Լուսագիր/Lusagir

Լուսագիր/Lusagir Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Լուսագիր/Lusagir, Arts and entertainment, Yerevan.

🇦🇲 Լուսագիր — լույսով գրված հայկական պատմություն
📜 Հայտնի հայեր, հին լուսանկարներ, հետաքրքիր փաստեր
📸 Շուտով՝ իմ սեփական լուսանկարները Հայաստանից
✨ Follow՝ հայկականը բաց չթողնելու համար

Վլադիմիր Ստասովի հայտնի ալբոմի անվանումն է «Սլավոնական և արևելյան զարդանախշ ըստ հին և նոր ժամանակների ձեռագրերի» (ռուս.՝...
26/06/2026

Վլադիմիր Ստասովի հայտնի ալբոմի անվանումն է «Սլավոնական և արևելյան զարդանախշ ըստ հին և նոր ժամանակների ձեռագրերի» (ռուս.՝ «Славянский и восточный орнамент по рукописям древнего и нового времени»). Անվանաթերթը հայտնի է իր բացառիկ գեղարվեստական ձևավորմամբ և ունի հետևյալ առանձնահատկությունները․
✔️Հեղինակ: Անվանաթերթը նկարազարդել է հայտնի ճարտարապետ և նկարիչ Իվան Ռոպետը (իսկական անունը՝ Իվան Պետրով), որը Վ. Ստասովի մտերիմն ու համախոհն էր ռուսական ազգային ոճի վերածննդի գործում:
Ոճը: Էջը ձևավորված է հարուստ ազգային զարդանախշերով (մոտիվներ, որոնք հատուկ են հին սլավոնական և արևելյան ձեռագրերին), հիշեցնում է հին ռուսական գրքերի և մատյանների վառ ու ճոխ լուսանցազարդերն ու անվանաթերթերը:
✔️Լեզու: Ալբոմի տեքստը, այդ թվում՝ անվանաթերթի գրվածքը, երկլեզու է՝ ռուսերեն և ֆրանսերեն: Անվանաթերթի վրա պարզ ընթեռնելի են ալբոմի մասին հիմնական տվյալները՝ երկու լեզուներով զուգահեռ շարվածքով։
✔️Վլադիմիր Ստասովը հսկայական աշխատանք էր կատարել՝ ուսումնասիրելով հայկական և այլ արևելյան ձեռագրեր՝ ալբոմում իրենց տեղը գտած նմուշները հավաքելու համար։ Աշխատանքը հրատարակվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ 1884-1887 թվականներին։
Աղբյուր՝ .ru

Աշտարակ #Արթիկի տուֆի (տուֆ) հանքավայրում, Արթիկ, Խորհրդային #Հայաստան, 1927-1940-ականներ։
26/06/2026

Աշտարակ #Արթիկի տուֆի (տուֆ) հանքավայրում, Արթիկ, Խորհրդային #Հայաստան, 1927-1940-ականներ։

Թաթուլ Հովհաննեսի Դիլաքյանը հայտնի հայ #դերասան և ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ է, ով մեծ ճանաչում է ձեռք բերել իր վառ կատակե...
25/06/2026

Թաթուլ Հովհաննեսի Դիլաքյանը հայտնի հայ #դերասան և ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ է, ով մեծ ճանաչում է ձեռք բերել իր վառ կատակերգական և բնութագրական դերերով։ ✅Նա ծնվել է 1913 թվականի մարտի 31-ին Վանում և մահացել է 1989 թվականի օգոստոսի 12-ին Երևանում։ 1915-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ ընտանիքի հետ մազապուրծ գաղթել է Արևելյան Հայաստան։
✅Գործունեություն՝ Երկար տարիներ աշխատել է Երևանի Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։
✅Ժառանգներ՝ Նրա որդիներն են նյույորքաբնակ ճանաչված նկարիչներ և մուլտիպլիկատորներ Հովիկ և Գագիկ Դիլաքյանները (Դիլաքյան եղբայրներ)։
✅Թաթուլ Դիլաքյանը հայ կինոսիրահարներին հայտնի է մի շարք անմահ կերպարներով.
«01-99» (1959) — Ավագի դերը (հովանոցով կոլորիտային կերպարը)։
«Ժայռը» (1973) — Կուսապետ Սագոյի դերը։
«Շրթներկ համար 4» (1964) — Էպիզոդիկ, բայց տպավորիչ դեր։
«Տղամարդիկ» (1972) — Մանկապարտեզի տնօրենի դերը։
#հայտնիհայեր

Երիտասարդները շաբաթօրյակի ժամանակ, Խորհրդային Հայաստան, Երևան, մոտ 1930-ականների սկիզբ։Project Save Photograph Archive
25/06/2026

Երիտասարդները շաբաթօրյակի ժամանակ, Խորհրդային Հայաստան, Երևան, մոտ 1930-ականների սկիզբ։
Project Save Photograph Archive

