1999 - ‘Labyrinth of Impressions II’ in Gallery Kaliria - Argentinean Embassy – The Hague, The Nether-lands. 1998 - Décor of ´De Vrouwen Decameron` a.o. in the Raamtheater in Antwerp.

1997 - ‘Labyrinth of Impressions’ in the Cultural Centre Luchtbal in Antwerp. 1997 - ‘Tonino Art Gallery’ in Campine d’Italia - Italy.

1996 - Lineart Gallery Depypere Ghent.

1996 - Installation ‘Labyrinth of Impressions’ in the ‘Kopergieterij’ / ‘Speeltheater’ in Ghent. 1995 - Brewery Caermersklooster in the ‘Patershol’ in Ghent - Argentinean Embassy.

1994 - Espace Leopold Senghor in the C.C. Etterbeek in Brussels – Argentinean Embassy. 1994 - Atelier 169 in Ghent - Argentinean Embassy.

1993 - Gallery Paradox in Ghent – Argentinean Embassy. 1993 - Cactus in Bruges.

1993 - ’Winter in Watou’ in Watou - Argentinean Embassy.

GROUP EXHIBITIONS

2020 Winter Show Cecilia Jaime Gallery with Giannina Urmeneta Ottiker , Juanan Soria, Dominiek Colpaert, Nico Vaerewijck, Marthe Coolens, Luc Rogiest, Geert Koekoeckx, Patrick Vertenten, Marika Giancinti.

2020 - Open Studios Lindenlei- Nucleo Gent

2020-Summer Camp #5 at Cecilia Jaime Gallery

2019 OPEN STUDIO LINDENLEI, 22 september 2019

2018-2019- Group Show at Cecilia Jaime Gallery with Koen Meersman, Giannina Urmeneta Ottiker , Juanan Soria, Dominiek Colpaert, Nico Vaerewijck, Emma Pollet, Marthe Coolens, Luc Rogiest, Feline Minne.

2018- Group Show , On the Move , at Blanco, Ghent. Nucleo vzw

2017- Winter Show, Cecilia Jaime Gallery: Koen Meersman, Giannina Urmeneta Ottiker , Kevin Vanwonterghem, Luc Rogiest, Juanan Soria, Cecilia Jaime.

2017-SUMMER CAMP#4 Cecilia Jaime Gallery

2016 - Wintershow, Cecilia Jaime Gallery: Koen Meersman, Anita Nevens, Kevin Vanwonterghem, Juanan Soria, Saar de Buysere, Valery Vermeulen, Dominiek Colpaert,Luc Rogiest

2016- SUMMER CAMP #3 Cecilia Jaime Gallery

2016 - Open atelier Nucleo, Lindelei 38, Gent.

2016- K.V.D.M (kunstenaar van de maand) Kunstplatform in Zebrastraat, Gent 2016- BAD (Belgium Art and Design), Eskimofabriek, Gent

2016- Wintershow, Cecilia Jaime Gallery, Gent

2015- Summer Camp # 2, Cecilia Jaime Gallery, Gent 2014- We are still here, Cecilia Jaime Gallery, Gent

2014 - Someone like you, Galerie voor hedendaagse kunst, Hommes Galerie, Rotterdam 2014 - We Are Here #3

2014 - TUINFEEST, Museum Dhondt-Dhaenens, Auction by Paddle8 & Christie’s 2014 - Pop-up exhibition Museum Dhondt-Dhaenens, NIGHTSHOP, Knokke-Heist 2014 - Tumultingent #2

2013 - We Are Here Again / Cecilia Jaime Gallery, Ghent 2013 - MARINE ART - Fort Napoleon, Oostende

2013 - MARINE ART - Academie voor Beeldende Kunst Gent ism. Universiteit Gent

2013 - PUENTES - Vlaams Parlement ism. Argentijnse Ambassade, curator Gustavo Vásquez Ocampo, Boudewijngebouw, Brussel

2012 - WE ARE HERE / Cecilia Jaime Gallery: De Poortere- Rabaut, Peter Van Eyck,Saar De Buysere, Cecilia Jaime, Hector Boetto, Ann Leers. With the presens of the Ambassador of Argentina in Belgium, and de Mayor of the City of Ghent.