Քեսագի եկեղեցի, Գեդիկ փաշա եկեղեցի, Ա.Ա. Բեդիկյանի հոր եկեղեցի, Կոստանդնուպոլիս, մոտ 1950-ականներՇենքը կառուցվել է մի քա...
25/06/2026

Քեսագի եկեղեցի, Գեդիկ փաշա եկեղեցի, Ա.Ա. Բեդիկյանի հոր եկեղեցի, Կոստանդնուպոլիս, մոտ 1950-ականներ

Շենքը կառուցվել է մի քանի տարիների ընթացքում և օգտագործվել է որպես որբանոց, չնայած երեխաներին անվանում էին ուսանողներ, այլ ոչ թե որբեր: Հրանտ Գյուզելյանը նախագիծը ձեռնարկել է Ա.Ա. Բեդիկյանի օգնությամբ և Հայ միսիոներական ասոցիացիայի նվիրատվություններով: Ամբողջ համայնքը միավորվել է՝ նախագծին նպաստելու համար: Հ.Գ.-ն ներգրավված էր երեխաներին Թուրքիայի ներքին շրջաններից եկեղեցի տեղափոխելու և նրանց համար գումար հավաքելու գործում: Նա և իր կինը չէին կարող սեփական երեխաներ ունենալ: Հետագայում նրա կինը բաժանվեց նրանից՝ ասելով, որ նա կարող է «ամուսնանալ իր աշխատանքի հետ»:

Շարունակում էր կոչվել «Քեսագի էգերեցի», չնայած Քեսագը մահացել է ընդամենը մի քանի տարի հոգևորական պաշտոնավարելուց հետո:
Photograph Archive

Մակար Եկմալյանը հայ դասական երաժշտության հիմնադիրներից է, տաղանդավոր կոմպոզիտոր, խմբավար և մանկավարժ։ Նրա ամենամեծ պատմա...
24/06/2026

Մակար Եկմալյանը հայ դասական երաժշտության հիմնադիրներից է, տաղանդավոր կոմպոզիտոր, խմբավար և մանկավարժ։ Նրա ամենամեծ պատմական ձեռքբերումը հայկական եկեղեցական երաժշտության բազմաձայնումն է։
✅Կենսագրություն- Ծնունդ՝ 1856 թվականի հունվարի 21, Վաղարշապատ։
✅Կրթություն՝ Սովորել է Գևորգյան ճեմարանում։ Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան։
✅Գործունեություն՝ Ղեկավարել է երգչախմբեր Թիֆլիսում և Բաքվում։ Դասավանդել է Ներսիսյան դպրոցում։
✅Աշակերտներ՝ Նրա մոտ սովորել և հայտնի է դարձել հանճարեղ Կոմիտասը։
✅Մահ՝ 1905 թվականի մարտի 6, Թիֆլիս։
✅Գլխավոր գործը՝ «Պատարագ»
Եկմալյանի գլուխգործոցը քառաձայն «Պատարագն» է։ Նա առաջինն էր, որ հայկական հոգևոր միաձայն մելոդիաները մշակեց եվրոպական բազմաձայնության կանոններով։ Այս ստեղծագործությունը մինչ օրս հնչում է Հայ Առաքելական եկեղեցու բոլոր տաճարներում։ Այն ներառում է այնպիսի հայտնի կտորներ, ինչպիսիք են՝
«Հայր մեր»
«Ամեն։ Հայր Սուրբ»
«Մարմին տերունական»
Այլ ստեղծագործություններ
Բացի հոգևոր երաժշտությունից, նա գրել է ռոմանսներ, երգչախմբային երգեր և դաշնամուրային գործեր։ Սիրված գործերից են՝
«Ով հայոց աշխարհ»
«Արազն հեշտացել է»
«Կռունկ»

Երևանի առաջին ՀԷԿ-ը (ԵրՀԷԿ-1) Խորհրդային Հայաստանի էներգետիկայի խորհրդանիշն է։ Այն հանդիսավոր կերպով գործարկվել է 1926 թ...
24/06/2026

Երևանի առաջին ՀԷԿ-ը (ԵրՀԷԿ-1) Խորհրդային Հայաստանի էներգետիկայի խորհրդանիշն է։ Այն հանդիսավոր կերպով գործարկվել է 1926 թվականին՝ դառնալով քաղաքի առաջին խոշոր էներգետիկ հանգույցը։

Կառուցվել է #Հրազդան գետի ձախ ափին՝ հանդիսանալով #Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմամշակութային կարևոր շինություն։ ՀԷԿ-ը հիմնվել և շահագործման է հանձնվել 1923-1926 թվականներին։ Այն նախագծվել է հայ մեծ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կողմից՝ տեղական ավանդական ճարտարապետական ոճով։Նշանակությունը: Կայանն ապահովում էր աճող մայրաքաղաքի և մոտակա ձեռնարկությունների էներգետիկ կարիքները։ Այսօր այն ունի պետականորեն պահպանվող հուշարձանի կարգավիճակ։