2012 - Invited artist to join ArtWiki/Open Call Project of the 7th Berlin Biennale

2011- Project De Connectie ,Nucleo - Curators: Alan Quireyns (Art Dir.www.airantwerpen.be) - Frederik de Preester.

2010 - DE COLLECTIE- curator Philippe Van Cauteren(SMAK) Gent. 2010 - Open atelier Nucleo, Gent.

2009 Heart/thinkers- Gruut, Gent.

2009 - SPLAV MEDUZE Celje, Slovenia/ Curator Marko Stamenkovic

Participants: HOSTS, GUESTS & GHOSTS

Some artists: Robbrecht Desmet,(B), Andy Wauman (B), Assaf Grüber (IL), Herman Asselberghs 2009 - Omtrent Handen/sculptures Museum PC Dr.Guislain, Gent.

2008 - “Trends 2008” - Sint-Barbara kerk, Gent 2008 - Gallerie von Kraft - Knokke

2006 - Trends Sint-Barbara kerk + Kunstproject met Luc Tuymans 2006 - Open-atelier-dag Leopoldskazerne - Ghent

2006 - Scratch-worshops-Museum voor Schone Kunsten - Ghent 2006 - Gallerij Xi – Ghent

2005 - Scratch-Workshop - Museum voor Schone Kunsten - Ghent 2005 - Gallery Von Kraft - Knokke Zoute -België

2004 - Arte Latinoamericano – Argentinean Embassy – Central Library – Catholic University Leuven. 2004 - Artistic project ‘Scratch’ (workshops)- Museum of Fine Arts – Ghent .

2003 - Artistic project ‘Scratch’ (workshops)- Museum of Fine Arts – Ghent. 2003 - ‘Open keukens’ (open studios) SMAK Ghent.

2002 - ‘Trends’ – Sint-Barbara Kerk , Ghent

2000 - Volkshuis- Ghent.

2000 - ‘Tegendraads’- Gallery ‘Even Aarde’ - Avelgem.

2000 - Ham International – Castle of the Counts in Ghent.

1999 - Group Exhibition - Gallery Kaliria - Argentinean Embassy – The Hague, The Netherlands. 1998 - ‘De Muren Weten Ervan II’ (The Walls Know II)- Museum of Folklore - Ghent.

1998 - ‘Argentina tres miradas’-Galerie d’art Vivana Grandi in Brussels - Argentinean Embassy. 1998 - Lineart International Art Fair 20th century Ghent.

1997 - Lentesalon (Spring fair)- Kuurne. 1996 - Cultural Centre Gildhof in Tielt.

1996 - Lineart International Art Fair 20th century Ghent. 1995 - Gallery Depypere in Kuurne.

1995 - Kleurdag’95 (Day of Colour) - Domain Maestelde-Kuurne. 1995 - Gallery Ludwine Fieux in Bissegem.

1995 - Winter in Watou- Gallery Depypere Watou. 1995 - Cultural Centre Merksem - Antwerp.

1992 - Regard Sur la Peinture Argentine Contemporaine- Cultural Centre Etterbeek-Argentinean Embassy - Brussels

1990 - Gallery ‘Sculptueel’ (`Sculptural´) in Evergem.

EXHIBITIONS IN ARGENTINA BETWEEN 1983-1988

Numerous Exhibitions in Tucumán and in Buenos Aires. Member of the Jury for the Concours Diner Club - Tucumán.

Together with other artists she founded the group Surco (“furrow”) (Art works in the “Valles Calchaquíes” mountains).

Mural in the Avellaneda library.

CECILIA JAIME ‘OVER DE SUBTIELE ONEINDIGHEID VAN TOETS EN KLEUR’

‘Elk kunstwerk is kind van zijn tijd, vaak is het de moeder van onze gevoelens’, schreef de Russische kunstenaar Wassily Kandinsky (1866-1944) in zijn artistieke manifest Over het geestelijke in de kunst. Daarin benadrukt hij de innerlijke noodzakelijkheid voor het tot stand komen van een kunstwerk, waarbij de vorm ervoor zorgt dat die innerlijkheid des te meer tot uiting komt. Dit gedachtegoed lijkt ook een credo te zijn van de in Argentinië geboren kunstenaar Cecilia Jaime, in wiens werk elke vorm (en dus ook kleur) iets innerlijks in zich herbergt.

De natuur van haar Argentijnse vaderland, die vandaag in tijden van climate change dierbaarder en kostbaarder is dan ooit, en de weergave ervan in talrijke kleuren die haar palet eigen zijn, zijn onuitputtelijke inspiratiebronnen voor Cecilia Jaime. In haar recente werken zijn er weinig mensen te zien, hoewel ze soms in hun desolaatheid de aanwezigheid van mensen (bijvoorbeeld aan de hand van een zwemmatras of een shelter) suggereren, alsof ze zonet even uit het doek gewandeld zijn. Vaak wordt er met haar blik en penseel ingezoomd op details van planten en vegetatie, of toont ze een doorkijk doorheen het bladerdak.

Kleur, in al zijn oneindige vormen, domineert en frappeert in haar werken. De kleur is bepalend om de subtiliteit ervan weer te geven, om het spel van contrast tussen donker en licht te onderlijnen, om de kijker te confronteren met hoe haar/zijn blik en haar/zijn manier van kijken ook kenmerkend zijn voor een schilderij.

De kleuren die Cecilia Jaime in haar werken hanteert, maken niet alleen onderling verbanden, maar bestaan vaak an sich: wanneer we een bepaald fragment uitlichten in een concreet schilderij. De kleur loopt door tot aan de randen van het doek, alsof er zich ook een beeld aan de achterkant van het werk kan bevinden. De verschillende groenen van planten worden soms gecombineerd met krachtige, niet-weifelende toetsen fluoverf, die het beeld niet alleen breken, maar er ook als een soort van hedendaagse stoorzenders onlosmakelijk mee verbonden zijn.

Hoewel Cecilia Jaime nu eens met olieverf, dan weer met acrylverf schildert, al naargelang, zijn er werken waarin ze beide in een- en hetzelfde werk combineert. Compositie is belangrijk. Zo kan één schilderij bestaan uit 9 afzonderlijke doeken die als een puzzel in elkaar vallen en tegelijkertijd één werk vormen hoewel elk afzonderlijk deel ook op zichzelf bestaat en betekenis geeft. Fysiek fungeren ze als een modulair systeem. De tussenruimte van de muur waarop elk werk bevestigd is, speelt eveneens een rol en verleent het werk een bijna sculpturaal aura. Tegelijkertijd is er het visuele spel tussen de doeken onderling, die een continuïteit genereert: een deel van een bladerdak of een varen loopt verder tot in het volgende doek. Day and Night worden verbonden.

In Goldfish Lake wordt het perspectief verscherpt zodra de kijker van op een afstand kijkt. Hoewel dit werk in al zijn kleurenrijkdom en diepte (in het water, in het landschap) op het eerste gezicht als niet realistisch wordt ervaren, komt het toch heel werkelijk over. Het is een paradox die wel vaker doorspekt is in het werk van Cecilia Jaime: zo ook in de werken waarin ze de tekenwaarde van een beeld combineert met zeer afgelijnde verfstreken. De luminositeit is opvallend. De vormen van haar doeken, denken we bijvoorbeeld aan de ovalen vorm waarop een palmboom prijkt, zijn bepalend.

De werken van Cecilia Jaime, waarin een sterk ruimtelijk gevoel steeds aanwezig is, liggen nooit dik in de verf. Diepte en oneindigheid worden gecreëerd door de manier waarop ze de verf op doek zet en met compositie en perspectief speelt.

Kleur is bepalend in haar subtiel oeuvre, zowel door de compositie als door de manier waarop het tafereel ervaren wordt. De toets is behendig, opbouwend, gevoelig. Elke penseelstreek genereert de volgende. Vlakken versterken elkaar of contrasteren.