Հայկական (արարատյան) որդան կարմիրը (Porphyrophora hamelii) աշխարհում իր որակով, գույნის կայունությամբ և հարստությամբ անգ...
24/06/2026

Հայկական (արարատյան) որդան կարմիրը (Porphyrophora hamelii) աշխարհում իր որակով, գույნის կայունությամբ և հարստությամբ անգերազանցելի է։ Այն միջնադարյան Հայաստանի գլխավոր արտահանման ապրանքներից էր, իսկ ստացված ներկանյութը լայնորեն հայտնի է որպես «կարմին»։
Ահա միջատի և դրանից ստացվող բացառիկ ներկի մասին հիմնական փաստերը.
📍Գույն և ծագում. Այս էնդեմիկ միջատն ապրում է բացառապես Արարատյան դաշտի աղուտներում՝ սնվելով որդնախոտի և եղեգի արմատներով։
📍Հավաքագրում. Գունանյութ ստանալու համար օգտագործվում են միայն էգերը, քանի որ դրանք ավելի խոշոր են և մեծ քանակությամբ ներկանյութ են պարունակում։ 📍Միջատները հավաքվում են հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին՝ վաղ առավոտյան, երբ դուրս են գալիս հողի մակերևույթ։
📍Պաշտպանություն. Արարատյան որդան կարմիրը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում և պահպանվում է հատուկ «Որդան կարմիր» արգելավայրում, որը գտնվում է Արմավիրի մարզում։
«Հայկական կարմիրը» դարեր շարունակ օգտագործվել է թել, ներկեր և թանաքներ ներկելու համար: Վառ մանուշակագույն գունանյութն օգտագործվել է միջնադարյան ձեռագրերի գրքերի մանրանկարները զարդարելու համար: Կարմինը մինչ օրս օգտագործվում է թել ներկելու համար ավանդական հայկական գորգերի ստեղծման ժամանակ:

Սեզար Ալգենը (իսկական ազգանունը՝ Ալաջաջյան) 20-րդ դարի սկզբի և կեսերի հայազգի նշանավոր լուսանկարիչ է։ Նրա արխիվը ներառու...
23/06/2026

Սեզար Ալգենը (իսկական ազգանունը՝ Ալաջաջյան) 20-րդ դարի սկզբի և կեսերի հայազգի նշանավոր լուսանկարիչ է։ Նրա արխիվը ներառում է 1910-1950-ական թվականների լուսանկարներ, որոնք պատկերում են պատմական Կոստանդնուպոլիսը (ներկայիս Ստամբուլ), քաղաքի կյանքը, ինչպես նաև նրա ընտանիքի անդամներին ու կարևոր իրադարձությունները։
Նրա գործունեության հիմնական մանրամասները ներառում են.
✅Աշխատանքային ժամանակահատված: Նրա լուսանկարչական գործունեությունը ծավալվել է 1910-ականներից մինչև 1950-ական թվականները։
✅Պատմական արժեք: Նրա լուսանկարները պատմական բացառիկ արխիվ են, որոնք արտացոլում են Պոլսի հայ համայնքի կենցաղն ու ճարտարապետական միջավայրը անցյալ դարում։
✅Արխիվային ժառանգություն: Սեզար և Զվարթ Ալգենների (Ալաջաջյանների) հարուստ ժառանգությունը և լուսանկարները պահպանվում ու ուսումնասիրվում են՝ ի թիվս այլոց, մասնագիտացված արխիվում։

Կայան տրանսֆորմատորայինը, որը գտնվում է Ստեփան Շահումյանի անվան զբոսայգում (Երևանի Հանրապետության և Շահումյանի հրապարակն...
23/06/2026

Կայան տրանսֆորմատորայինը, որը գտնվում է Ստեփան Շահումյանի անվան զբոսայգում (Երևանի Հանրապետության և Շահումյանի հրապարակների միջև), ճարտարապետ Նիկոլայ Բունիաթյանի նախագծած պատմամշակութային նշանակության կառույց է։ Այն կառուցվել է 1930 թվականին, և ունի ճարտարապետական ու քաղաքաշինական արժեք։

📍Կառուցման տարեթիվը՝ 1930 թվական:
📍Ճարտարապետ՝ Նիկողայոս Բունիաթյան:
📍Վերակառուցում՝ 1999-2000 թվականներ:
📍Տեղադրություն՝ Հանրապետության հրապարակի և Ստեփան Շահումյանի անվան հրապարակի միջև գտնվող Շահումյանի անվան պուրակում (այժմ հարակից է նաև Երևանի 2800-ամյակի այգուն):
📍Կարգավիճակ՝ Ներառված է Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակում:

Address

Yerevan

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Լուսագիր/Lusagir posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category