Soms gebruikt Cecilia foto’s van de haar omringende werkelijkheid als een herinnering voor een ervaring, maar het werk ontstaat al doende, waarbij het denken en doen samenvallen, zodat ze vaak al schilderend afwijkt van de originele foto en die foto slechts als vertrekpunt gebruikt.

Over de gestileerdheid van de beweging in de vorm

‘Ongeopenbaard als het ware, als iets dat hem toevertrouwd wordt, moeten de vormen door zijn vingers gaan om zuiver en gaaf in zijn werk te zijn’, schreef de dichter Rainer Maria Rilke begin twintigste eeuw over het werk van Rodin.

De sculpturen van Cecilia Jaime, die bestaan uit zeer uiteenlopende materialen zoals brons, polyurethaan, polyester of epoxy ontstaan zeer intuïtief en direct. De zuiverheid van de vorm die ontstaat na het ambachtelijke proces van het maken aan de hand van een mal, treffen.

Gestileerde figuren liggen op de grond. Een buste kijkt je aan. Of bij Falling Man, die gemaakt is van epoxy, worden verschillende ‘vallende figuren’ in een eigentijdse constellatie als een installatie opgehangen in de lucht. Wat daarbij opvalt, is de beweging die in de figuur verwerkt is, zodat het aanwezige idee van het springen, en dat in de lucht, nog eens extra benadrukt wordt.

Een bronzen sculptuur ligt op de grond om het plastische en de ruimtelijke werkelijkheid ervan te tonen. Ook hierbij springen de beweging (weg van het louter statische) en het organische die in het beeld schuilen, in het oog.

Bij een sculptuur is de wet van de onderlinge verhoudingen van belang en daar is Cecilia Jaime zich van bewust: zo worden bijvoorbeeld in de sculptuur High Heels de benen van een meisje met een Degas-achtig hoofd bewust te lang gemaakt om het idee van het seksisme te benadrukken in een maatschappij die gebombardeerd wordt met beelden en producten om jong, efficiënt en mooi te zijn.

In Face to Facewordt een vrouw-manrelatie geportretteerd. De twee bustes kunnen samen worden geëxposeerd, maar fungeren ook alleen op een meer universele en tijdloze manier.

In haar sculpturen brengt Cecilia Jaime soms verschillende materialen samen. Capeman is een polyurethaansculptuur, gebaseerd op een ambachtsman die ze in de zoutvelden van Argentinië heeft ontmoet, waarover ze een cape van papier heeft gedrapeerd. De plasticiteit van het papier genereert de beweging in het beeld en draagt dezelfde witachtige kleur als het beeld zelf. Het no-nonsense effect van het papier contrasteert en valt tegelijk samen met het beeld gemaakt in verschillende technieken. Cecilia Jaime speelt wel vaker met deze dubbelheid en gelaagdheid. In het werk de Leveller integreert Cecilia Jaime bij een in grijs polyurethaan gemaakte figuur een plastic buis, bedoeld om de stijging van het water in de oceanen te meten.

Van haar losgemaakt getuigen deze werken van een zelfstandig, geestelijk ademen dat ook materieel verwerkelijkt is. Aan u allen om dit oeuvre te ontdekken.

Inge Braeckman, Oktober 2019, Gent.

CECILIA JAIME Shadows & Impressions February 10, 2001 – March 18, 2001

Gallery ‘Even – Aarde’ - Flores Mortier Opening speech by Miriam Van hee

When Cecilia Jaime asked me to say some words as introduction at the vernissage of her new work, I hesitated for a moment, not only because I hadn’t done something like that before (talking about art, I mean), but also because I thought that whatever I could say wouldn’t do justice to these works. They do not ask for an explanation by the way, they speak for themselves, better than any words whatsoever. But because Cecilia insisted and said she would even prefer that I would say what I thought about her paintings, I want to make a modest attempt at sharing my enthusiasm with you.

When I saw this new work for the first time, a week ago, its force and its serenity struck me. The absence of colour attracts attention when overviewing the work. Figures ended up on the canvas in tones of grey and black, not arbitrary, but well-considered, sometimes as a whole, but sometimes only part of the body is visible, as if the figure sneaked away while the painting was in progress; or on the contrary, came closer for a moment, asking for attention.

This absence of colour (a characteristic which was abundantly and exuberantly present in her earlier work, the world of sometimes whimsical imagination, of extremes, of life on the edge) does not at all mean absence of passion and even less absence of light. The images on the canvas all have a shadow. This also assumes light. This shadow is not only a print left behind by everything which lives and moves on the world, but because of the shadow, the figure receives more meaning; from the shadow you again, more emphatically, look at the figures, because they are without exception human beings, whether they wear a skating suit or a butterfly suit. These humans leave a trail, they say: I have been here.

I especially want to say something about the cyclist and the skater. The skater skates and the cyclist cycles, like Paul Snoeck’s swimmer swims:

`Swimming (...) is loving with each still usable pore, is endless freedom and inner triumph. And swimming is feeling loneliness with fingers, Is telling ancient secrets with arms and legs (…)’

The people on Cecilia Jaime’s paintings are introverted people who are completely wrapped up in their activities, who believe in themselves and in what they do, just like playing children. They are cautious and persistent at the same time, distracted by nothing and as concentrated as animals when they listen, observe or hunt.

Just as the grey tones do not contradict the passion, there is also no contradiction between melancholy and exuberance, nor between sobriety and movement. These are all present, often simultaneously, because nothing but the ‘now’ is portrayed, in all its versatility. I don’t know of a lot of artists (but that can be my fault, I am an amateur), who are successful in capturing movement onto canvas. Volatile things, such as a jump in the air, a dance step, squatting down or standing up are portrayed with great intensity. This sequence of moments doesn’t result in routine or in completeness, but in sublime pieces with a great inner richness.

Movement is even more emphasized through the printing on long, white cloths, which in their turn, because of a breeze for example, can move; here the figures scarcely distinguish themselves from the shadows, they come forward out of the white, hesitant, as if they came out of the mist. And it appears that, if the spectator would turn his back on the painting, the woman –because mainly women are portrayed here – would rise up and go away, disappear out of sight or mingle with us.

A couple of years ago, we spent our vacation together in the south. Cecilia settled herself with paint and a painting easel in the garden and said ‘Look, that’s what I like about creative work; I tell myself, let’s see what happens when I try with this colour, I can choose what I make’. I recognized somethingin this, namely that when you start on a poem, you don’t know what it will look like when it is finished. You work and work and in the end, you say: `Well! It was this what was sitting in my head all the time.´ In this way a new world surfaced in Cecilia Jaime’s work this time, which doesn’t ignore or contradicts past experiences, but gives them a new place. We see a poetic, dreamlike, vulnerable, but also true and intense world appear. And I think that Cecilia’s work can be characterized by two verses by the Polish poet Czeslaw Milosc. In a poem he remembers a memory from a long time ago and concludes:

‘(...) I write not out of regret, But out of contemplation´ Miriam Van hee – Poet- February 10, 2001

VERNISSAGE CECILIA JAIME Openingstoespraak 1 april 2007 door Antoon Van den Braembussche

Cecilia Jaime is, zoals wellicht iedereen weet, van Argentinië afkomstig, maar woont en werkt sinds 1989 in Gent. Deze twee elementen zijn niet onbelangrijk. Zij belichaamt op een geheel eigen wijze de Latijns-Amerikaanse diaspora. Zij geeft op indringende wijze gestalte aan haar in wezen dubbele identiteit. Enerzijds is er de herinnering aan en de nostalgie naar het thuisland, waardoor heel typische thema’s, zoals dans, tango en zelfs Indiaanse symbolen in een heel expressieve dimensie voor het voetlicht treden. Anderzijds is er het scherpe bewustzijn van de vorm, een nieuwe figuratie, die zij deelt met enkele belangrijke exponenten in de hedendaagse Vlaamse schilderkunst. Meer dan een in-between tussen twee culturen is Cecilia vooral zichzelf gebleven: een unieke combinatie van beweging en verstilling, van expressie en uitgezuiverde vorm, waardoor sommige beelden bijna het verdwijnpunt bereiken, op sublieme wijze een schaduw worden van zichzelf.

Een belangrijk aspect van haar kunst is de kunst van het tekenen. Soms bestaan haar doeken enkel bij de gratie van de tekening, de tekening die tijdens het scheppen haar plastische autonomie verwerft en niets anders meer behoeft, die geen kleuren meer behoeft, zichzelf genoegzaam is, heel vaak hierdoor de beweging zuiverder kan vatten. Heel vaak gaat het hier om dansbewegingen, vaak in zwart-wit en acrylverf, tekeningen die eigenlijk tot schilderij zijn geworden of schilderijen die eigenlijk in wezen tekening zijn. De vaak onvatbare, ongrijpbare, voortvluchtige dansbeweging is een leidmotief in Cecilia’s werk, het is bijna haar handelsmerk, iets waarin zij echt wel een grootmeester(es) is.

De tekening ontstaat op het ogenblik zelf, snel, vanuit een grote emotionele en fysieke betrokkenheid. Het is een vorm van picturaal dansen, intuïtief, vanuit het lichaam en het onderbewuste, uitmondend in een soort van ogenblikkelijke droomgestalte die tijdens het tekenen zelf ontstaat. Of zoals Cecilia het zelf ooit eens heeft gezegd: ‘Meestal heb ik op voorhand wel een compositie in gedachten (…). Wanneer ik op doek of plastic werk, moet ik echter vlug werken, ik beweeg met mijn hele lichaam’. Door deze manier van werken slaagt Cecilia erin om als geen ander de beweging op het doek of het plastic vast te leggen, tegelijk intensief en vluchtig, tegelijk aanwezig en afwezig (want al voorbij): het is alsof de beweging nog tijdens het kijken gebeurt. Een sprong in de lucht, een danspas, het ineenkrimpen van de danser of zijn uitbundige uitzwaai, steeds is het of de beweging naijlt in en op het netvlies van de kijker. Dit is geen weergave van de beweging, maar de kortstondige belichaming ervan, waardoor juist de ongrijpbaarheid en het verdwijnpunt op een vreemde wijze aanwezig blijven.

De kunst van het tekenen heeft Cecilia in belangrijke mate meegekregen door haar opleiding. De kunstfaculteit van de Nationale Universiteit van Tucumán was inderdaad in Argentinië vooral bekend voor de tekenopleiding met docenten als Lino Spilimbergo en kunstenaars als Carlos Alonso . Het eerste jaar was geheel aan het tekenen gewijd, 4 uur per dag, 5 dagen per week, onder leiding van bekende tekendocenten. Maar tijdens haar vijfjarige opleiding lag het accent meer en meer op de schilderkunst, waarbij Cecilia les kreeg van belangrijke docenten als Exequiel Linares, Tuky Holgado en Enrique Guiot, die vaak als politieke vluchteling uit Spanje en Mexico waren teruggekeerd. Uiteindelijk in 1987 behaalde Cecilia een Licentiaat in Plastische Kunsten. Specialiteit Schilderkunst.

Cecilia is ook onderdeel van de Argentijnse kunstgeschiedenis. Haar laatste docent aan de Faculteit was de bekende architect en beeldend kunstenaar Marcos Figueroa, een markante figuur in de Argentijnse kunstwereld, die haar ook in contact bracht met de Westerse avant-garde, de omgevingskunst, nieuwe materialen, installatiekunst, altijd met een sociale inslag. Samen met Figueroa en Geli Gonzáles richtte Cecilia in 1987 de groep Surco(voren/sporen, snede van de ploeg in een akker) op. Dit leidde tot vrije openlucht projecten (arte férreo) in de Valles Calchaquíes, een oorspronkelijke locatie van Indiaanse culturen in Tucumán waar de groep op rotsen en bergflanken unheimliche, bijna mythische sculpturen creëerden! Het was voor Cecilia een geweldige tijd: het nieuwe democratische klimaat na de dictatuur (1982), de intellectuele discussies, het toenemende contact met het buitenland. Een jaar na de oprichting van Surco kreeg zij de prestigieuze beurs van De Nationaal Fonds voor Kunsten, die haar toeliet om tijdens een jaar in Buenos Aires te specialiseren. Begin 1988, vóór haar verblijf in Bs As, reisde ze 2 maanden door Europa,en daar ging voor haar naar eigen zeggen een wereld open. Dit werd voor haar een enorme verrijkende ervaring. 1988 is de specialisatie jaar onder begeleiding van de kunstenaar Jorge Demirjian .Einde 1989 ,vestigde ze zich al definitief in Gent.

Een tweede belangrijke aspect van haar kunstenaarschap is de schilderkunst. In dit meer uitgewerkte, schilderkunstige werk, staan de picturale verbeelding, uitbeelding of weergave centraal, waarin niet langer de afwezigheid van kleur maar integendeel een levendig kleurenpalet opvalt. Dit kleurenpalet is niet zelden in verband gebracht met het ‘Latijns-Amerikaanse’ cliché van een exotische, kleurrijke, passionele en zelfs folkloristische penseelvoering. Maar hierbij wordt ten onrechte vergeten hoezeer Cecilia ook door de Westerse, met name ook Vlaamse schilderkunst, is beïnvloed. Ik citeer Cecilia: ‘In het begin hier in België verdween het figuratieve uit mijn werk, plotseling ontstonden er symbolen, abstracte lyrische werken. Ik was geshockeerd door de “bevrijde” nieuwe sociale en culturele realiteit en “kanaliseerde” mijn verwarring en emoties via deze vormgeving. Misschien zocht ik naar een antwoord op de vraag waar ik vandaan kom. Een typische vraag voor iemand die zijn land verlaat’.

Toch keerde Cecilia langzamerhand terug naar de figuratie, een nieuwe figuratie, die soms traditioneel en klassiek aandoet, maar desalniettemin het resultaat is van een langzaam transformatieproces. In onderscheid met de geschilderde tekeningen zijn de schilderijen een werk van lange adem. Niet zelden neemt het vaak monumentale schilderij weken en zelfs maanden in beslag. En toch is er een nauwe band met het tekenen: ook het schilderij ontstaat steeds opnieuw op het ogenblik zelf, ‘on the spur of the moment’, in die mate zelfs dat het schilderij soms duizend keren wordt veranderd, bijgeschaafd, overschilderd. Het uitgangspunt is altijd een scène uit de dagelijkse realiteit, zoals blijkt uit het schilderij van een marktplaats in Tucumán of twee vissersjongens die in Normandië uitkijken over de zee. Maar tijdens het schilderen wordt de realiteit getransformeerd, getransfigureerd, zodat ook hier het soms maandenlange proces navoelbaar is.

Cecilia Jaime is geen schilderes die met concepten, dure woorden of imponerende theorieën uitpakt. Zij solliciteert de kunstwereld niet met verleidelijke of ophefmakende statements. Hierdoor is zij wellicht minder gewaardeerd dan het zou moeten. Toch is haar kunst ingebed in een heel eigen denken. Haar bijzonder rijke thematiek, haar dubbele Argentino-belgische bewustzijn steunt namelijk op een ‘visueel denken’. Cecilia is iemand die niet over schilderijen spreekt, maar ‘in schilderijen denkt’. Dit ‘visuele denken’ is niet bewust, maar veronderstelt een openheid voor de materialiteit van het doek. Dit is geen bewust proces, zoals ooit eens bleek uit een vertraagde opname van de wijze waarop Matisse schildert. Deze vertraagde opname was ook voor Matisse een openbaring. Hieruit bleek namelijk dat Matisse allerlei handbewegingen uitprobeerde, dat zijn handen als het ware dansten voor het doek, aarzelden om tenslotte de juiste penseelstreek aan te brengen. Matisse deed wat het doek vroeg zonder te weten hoe hij het precies deed. Het zijn deze geheime codes die bepalen hoe diepte, kleur, vorm, lijn, beweging, omtrek en fysionomie in het schilderen gestalte krijgen. Het is deze ‘geheime schilderswetenschap’, waarover reeds Da Vinci sprak, waarvan Cecilia een erfgename is. Ook zij danst –en ik zou zeggen- denkt met het penseel.

Door Antoon Van den Braembussche